Աբբաս-Միրզա

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Աբբաս-Միրզա
պարս․՝ اباس میرزا
AbbasMirza.png
 
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ և զինվոր
Ծննդյան օր օգոստոսի 20, 1789(1789-08-20)[1] կամ 1783[2]
Ծննդավայր Մաշհադ
Վախճանի օր հոկտեմբերի 25, 1833(1833-10-25)[1]
Վախճանի վայր Խորասան
Գերեզման Մաշհադ
Թաղված Մաշհադ
Դինաստիա Ղաջարիների դինաստիա
Քաղաքացիություն Իրան
Հայր Ֆաթհ-Ալի-Շահ Կաջար
Զավակներ Մուհամեդ շահ Քաջար, Բահրամ Միրզա, Խոսրով Միրզա, Բահման Միրզա Քաջար, Քահրեման Միրզա Քաջար, Ardashir Mirza Rukn al-Dawla? և Nosrat-od-Dowleh Firouz Mirza?

Աբբաս-Միրզա (պարս․՝ اباس میرزا, օգոստոսի 20, 1789(1789-08-20)[1] կամ 1783[2], Ամոլ, Central District, Amol County, Մազանդարան, Իրան - հոկտեմբերի 25, 1833(1833-10-25)[1], Մաշհադ, Իրան[2]), Իրանի պետական և ռազմական գործիչ, Ատրպատականի նահանգապետ, Ֆաթհ-Ալի-Շահ Կաջարի որդին։ Գլխավորել է Իրանի ներքին ու արտաքին քաղաքականությունը՝ ձգտելով ստեղծել կենտրոնացված ուժեղ միապետություն։ Ֆրանսիայի ու Անգլիայի աջակցությամբ երկարատև պայքար է մղել Ռուսաստանի դեմ Անդրկովկասի համար։ Անգլիական և ֆրանսիական հրահանգիչների միջոցով փորձել է պարսկական բանակը վերակառուցել եվրոպական ձևով։ Ռուս–պարսկական (1804 -13, 1826 -28) և թուրք-պարսկական (1821 -23) պատերազմների ժամանակ Աբբաս-Միրզան պարսկական բանակի գլխավոր հրամանատարն էր։ Անդրկովկասի ժողովուրդների Ռուսաստանի հետ միավորվելու ձգտումները ճնշելու և նրանց բռնությամբ պարսկական տիրապետության տակ պահելու Աբբաս-Միրզայի բոլոր փորձերը ձախողվեցին, և Գյուլիստանի (1813) ու Թուրքմենչայի (1828) պայմանագրերով Իրանը հրաժարվեց երկրամասի նկատմամբ իր հավակնություններից։ Մահացել է Խորասանում։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 16 CC-BY-SA-icon-80x15.png