«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցություն

«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցություն; անգլ.՝ The Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party
Տեսակ	Եվրոպական քաղաքական կուսակցություն
Երկիր	UE
Առաջնորդ	Hans van Baalen?, Գրեմ Վաթսոն, Annemie Neyts-Uyttebroeck?, Werner Hoyer?, Uffe Ellemann-Jensen?, Willy De Clercq?, Colette Flesch?, Willy De Clercq? և Gaston Thorn?
Հիմնադրված	մարտի 26, 1976
Գաղափարախոսություն	ազատականություն, պահպանողական լիբերալիզմ և սոցիալական լիբերալիզմ
Քաղաքական հայացք	ցենտրիզմ
Շտաբ	Բրյուսել, Բրյուսել-մայրաքաղաք
Միջազգային պատկանելություն	Ազատական ինտերնացիոնալ
Եվրոպական խորհրդարան	85
Կայք	aldeparty.eu
	Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party Վիքիպահեստում

«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցությունը (ԵԱԺԴ կուսակցություն) հիմնականում Եվրոպական Միությունում գործող եվրոպական քաղաքական կուսակցություն է, որի կազմում ընդգրկված են Եվրոպայի թվով 60 ազգային ազատական կուսակցություններ։ Մինչև 2012 թ. նոյեմբերի 10-ը կուսակցությունը հայտնի էր որպես Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցություն (ԵԱԺԲ, ELDR)^[4]: ԵԱԺԴ կուսակցությունն անդամակցում է «Ազատական ինտերնացիոնալ»-ին^[5]։

1970-ականների ազգային քաղաքական կուսակցությունների ազատ համադաշնության հիմքով զարգացած ԵԱԺԴ կուսակցությունն այժմ հանդես է գալիս իբրև շահույթ չհետապնդող միասնական ասոցիացիա՝ գրանցված ըստ բելգիական օրենսդրության։

2010 թ. դրությամբ ԵԱԺԴ-ն ԵՄ-ի կառույցներում ներկայացված իր մեծությամբ չորրորդ համաեվրոպական քաղաքական կուսակցությունն է, ունի 67 ԵԽՊ և Եվրոպական հանձնաժողովի 5 անդամ։ ԵՄ 28 անդամ պետություններից հինգում պաշտոնավարում են ԵԱԺԴ-ին անդամագրված վարչապետներ՝ Քսավյե Բեթելը (ԺԿ) Լյուքսեմբուրգում, Շարլ Միշելը (ԲՇ) Բելգիայում, Տաավի Ռիյվասը (ԷԲԿ) Էստոնիայում, Միրո Ցերարը (ԱԿԿ) Սլովենիայում և Մարկ Ռուտեն (ԺԿԱԺ) Նիդեռլանդներում։

Նիկ Քլեգը (ԱԴ) Միացյալ Թագավորության փոխվարչապետի պաշտոնն է զբաղեցնում։ Կառավարության կազմում ազատականներ են ընդգրկված նաև ևս հինգ ԵՄ անդամ պետություններում՝ Խորվաթիայում, Չեխիայի Հանրապետությունում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում և Լիտվայում։

2004 թ. հուլիսի 20-ից ԵԱԺԴ կուսակցությունն իբրև քաղաքական ուժ ներկայացված է Եվրախորհրդարանում՝ Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի խորհրդարանական խմբակցության միջոցով, որը ձևավորվել է Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության (ԵԺԿ) հետ համատեղ։ ԵԱԺԴ-ի խորհրդարանական խմբակցությունը ղեկավարում է Գի Վերհովստադտը, նախկինում՝ Բելգիայի վարչապետ։ Մինչ 2004 թ. Եվրոպական ընտրությունները կուսակցությունը միավորված էր Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցության (ԵԱԺԲ) խմբակցության հետ։ ԵԱԺԴ-ի երիտասարդական թևը Եվրոպայի ազատական երիտասարդությունն է (LYMEC). այն հիմնականում գործում է երիտասարդական և ուսանողական ազատական կազմակերպությունների հենքի վրա, սակայն իր կազմում ունի նաև ոչ մեծ թվով անհատ անդամներ։ LYMEC-ի առաջնորդը 2012 թ. մայիսին երկու տարով LYMEC-ի նախագահ ընտրված Յերոեն Դիպեմաատն է (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ)։ Կազմակերպությունն ունի 200.000 անդամ։

Կուսակցության առաջնորդը

ԵԱԺԴ կուսակցության առաջնորդը Սըր Գրեմ Վաթսոնն է (ԵԽՊ)։

Կառուցվածք

Վարչություն

ԵԱԺԴ կուսակցության ընթացիկ կառավարումն իրականացնում է նրա Վարչությունը հետևյալ կազմով^[6]՝

Նախագահ

Գրեմ Վաթսոն ԵԽՊ (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ կուսակցություն նախագահ

Փոխնախագահներ

Մարկ Գեռերո ի Տառագո (ԿԺԿ, Իսպանիա)
Լուիսվայս վան դեր Լաան (Ժողովրդավարներ 66, Նիդեռլանդներ)
Ալեքսանդր Գրաֆ Լամբսդորֆ ԵԽՊ (ԱԺԿ, Գերմանիա)
Կարին Ռիիս-Յորգենսեն ԵԽՊ (Ազատականներ, Դանիա)
Դիք Ռոշ (Ֆիաննա Ֆայլ, Իռլանդիա)
Օլլե Շմիդտ (Ազատական ժողովրդական կուսակցություն, Շվեդիա)

Գանձապահ

Ռոման Յակիչ (Զարես, Սլովենիա)

ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավարներ

Գի Վերհովստադտ ԵԽՊ (Բաց ՖԱԺ, Բելգիա), ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավար, Եվրախորհրդարան
Անն Բրասյըր (ԺԿ, Լյուքսեմբուրգ), Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի նախագահ (ԵԱԺԴ-ԵԽԽՎ)
Ֆլո Կլուկաս (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ-ի խմբակցության ղեկավար, ԵՄ Տարածաշրջանների կոմիտե

Կուսակցության այլ պաշտոնյաներ

Յակոբ Մորոզա-Ռասմուսեն (Ազատականներ, Դանիա), ԵԱԺԴ կուսակցություն Գլխավոր քարտուղար
Ալեքսանդր Բիլզ (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ), ԵԱԺԴ խմբակցության գլխավոր քարտուղար
Վեդրանա Գույիչ (ԽԺԿ, Խորվաթիա), նախագահ, Եվրոպայի ազատական երիտասարդություն (LYMEC)
Ջուլի Մինովես (ԱԱԿ, Անդորրա), նախագահ, Ազատական ինտերնացիոնալ

Առաջնորդներ

Համաեվրոպական ազատականության պատմությունը

Համաեվրոպական ազատականությունը հարուստ պատմություն ունի. այն սկիզբ է առել 1947 թ. ապրիլին «Ազատական ինտերնացիոնալի» հիմնադրումից։ 1976 թ. մարտին ստեղծվեց Եվրոպայի ազատական և ժողովրդավարական կուսակցությունների դաշնությունը, որն աստիճանաբար վերաճեց Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության (ԵԱԺԲ)՝ Եվրախորհրդարանում համապատասխանաբար ներկայացվելով Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության խմբակցության միջոցով։

Եվրոպական Միության ընդլայնման նախօրեին՝ 2004 թ. ապրիլի 30-ին Բրյուսելում կայացած արտահերթ համաժողովում, ԵԱԺԲ կուսակցությունն ըստ բելգիական օրենսդրության գրանցվեց որպես Եվրոպական քաղաքական կուսակցություն։

2004 թ. ԵԱԺԲ կուսակցությունը միավորվեց Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության հետ և կազմեց Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքը (ԵԱԺԴ)՝ ներկայանալով Եվրախորհրդարանում ԵԱԺԴ խմբակցության միջոցով։ ԵԱԺԲ կուսակցությունն ընդունել է իր ներկայիս անվանումը 2012 թ. նոյեմբերի 10-ին՝ համաեվրոպական դաշինքի և խորհրդարանական խմբակցության ներդաշնակեցման նպատակով։

Եվրոպական խորհուրդ և Նախարարների խորհուրդ

Ներկայացուցիչ	Պաշտոն	Քաղաքական կուսակցություն	Խորհրդի անդամ սկսած
Ռիյվաս, ՏաավիՏաավի Ռիյվաս	1 Էստոնիայի վարչապետ	Էստոնիայի բարեփոխումների կուսակցություն	26 մայիսի 2014
Ռիուտե, ՄարկՄարկ Ռիուտե	1 Նիդեռլադների վարչապետ	«Ժողովրդական կուսակցություն, ազատության և դեմոկրատիա»	14 հոկտեմբերի 2010
Բետել, ԿսավիեԿսավիե Բետել	1 Լյուքսեմբուրգի վարչապետ	Լյուքսեմբուրգի դեմոկրտական կուսակցություն	4 դեկտեմբերի 2013
Միշել, ՇառլՇառլ Միշել	1 Բելգիայի վարչապետ	Բարեփոխումների շարժում	11 հոկտոմբերի 2014
Ցերար, ՄիրոսլավՄիրոսլավ Ցերար	1 Սլովենիայի վարչապետ	Մոդեռն կենտրոնամետ կուսակցություն	18 սեպտեմբերի 2014
Սպիլիյա, ՅուհաՅուհա Սպիլիյա	1 Ֆինլանդիայի վարչապետ	Ֆինլանդիայի կենտրոնամետ կուսակցություն	29 մայիսի 2015

Եվրահանձնաժողովի պատվիրակներ

Եվրոպական հանձնաժողովի 28 անդամներից 5-ը ԵԱԺԴ-ի անդամ կուսակցությունների ներկայացուցիչներն են.

Պետություն	Պատվիրակ	Պաշտոն	Քաղաքական կուսակցություն
Էստոնիա	AnsipԱնդրուս Անսիպ	Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ, Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ թվային միասնական շուկայի գծով	Էստոնիայի բարեփոխումների կուսակցություն
Շվեդիա	MalmströmՍեսիլիա Մալմստրյոմ	Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ առևտրի գծով	Շվեդիայի ազատական ժողովրդական կուսակցություն
Սլովենիա	BulcՎիոլետա Բուլկ	Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ, Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ էներգիայի միության գծով	Սլովենիայի Արդի կենտրոնամետ կուսակցություն
Չեխիայի հանրապետություն	JourováՎերա Յուրովա	Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ արտադրության, սպառողների և գենդերային հավասարության գծով	ԱՆՈ 2011
Դանիա	VestagerՄարգրեթ Վեսթգեր	Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ մրցակցության գծով	Դանիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն

Անդամ կուսակցություններից ընտրված ներկայացուցիչներ

Եվրոպական կառույցներ

Կազմակերպություն	Կառույց	Տեղերի թիվը
Եվրոպական Միություն	Եվրոպական հանձնաժողով	5 / 28
Եվրոպական Միություն	Եվրոպայի խորհուրդ (Կառավարության ղեկավարներ)	6 / 28
Եվրոպական Միություն	ԵՄ խորհուրդ (Մասնակցություն կառավարմանը)	10 / 28
Եվրոպական Միություն	Եվրախորհրդարան	48 / 751

Եվրոպայի խորհուրդ	Խորհրդարանական վեհաժողով	28 / 318

Եվրոպական Միության անդամ երկրների ազգային խորհրդարաններ

Երկիր	Մարմին	Տեղերի թիվը	Անդամ կուսակցություններ
Ավստրիա	Ազգային խորհուրդ	9 / 183	ՆԵՈՍ
Բելգիա	Ներկայացուցիչների պալատ Ստորին պալատ	34 / 150	ԲՇ, Բաց ՖԱԺ
Բելգիա	Սենատ Վերին պալատ	13 / 60	ԲՇ, Բաց ՖԱԺ
Բուլղարիա	Ազգային ժողով	38 / 240	ԻԱՇ
Խորվաթիա	Սաբոր	16 / 151	ԽԺԿ, ԻԺՎ
Չեխիա	Պատգամավորների պալատ	47 / 200	ԱՆՈ 2011
Դանիա	Ֆոլկետինգ	64 / 175	Ազատականներ, ԱԱ
Էստոնիա	Պետական խորհուրդ	57 / 101	ԷԲԿ, ԷԿԿ
Ֆինլանդիա	խորհրդարան	58 / 200	ԿԿ, ՇԺԿ
Գերմանիա	Բունդեստագ	0 / 631	ԱԴԿ
Իռլանդիա	Դոյլ Էրեն Ստորին պալատ	20 / 166	ՖՖ
Իռլանդիա	սենատ Վերին պալատ	14 / 60	ՖՖ
Իտալիա	Պատգամավորների պալատ Ստորին պալատ	0 / 630	ԱԻ, Իտալիայի արմատականներ
Իտալիա	Հանրապետության սենատ Վերին պալատ	0 / 315	ԱԻ, Իտալիայի արմատականներ
Լիտվա	Սեյմ	39 / 141	ԱՇ, ԱԿ
Լյուքսեմբուրգ	ներկայացուցիչների պալատ	13 / 60	ԴԿ
Նիդերլանդներ	ներկայացուցիչների պալատ Ստորին պալատ	53 / 150	ԱԺԺԿ, Դ66
Նիդերլանդներ	Սենատ Վերին պալատ	21 / 75	ԱԺԺԿ, Դ66
Ռումինիա	Ներկայացուցիչների պալատ Ստորին պալատ	22 / 412	ԱԲԿ
Ռումինիա	Սենատ Վերին պալատ	6 / 176	ԱԲԿ
Սլովենիա	Ազգային ժողով	40 / 90	ԱԿԿ, ԱԲԴ
Իսպանիա	Իսպանիայի ներկայացուցիչների կոնգրես Ստորին պալատ	15 / 350	ՄԱԺ, ԿԺՄ
Իսպանիա	Սենատ Վերին պալատ	10 / 266	ՄԱԺ, ԿԺՄ
Շվեդիա	Ռիկսդագ	41 / 349	ԿԿ, ԱԺԿ
Միացյալ Թագավորություն	Համայնքների պալատ Ստորին պալատ	8 / 650	Ազատական դեմոկրատներ
Միացյալ Թագավորություն	Լորդերի պալատ Վերին պալատ	105 / 793	Ազատական դեմոկրատներ

Ազգային խորհրդարաններ՝ Եվրոպական Միությունից դուրս

Երկիր	Մարմին	Տեղերի թիվը	Անդամ կուսակցություններ
Անդորրա	Գլխավոր խորհուրդ	8 / 28	ԱԱԿ
Ադրբեջան	Ազգային ժողով	0 / 125	Մուսավաթ
Վրաստան	Խորհրդարան	17 / 150	Հանրապետական, ԱԴ^[7]^[8]
Իսլանդիա	Ալթինգ	6 / 63	ՊԱ
Հայաստան	ՀՀ Ազգային ժողով	7 / 131	ՀԱԿ
Մոլդովա	Խորհրդարան	13 / 101	ՄԱԿ
Չեռնոգորիա	Ժողով	1 / 81	ՄԱԿ
Նորվեգիա	Ստորտինգ	9 / 169	Նորվեգիայի ազատական կուսակցություն
Շվեյցարիա	Ազգային խորհուրդ Ստորին պալատ	31 / 200	ԱԺԿ․ Ազատականներ
Շվեյցարիա	Կանտոնների խորհուրդ Վերին պալատ	12 / 46	ԱԺԿ․ Ազատականներ

Անդամ կուսակցություններ

Երկիր կամ Տարածաշրջան	Կուսակցություն	Պատգամավորներ
Ավստրիա	ՆԵՈՍ – Նոր Ավստրիա և Ազատական ֆորում	1 / 18
Բելգիա (Dutch)	Բաց Ֆլամանդական ազատականներ և ժողովրդավարներ	3 / 12
Բելգիա (French)	Բարեփոխումների շարժում	3 / 8
Բուլղարիա	Իրավունքների և ազատությունների շարժում	4 / 17
Բուլղարիա	Ազգային շարժում հանուն կայունության և առաջընթացի	0 / 17
Խորվաթիա	Խորվաթիայի ժողովրդական կուսակցություն – Ազատական ժողովրդավարներ	1 / 11
Խորվաթիա	Խորվաթիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն	0 / 11
Խորվաթիա	Իստրիայի ժողովրդավարական ժողով	1 / 11
Կիպրոս	Միացյալ ժողովրդավարներ	0 / 6
Չեխիա	ԱՆՈ 2011	4 / 21
Դանիա	Դանիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն	1 / 13
Դանիա	Ազատականներ – Դանիայի ազատական կուսակցություն	2 / 13
Էստոնիա	Էստոնիայի կենտրոնամետ կուսակցություն	1 / 6
Էստոնիա	Էստոնիայի բարեփոխումների կուսակցություն	2 / 6
Ֆինլանդիա	Կենտրոնամետ կուսակցություն	3 / 13
Ֆինլանդիա	Ֆինլանդիայի շվեդական ժողովրդական կուսակցություն	1 / 13
Ֆինլանդիա Ալանդյան կղզիներ	Ալանդյան կենտրոն	0 / 13
Գերմանիա	Ազատ ժողովրդավարական կուսակցություն	3 / 96
Հունաստան	Դրասի	0 / 21
Իռլանդիա	Ֆիաննա Ֆոյլ	1 / 11
Իտալիա	Իտալիայի արմատականներ	0 / 73
Իտալիա	Արժեքների Իտալիա	0 / 73
Լատվիա	Լատվիայի զարգացում	0 / 8
Լիտվա	Աշխատանքային կուսակցություն	1 / 11
Լիտվա	Լիտվայի Ազատության միություն	0 / 11
Լիտվա	Լիտվայի Հանրապետության ազատականների շարժում	2 / 11
Լյուքսեմբուրգ	Ժողովրդավարական կուսակցություն	1 / 6
Նիդերլանդներ	Դեմոկրատներ 66	4 / 26
Նիդերլանդներ	Ժողովրդական կուսակցություն հանուն ազատության և ժողովրդավարության	3 / 26
Լեհաստան	Ժողովրդավարական կուսակցություն – demokraci.pl	0 / 51
Պորտուգալիա	Հողի կուսակցություն	2 / 21
Սլովենիա	Արդի կենտրոնամետ կուսակցություն	0 / 8
Սլովենիա	Ալենկա Բրատուշեկի դաշինք	0 / 8
Սլովենիա	Քաղաքացիական ցանկ	0 / 8
Սլովենիա	Սլովենիայի ազատական ժողովրդավարություն	0 / 8
Սլովենիա	Զարես – Սոցիալ-ազատականներ	0 / 8
Իսպանիա	Կատալոնիայի ժողովրդավարական կոնվերգենցիա	1 / 54
Շվեդիա	Կենտրոնամետ կուսակցություն	1 / 20
Շվեդիա	Ազատական ժողովրդական կուսակցություն	2 / 20
Միացյալ Թագավորություն	Ազատական ժողովրդավարներ	1 / 73

ԵՄ-ից դուրս

Անդորրա

Անդորրայի ազատական կուսակցություն

Հայաստան

Հայ Ազգային Կոնգրես

Ադրբեջան

Մուսավաթ կուսակցություն

Բելառուս

Բելառուսի Ազատության և առաջադիմության ազատական կուսակցություն

Վրաստան

Իսլանդիա

Պայծառ ապագա

Kosovo

Մոլդովա

Ազատական կուսակցություն

Չեռնոգորիա

Մոնտենեգրոյի Ազատական կուսակցություն

Նորվեգիա

Ազատական կուսակցություն

Ռուսաստան

Սերբիա

Ազատական ժողովրդավարական կուսակցություն

Շվեյցարիա

ԱԺԿ. Ազատականներ

Ուկրաինա

Ուկրաինայի եվրոպական կուսակցություն

Տես նաև

Ծանոթագրություններ

↑ Register of European political parties and foundations — 2016.
↑ VVD-prominent Hans van Baalen (60) overleden (նիդերլ.)
↑ Contact
↑ «European Liberal Democrats change party name to ALDE Party | ALDE Party». Eldr.eu. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
↑ «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 17-ին.
↑ «Members of the Bureau | ALDE Party». Aldeparty.eu. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
↑ «Members of Faction». Parliament.ge. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
↑ «Members of Faction». Parliament.ge. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.
↑ «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 18-ին.

Արտաքին հղումներ

[_b7c1ff6ced5276b4-1] Register of European political parties and foundations — 2016.

[_f74763aaa257498e-2] VVD-prominent Hans van Baalen (60) overleden (նիդերլ.)

[_b1bb5d6b308f4cc2-3] Contact

[4] «European Liberal Democrats change party name to ALDE Party | ALDE Party». Eldr.eu. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ փետրվարի 13-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

[5] «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ նոյեմբերի 13-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 17-ին.

[6] «Members of the Bureau | ALDE Party». Aldeparty.eu. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ սեպտեմբերի 8-ին. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

[7] «Members of Faction». Parliament.ge. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

[8] «Members of Faction». Parliament.ge. Վերցված է 2013 թ․ սեպտեմբերի 23-ին.

[9] «Արխիվացված պատճենը». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 17-ին. Վերցված է 2015 թ․ հունիսի 18-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]