Աբիլինի պարադոքս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Աբիլինի պարադոքսը (անգլ.՝ Abilene paradox) ներկայացնում է այն գաղափարը, որ մարդկանց խումբը կարող է որոշում ընդունել, որը հակասում է խմբի յուրաքանչյուր անդամի հնարավոր ընտրությանը այն պատճառով, որ յուրաքանչյուր անհատ կարծում է, որ իր նպատակները հակասում են խմբի նպատակներին, այդ պատճառով էլ չի հերքում:

Պարադոքսը նկարագրվել է Ջերի Հարվիի կողմից The Abilene Paradox and other Meditations on Management հոդվածում[1]: Պարադոքսի անվանումը տրվել է այն անեդոտի համաձայն, որը ներկայացվել է այդ հոդվածում.

Aquote1.png Մի շոգ տեխասյան երեկո ինչ-որ ընտանիք դոմինո էր խաղում տան բակում մինչ այն պահը, երբ սկսեսրայրը առաջարկեց գնալ Աբիլին ճաշելու: Կինն ասաց. «Վատ չի հնչում»: Ամուսինը, չնայած այն բանին, որ ընթացքը լինելու էր երկար և շոգ, մտածեց, որ պետք է հարմարվել մնացածին և ասաց. «Ըստ իս՝ վատ չէ. հուսով եմ, որ քո մայրը ևս չի հրաժարվի»: Սկեսուրը պատասխանեց. «Իհարկե, գնացինք: Ես արդեն վաղուց չեմ եղել Աբիլինում»:

Ճանապարհին շատ շոգ էր, փոշոտ և երկար: Եվ երբ նրանք վերջապես հասան սրճարան, պարզվեց՝ ուտելիքը համեղ չէր: Չորս ժամ հետո նրանք հոգնած ու տանջված վերադարձան տուն:

Նրանցից մեկը կեղծավորվելով ասաց. «Վատ ճամփորդություն չէր, այնպես չէ՞»: Սկեսուրն ի պատասխան ասաց, որ իրականում ավելի լավ կլիներ, որ նա տանը մնար, սակայն մեկնեց, քանի որ մնացած երեքը լի էին խանդավառությամբ: Ամուսինն ասաց.  «Ես ուրախ կլինեի ոչ մի տեղ չմեկնել, մեկնեցի միայն մնացածին հաճույք պատճառելու համար»: Կինն ասաց. «Իսկ ես մեկնեցի՝ հուսալով, որ մնացածը կուրախանան: Խենթ պետք է լինել նման ճամփորդության մեկնելու համար»: Սկեսրայրն ասաց, որ նա առաջարկեց դա միայն այն պատճառով, որ իրեն թվաց, թե մնացածների համար ձանձրալի է:

Եվ նրանք նստել էին՝ ապշած այն բանից, որ մեկնել են ճամփորդության, սակայն նրանցից ոչ մեկը դա չի ցանկացել: Նրանցից յուրաքանչյուրը կնախընտրեր հանգիստ վայելել այդ օրը:

Aquote2.png


Այս երևույթը խմբակային մտածողության օրինակ է: Այն հեշտությամբ բացատրվում է տարատեսակ սոցիոլոգիական գիտություններով, որ ապացուցում են, որ մարդը հազվադեպ է իրականացնում արարքներ, որոնք հակասում են խմբի արարքներին: Սոցիալական պահող գործոնները հաճախ ճնշում են յուրաքանչյուր անհատի իրական զգացմունքները և ցանկությունների իրագործումը:

Աբիլինի պարադոքսը լայնորեն օգտագործվում է մարքեթինգային և կառավարչական որոշումների ընդունման ժամանակ[2], թիմբիլդինգում հայտնի է որպես «Թիմում միահամուռ որոշումների ընդունման խաբուսիկ հաջողություն»:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Harvey Jerry B. (Summer 1974)։ «The Abilene Paradox and other Meditations on Management»։ Organizational Dynamics 3 (1) 
  2. Алексей Мельников, «RЫNKIНГ, или Особенности национального бренд-менеджмента» ISBN 5-9626-0266-8