Աբդուլլահ իբն ալ-Մութազ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Աբդուլլահ իբն ալ-Մութազ (նոյեմբերի 1, 861(0861-11-01)[1], Սամարրա, Saladin Governorate, Իրաք - դեկտեմբերի 29, 908(0908-12-29) կամ դեկտեմբերի 17, 908, Բաղդադ) արաբ բանաստեղծ և բանասեր 9ից 10-րդ դարերում։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իբն ալ-Մութազը ծնվել է 861 թվականին։ Նա դաստիարակվել է դատարանում, ստացել բազմակողմանի կրթություն։ Իբն ալ-Մութազը խալիֆա Ալ-Մութազի որդին էր, որը գահընկեց արվեց գահից և մահացավ բանտում[2]։

Իբն ալ-Մութազը որոշ ժամանակ անցկացրեց իր զարմիկի՝ խալիֆ ալ-Մութադիդի արքունիքում, որին նա մեծարում էր որպես իմաստուն կառավարիչ, որը դադարեցրեց երկրում տիրող անախորժություններն ու ապստամբությունները և ամրապնդեց Աբբասյանների իշխանությունը։ 902 թվականին հաջորդ խալիֆի՝ Ալի ալ-Մուկտաֆիի միանալով, Իբն ալ-Մութազը լքեց արքունիքը, բայց ալ-Մուկտաֆիի մահվան հետևանքով անհանգստությունների ժամանակ նա ներգրավվեց դինաստիկ պայքարի մեջ և մեկ օր (908 դեկտեմբերի 17) գրավվեց խալիֆայի գահը։ Սակայն հաջորդ օրը նրան գահընկեց արեց դատարանի պահակախումբը ՝ իր իսկ եղբորորդու գլխավորությամբ, և մի քանի օր անց մահապատժի ենթարկվեց։ Մահացել է 908 թվականի դեկտեմբերի 29-ին Բաղդադում[3]։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Իբն ալ-Մութազը շուտ սկսեց բանաստեղծություններ կազմել և ուսումնասիրել բանաստեղծական արվեստի տեսությունը։ Նրա սիրած ժանրերն էին սիրային երգերը (գազելներ), բնության նկարագրությունը։

Իբն ալ-Մութազը հին արաբական պոեզիայի իսկական գիտակ էր՝ անընդհատ զարգացնելով իր ավանդական պատկերները, որոնք կանոնական դարձան միջնադարում։ Միևնույն ժամանակ, նա ուշադրություն դարձրեց 8ից 9-րդ դարերի բանաստեղծների կողմից արաբական պոեզիայում ներդրված նոր ոճին։

Իբն ալ-Մութացայի վերափոխման եղանակն անթերի է ճաշակով և շնորհքով, և նրա լեզուն օժտված է ամենահարուստ երևակայությամբ։ Այս բանաստեղծի աշխատանքը համարվել է նրա ժամանակակիցների կողմից և մինչ օրս մնում է արաբական պոեզիայի գագաթնակետերից մեկը։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. «ИБН АЛЬ-МУТАЗЗ • Большая российская энциклопедия - электронная версия»։ bigenc.ru։ Վերցված է 2021-01-01 
  3. «Абдуллах ибн Аль-Мутазз»։ www.livelib.ru։ Վերցված է 2021-01-01