«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցություն
The Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party, ALDE Party
ALDE Party.png
ՏեսակԵվրոպական քաղաքական կուսակցություն[1]
ԱռաջնորդHans van Baalen?
Հիմնադրվածապրիլի 30, 2004
Գաղափարախոսությունազատականություն, պահպանողական լիբերալիզմ և սոցիալական լիբերալիզմ
Քաղաքական հայացքցենտրիզմ
Պաշտոնական գույն(եր)դեղին և կապույտ
ՇտաբԲրյուսել, Բելգիա և Բրյուսել, Բելգիա
Միջազգային պատկանելությունԱզատական ինտերնացիոնալ
Եվրոպական խորհրդարան85
Կայքaldeparty.eu
Alliance of Liberals and Democrats for Europe Party Վիքիպահեստում

«Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինք» կուսակցությունը (ԵԱԺԴ կուսակցություն) հիմնականում Եվրոպական Միությունում գործող եվրոպական քաղաքական կուսակցություն է, որի կազմում ընդգրկված են Եվրոպայի թվով 60 ազգային ազատական կուսակցություններ։ Մինչև 2012 թ. նոյեմբերի 10-ը կուսակցությունը հայտնի էր որպես Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցություն (ԵԱԺԲ, ELDR)[2]: ԵԱԺԴ կուսակցությունն անդամակցում է «Ազատական ինտերնացիոնալ»-ին[3]:

1970-ականների ազգային քաղաքական կուսակցությունների ազատ համադաշնության հիմքով զարգացած ԵԱԺԴ կուսակցությունն այժմ հանդես է գալիս իբրև շահույթ չհետապնդող միասնական ասոցիացիա՝ գրանցված ըստ բելգիական օրենսդրության։

2010 թ. դրությամբ ԵԱԺԴ-ն ԵՄ-ի կառույցներում ներկայացված իր մեծությամբ չորրորդ համաեվրոպական քաղաքական կուսակցությունն է, ունի 67 ԵԽՊ և Եվրոպական հանձնաժողովի 5 անդամ։ ԵՄ 28 անդամ պետություններից հինգում պաշտոնավարում են ԵԱԺԴ-ին անդամագրված վարչապետներ՝ Քսավյե Բեթելը (ԺԿ) Լյուքսեմբուրգում, Շարլ Միշելը (ԲՇ) Բելգիայում, Տաավի Ռիյվասը (ԷԲԿ) Էստոնիայում, Միրո Ցերարը (ԱԿԿ) Սլովենիայում և Մարկ Ռուտեն (ԺԿԱԺ) Նիդեռլանդներում։

Նիկ Քլեգը (ԱԴ) Միացյալ Թագավորության փոխվարչապետի պաշտոնն է զբաղեցնում։ Կառավարության կազմում ազատականներ են ընդգրկված նաև ևս հինգ ԵՄ անդամ պետություններում՝ Խորվաթիայում, Չեխիայի Հանրապետությունում, Դանիայում, Ֆինլանդիայում և Լիտվայում։

2004 թ. հուլիսի 20-ից ԵԱԺԴ կուսակցությունն իբրև քաղաքական ուժ ներկայացված է Եվրախորհրդարանում՝ Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի խորհրդարանական խմբակցության միջոցով, որը ձևավորվել է Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության (ԵԺԿ) հետ համատեղ։ ԵԱԺԴ-ի խորհրդարանական խմբակցությունը ղեկավարում է Գի Վերհովստադտը, նախկինում՝ Բելգիայի վարչապետ։ Մինչ 2004 թ. Եվրոպական ընտրությունները կուսակցությունը միավորված էր Եվրոպայի ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխիչների կուսակցության (ԵԱԺԲ) խմբակցության հետ։ ԵԱԺԴ-ի երիտասարդական թևը Եվրոպայի ազատական երիտասարդությունն է (LYMEC). այն հիմնականում գործում է երիտասարդական և ուսանողական ազատական կազմակերպությունների հենքի վրա, սակայն իր կազմում ունի նաև ոչ մեծ թվով անհատ անդամներ։ LYMEC-ի առաջնորդը 2012 թ. մայիսին երկու տարով LYMEC-ի նախագահ ընտրված Յերոեն Դիպեմաատն է (ԺԿԱԺ, Նիդեռլանդներ)։ Կազմակերպությունն ունի 200.000 անդամ։

Կուսակցության առաջնորդը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱԺԴ կուսակցության առաջնորդը Սըր Գրեմ Վաթսոնն է (ԵԽՊ)։

Կառուցվածք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վարչություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱԺԴ կուսակցության ընթացիկ կառավարումն իրականացնում է նրա Վարչությունը հետևյալ կազմով[4]՝

Նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Փոխնախագահներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գանձապահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Գի Վերհովստադտ {{{2}}} ԵԽՊ (Բաց ՖԱԺ, Բելգիա), ԵԱԺԴ խմբակցության ղեկավար, Եվրախորհրդարան
  • Անն Բրասյըր Լյուքսեմբուրգ (ԺԿ, Լյուքսեմբուրգ), Եվրոպայի խորհրդի խորհրդարանական վեհաժողովում Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքի նախագահ (ԵԱԺԴ-ԵԽԽՎ)
  • Ֆլո Կլուկաս {{{2}}} (Ազատական ժողովրդավարներ, Միացյալ Թագավորություն), ԵԱԺԴ-ի խմբակցության ղեկավար, ԵՄ Տարածաշրջանների կոմիտե

Կուսակցության այլ պաշտոնյաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջնորդներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաեվրոպական ազատականության պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համաեվրոպական ազատականությունը հարուստ պատմություն ունի. այն սկիզբ է առել 1947 թ. ապրիլին «Ազատական ինտերնացիոնալի» հիմնադրումից։ 1976 թ. մարտին ստեղծվեց Եվրոպայի ազատական և ժողովրդավարական կուսակցությունների դաշնությունը, որն աստիճանաբար վերաճեց Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության (ԵԱԺԲ)՝ Եվրախորհրդարանում համապատասխանաբար ներկայացվելով Եվրոպայի Ազատական, ժողովրդավարական և բարեփոխումների կուսակցության խմբակցության միջոցով։

Եվրոպական Միության ընդլայնման նախօրեին՝ 2004 թ. ապրիլի 30-ին Բրյուսելում կայացած արտահերթ համաժողովում, ԵԱԺԲ կուսակցությունն ըստ բելգիական օրենսդրության գրանցվեց որպես Եվրոպական քաղաքական կուսակցություն։

2004 թ. ԵԱԺԲ կուսակցությունը միավորվեց Եվրոպայի ժողովրդավարական կուսակցության հետ և կազմեց Եվրոպայի ազատականների և ժողովրդավարների դաշինքը (ԵԱԺԴ)՝ ներկայանալով Եվրախորհրդարանում ԵԱԺԴ խմբակցության միջոցով։ ԵԱԺԲ կուսակցությունն ընդունել է իր ներկայիս անվանումը 2012 թ. նոյեմբերի 10-ին՝ համաեվրոպական դաշինքի և խորհրդարանական խմբակցության ներդաշնակեցման նպատակով։

Եվրոպական խորհուրդ և Նախարարների խորհուրդ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անդամ Պետություն Ներկայացուցիչ Պաշտոն Քաղաքական կուսակցություն Խորհրդի անդամ սկսած Լուսանկար
Էստոնիա Ռիյվաս, ՏաավիՏաավի Ռիյվաս Էստոնիայի վարչապետ Էստոնիայի բարեփոխումների կուսակցություն 26 մայիսի 2014 Taavi Rõivas.jpg
Նիդերլանդներ Ռիուտե, ՄարկՄարկ Ռիուտե Նիդեռլադների վարչապետ «Ժողովրդական կուսակցություն, ազատության և դեմոկրատիա» 14 հոկտեմբերի 2010 Mark Rutte-6.jpg
Լյուքսեմբուրգ Բետել, ԿսավիեԿսավիե Բետել Լյուքսեմբուրգի վարչապետ Լյուքսեմբուրգի դեմոկրտական կուսակցություն 4 դեկտեմբերի 2013 Xavier Bettel Royal Wedding 2012 cropped.jpg
Բելգիա Միշել, ՇառլՇառլ Միշել Բելգիայի վարչապետ Բարեփոխումների շարժում 11 հոկտոմբերի 2014 Charles Michel (politician).jpg
Սլովենիա Ցերար, ՄիրոսլավՄիրոսլավ Ցերար Սլովենիայի վարչապետ Մոդեռն կենտրոնամետ կուսակցություն 18 սեպտեմբերի 2014 Miroslav Cerar (cropped).jpg
Ֆինլանդիա Սպիլիյա, ՅուհաՅուհա Սպիլիյա Ֆինլանդիայի վարչապետ Ֆինլանդիայի կենտրոնամետ կուսակցություն 29 մայիսի 2015 Juha Sipilä.jpg

Եվրահանձնաժողովի պատվիրակներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվրոպական հանձնաժողովի 28 անդամներից 5-ը ԵԱԺԴ-ի անդամ կուսակցությունների ներկայացուցիչներն են.

Պետություն Պատվիրակ Պաշտոն Քաղաքական կուսակցություն Photo
Էստոնիա
Էստոնիա
AnsipԱնդրուս Անսիպ Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ, Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ թվային միասնական շուկայի գծով Էստոնիայի բարեփոխումների կուսակցություն Portrait Andrus Ansip.jpg
Շվեդիա
Շվեդիա
MalmströmՍեսիլիա Մալմստրյոմ Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ առևտրի գծով Շվեդիայի ազատական ժողովրդական կուսակցություն Cecilia Malmström 2.jpg
Սլովենիա
Սլովենիա
BulcՎիոլետա Բուլկ Եվրահանձնաժողովի փոխնախագահ, Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ էներգիայի միության գծով Սլովենիայի Արդի կենտրոնամետ կուսակցություն Violeta Bulc 2014-11.jpg
Չեխիա
Չեխիայի հանրապետություն
JourováՎերա Յուրովա Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ արտադրության, սպառողների և գենդերային հավասարության գծով ԱՆՈ 2011 Věra Jourová.jpg
Դանիա
Դանիա
VestagerՄարգրեթ Վեսթգեր Եվրահանձնաժողովի պատվիրակ մրցակցության գծով Դանիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն Margrethe Vestager, ekonomi- och inrikesminister Danmark. Nordiska radets session i Kopenhamn 2011 (1).jpg

Անդամ կուսակցություններից ընտրված ներկայացուցիչներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Եվրոպական կառույցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կազմակերպություն Կառույց Տեղերի թիվը
Flag of Europe.svg Եվրոպական Միություն Եվրոպական հանձնաժողով
5 / 28
Flag of Europe.svg Եվրոպական Միություն Եվրոպայի խորհուրդ
(Կառավարության ղեկավարներ)
6 / 28
Flag of Europe.svg Եվրոպական Միություն ԵՄ խորհուրդ
(Մասնակցություն կառավարմանը)
10 / 28
Flag of Europe.svg Եվրոպական Միություն Եվրախորհրդարան
48 / 751
Flag of Europe.svg Եվրոպայի խորհուրդ Խորհրդարանական վեհաժողով
28 / 318

Եվրոպական Միության անդամ երկրների ազգային խորհրդարաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկիր Մարմին Տեղերի թիվը Անդամ կուսակցություններ
{{{2}}} Ավստրիա Ազգային խորհուրդ
9 / 183
ՆԵՈՍ
Բելգիա Բելգիա Ներկայացուցիչների պալատ
Ստորին պալատ
34 / 150
ԲՇ, Բաց ՖԱԺ
Սենատ
Վերին պալատ
13 / 60
ԲՇ, Բաց ՖԱԺ
Flag of Bulgaria.svg Բուլղարիա Ազգային ժողով
38 / 240
ԻԱՇ
{{{2}}} Խորվաթիա Սաբոր
16 / 151
ԽԺԿ, ԻԺՎ
Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա Պատգամավորների պալատ
47 / 200
ԱՆՈ 2011
{{{2}}} Դանիա Ֆոլկետինգ
64 / 175
Ազատականներ, ԱԱ
{{{2}}} Էստոնիա Պետական խորհուրդ
57 / 101
ԷԲԿ, ԷԿԿ
Flag of Finland.svg Ֆինլանդիա խորհրդարան
58 / 200
ԿԿ, ՇԺԿ
{{{2}}} Գերմանիա Բունդեստագ
0 / 631
ԱԴԿ
{{{2}}} Իռլանդիա Դոյլ Էրեն
Ստորին պալատ
20 / 166
ՖՖ
սենատ
Վերին պալատ
14 / 60
ՖՖ
{{{2}}} Իտալիա Պատգամավորների պալատ
Ստորին պալատ
0 / 630
ԱԻ, Իտալիայի արմատականներ
Հանրապետության սենատ
Վերին պալատ
0 / 315
ԱԻ, Իտալիայի արմատականներ
{{{2}}} Լիտվա Սեյմ
39 / 141
ԱՇ, ԱԿ
{{{2}}} Լյուքսեմբուրգ ներկայացուցիչների պալատ
13 / 60
ԴԿ
Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ ներկայացուցիչների պալատ
Ստորին պալատ
53 / 150
ԱԺԺԿ, Դ66
Սենատ
Վերին պալատ
21 / 75
ԱԺԺԿ, Դ66
{{{2}}} Ռումինիա Ներկայացուցիչների պալատ
Ստորին պալատ
22 / 412
ԱԲԿ
Սենատ
Վերին պալատ
6 / 176
ԱԲԿ
Flag of Slovenia.svg Սլովենիա Ազգային ժողով
40 / 90
ԱԿԿ, ԱԲԴ
{{{2}}} Իսպանիա Իսպանիայի ներկայացուցիչների կոնգրես
Ստորին պալատ
15 / 350
ՄԱԺ, ԿԺՄ
Սենատ
Վերին պալատ
10 / 266
ՄԱԺ, ԿԺՄ
{{{2}}} Շվեդիա Ռիկսդագ
41 / 349
ԿԿ, ԱԺԿ
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Համայնքների պալատ
Ստորին պալատ
8 / 650
Ազատական դեմոկրատներ
Լորդերի պալատ
Վերին պալատ
105 / 793
Ազատական դեմոկրատներ

Ազգային խորհրդարաններ՝ Եվրոպական Միությունից դուրս[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկիր Մարմին Տեղերի թիվը Անդամ կուսակցություններ
{{{2}}} Անդորրա Գլխավոր խորհուրդ
8 / 28
ԱԱԿ
{{{2}}} Ադրբեջան Ազգային ժողով
0 / 125
Մուսավաթ
{{{2}}} Վրաստան Խորհրդարան
17 / 150
Հանրապետական, ԱԴ[5][6]
{{{2}}} Իսլանդիա Ալթինգ
6 / 63
ՊԱ
{{{2}}} Հայաստան ՀՀ Ազգային ժողով
7 / 131
ՀԱԿ
{{{2}}} Մոլդովա Խորհրդարան
13 / 101
ՄԱԿ
{{{2}}} Չեռնոգորիա Ժողով
1 / 81
ՄԱԿ
{{{2}}} Նորվեգիա Ստորտինգ
9 / 169
Նորվեգիայի ազատական կուսակցություն
{{{2}}} Շվեյցարիա Ազգային խորհուրդ
Ստորին պալատ
31 / 200
ԱԺԿ․ Ազատականներ
Կանտոնների խորհուրդ
Վերին պալատ
12 / 46
ԱԺԿ․ Ազատականներ

Անդամ կուսակցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Երկիր կամ Տարածաշրջան Կուսակցություն Պատգամավորներ
{{{2}}} Ավստրիա ՆԵՈՍ – Նոր Ավստրիա և Ազատական ֆորում
1 / 18
Բելգիա Բելգիա (Dutch) Բաց Ֆլամանդական ազատականներ և ժողովրդավարներ
3 / 12
Բելգիա Բելգիա (French) Բարեփոխումների շարժում
3 / 8
Flag of Bulgaria.svg Բուլղարիա Իրավունքների և ազատությունների շարժում
4 / 17
Flag of Bulgaria.svg Բուլղարիա Ազգային շարժում հանուն կայունության և առաջընթացի
0 / 17
{{{2}}} Խորվաթիա Խորվաթիայի ժողովրդական կուսակցություն – Ազատական ժողովրդավարներ
1 / 11
{{{2}}} Խորվաթիա Խորվաթիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն
0 / 11
{{{2}}} Խորվաթիա Իստրիայի ժողովրդավարական ժողով
1 / 11
Flag of Cyprus.svg Կիպրոս Միացյալ ժողովրդավարներ
0 / 6
Flag of the Czech Republic.svg Չեխիա ԱՆՈ 2011
4 / 21
{{{2}}} Դանիա Դանիայի սոցիալ-ազատական կուսակցություն
1 / 13
{{{2}}} Դանիա Ազատականներ – Դանիայի ազատական կուսակցություն
2 / 13
{{{2}}} Էստոնիա Էստոնիայի կենտրոնամետ կուսակցություն
1 / 6
{{{2}}} Էստոնիա Էստոնիայի բարեփոխումների կուսակցություն
2 / 6
Flag of Finland.svg Ֆինլանդիա Կենտրոնամետ կուսակցություն
3 / 13
Flag of Finland.svg Ֆինլանդիա Ֆինլանդիայի շվեդական ժողովրդական կուսակցություն
1 / 13
Flag of Finland.svg Ֆինլանդիա
{{{2}}} Ալանդյան կղզիներ
Ալանդյան կենտրոն
0 / 13
{{{2}}} Գերմանիա Ազատ ժողովրդավարական կուսակցություն
3 / 96
{{{2}}} Հունաստան Դրասի
0 / 21
{{{2}}} Իռլանդիա Ֆիաննա Ֆոյլ
1 / 11
{{{2}}} Իտալիա Իտալիայի արմատականներ
0 / 73
{{{2}}} Իտալիա Արժեքների Իտալիա
0 / 73
{{{2}}} Լատվիա Լատվիայի զարգացում
0 / 8
{{{2}}} Լիտվա Աշխատանքային կուսակցություն
1 / 11
{{{2}}} Լիտվա Լիտվայի Ազատության միություն
0 / 11
{{{2}}} Լիտվա Լիտվայի Հանրապետության ազատականների շարժում
2 / 11
{{{2}}} Լյուքսեմբուրգ Ժողովրդավարական կուսակցություն
1 / 6
Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ Դեմոկրատներ 66
4 / 26
Flag of the Netherlands.svg Նիդերլանդներ Ժողովրդական կուսակցություն հանուն ազատության և ժողովրդավարության
3 / 26
Flag of Poland.svg Լեհաստան Ժողովրդավարական կուսակցություն – demokraci.pl
0 / 51
{{{2}}} Պորտուգալիա Հողի կուսակցություն
2 / 21
Flag of Slovenia.svg Սլովենիա Արդի կենտրոնամետ կուսակցություն
0 / 8
Flag of Slovenia.svg Սլովենիա Ալենկա Բրատուշեկի դաշինք
0 / 8
Flag of Slovenia.svg Սլովենիա Քաղաքացիական ցանկ
0 / 8
Flag of Slovenia.svg Սլովենիա Սլովենիայի ազատական ժողովրդավարություն
0 / 8
Flag of Slovenia.svg Սլովենիա Զարես – Սոցիալ-ազատականներ
0 / 8
{{{2}}} Իսպանիա Կատալոնիայի ժողովրդավարական կոնվերգենցիա
1 / 54
{{{2}}} Շվեդիա Կենտրոնամետ կուսակցություն
1 / 20
{{{2}}} Շվեդիա Ազատական ժողովրդական կուսակցություն
2 / 20
Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա Ազատական ժողովրդավարներ
1 / 73

ԵՄ-ից դուրս[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

{{{2}}} Անդորրա

{{{2}}} Հայաստան

{{{2}}} Ադրբեջան

{{{2}}} Բելառուս

{{{2}}} Վրաստան

{{{2}}} Իսլանդիա

{{{2}}} Kosovo

{{{2}}} Մոլդովա

{{{2}}} Չեռնոգորիա

{{{2}}} Նորվեգիա

Flag of Russia.svg Ռուսաստան

Flag of Serbia.svg Սերբիա

{{{2}}} Շվեյցարիա

{{{2}}} Ուկրաինա

Տե՛ս նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]