Աբովյանը Արարատի բարձունքներում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Աբովյանը Արարատի բարձունքներում
տեսակ գեղանկար
նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյան
տարի 1950
բարձրություն 61,5 սանտիմետր
լայնություն 50 սանտիմետր
նյութ կտավ և յուղաներկ
գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահ
հավաքածու Հայաստանի ազգային պատկերասրահ
սեփականատեր Հայաստանի ազգային պատկերասրահ


«Աբովյանը Արարատի բարձունքներում», ՀԽՍՀ ժողովրդական նկարիչ Էդուարդ Իսաբեկյանի 1950 թվականին ստեղծած կտավը: Գտնվում է Հայաստանի ազգային պատկերասրահում[1]: Կտավի 1944 թվականին ստեղծված նախապատրաստական էսքիզային «Աբովյանը Արարատի գագաթին» տարբերակը (1944, կտավ, յուղաներկ, 49×53, Q55423745), գտնվում է Էդուարդ Իսաբեկյան ցուցասրահում[2]: Արժանացել է Հանրապետական մրցանակի:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1829 թվականին Էջմիածին է ժամանում Դորպատի համալսարանի պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Պարրոտը՝ Արարատ լեռը բարձրանալու նպատակով: Եփրեմ կաթողիկոսն իր քարտուղար և սինոդի թարգմանիչ Խաչատուր Աբովյանին հանձնարարում է ուղեկցել Պարրոտի արշավախմբին: 1829 թվականի հոկտեմբերի 9-ին նրանք բարձրանում են Մեծ Մասիսի գագաթը[3][4]:

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդուարդ Իսաբեկյանը «Աբովյանը Արարատի բարձունքներում» կտավում պատկերել է Արարատ լեռը բարձրացած Խաչատուր Աբովյանին, Ֆրիդրիխ Պարրոտին և ծեր գյուղացուն, որոնք լեռան բարձունքից նայում են հայրենի երկրին: Գյուղացու համար տասնամյակներ շարունակ աննվաճելի հսկա է թվացել ձյունապատ Արարատը, և այժմ նա այդ բարձունքից նայում է աշխարհին, որը մինչ այդ շատ նեղ ու փոքր էր թվում, այժմ դարձել է անսահման մեծ ու զորեղ: Ծերունու աչքերում փայլատակում է հայրենի երկրի մինչ այդ չգիտակցված հզորության ու վեհության հպարտությունը… Դառնությամբ ու սիրով է նայում այդ նույն երկրին երիտասարդ Աբովյանը, գեղեցիկ է հայրենի երկիրը, սակայն ինչու՞ այնքան դառն է կյանքը այնտեղ:

Իսաբեկյանի պատկերած Արարատի բարձունքը դառնում է յուրատիպ խորհրդանիշ՝ մարդկային մտքի բարձունքի խորհրդանիշ, որտեղից ծնվում են հայրենի երկրի ճակատագրի հանդեպ նոր խոհեր, զգացմունքներ, հույզեր, որոնք պայքարի են կոչում[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Իսաբեկյան Էդուարդ Հմայակի | Խ. Աբովյանը Արարատի բարձունքներում - Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ www.gallery.am (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-02-07 
  2. «Էդուարդ Իսաբեկյան Ցուցասրահ 2013»։ izi.TRAVEL (հայերեն)։ Վերցված է 2018-02-08 
  3. «Հայկական Հանրագիտարան»։ www.encyclopedia.am (en-US)։ Վերցված է 2018-02-07 
  4. «Հայոց լեզվի պահապան Խաչատուր Աբովյանը»։ Hayern Aysor (ամհարերեն)։ 2014-10-24։ Վերցված է 2018-02-07 
  5. «Խաչատուր Աբովյանը Արարատի բարձունքներում. 1950, կտ., յուղ., 61×50, ՀԱՊ / Kh. Abovyan on the top of Mount Ararat | Eduard Isabekyan»։ eduardisabekyan.com (en-US)։ Վերցված է 2018-02-07 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]