Atari DOS

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Atari DOS
Ընկերություն/
Ստեղծող
Atari, Inc., Atari Corporation
Ծրագրային կոդի մոդել Փակ աղբյուր
Սպասարկվող հիմնահարթակներ Atari 8-bit ընտանիքը
Լռելայն օգտագործողի միջերես ընտրացանկ կամ Հրամանատարության գծի ինտերֆեյս
Արտոնագիր սեփականություն EULA
Կարգավիճակ Պատմական

Atari DOS, հանդիսանում է ակավառակի օպերացիոն համակարգ օգտագործվում էAtari 8-bit ընտանիք համակարգիչներում. Օպերացիոն համակարգ-ի ընդարձակումը բեռնված էր հիշողության մեջ. անհրաժեշտ է, Atari համակարգիչը disk drive մուտք անելու համար. Այս ընդարձակումով օպերացիոն համակարգը ավելացրեց սկավառակի բռնակ և այլ ֆայլի կառավարման հնարավորություններ.

Ամենակարևորը սկավառակի բռնակի երկարաձգումն է. Atari DOS 2.0, սա Ֆայլի կառավարման համակարգ է (FMS), որը իրականացվում է ֆայլ համակարգը բեռնված ճկուն մագնիսական համակարգի կողմից. Սա նշանակում է լրացուցիչ առնվազ32 kB Պատահական մուտքի հիշողղություն-ը անհրաժեշտ էր ղեկավարելու DOS ծանրաբեռնվածությունը,.

Տարբերակներ[խմբագրել]

Կային Atari DOS-ի մի քանի մատչելի տարբերակներ , առաջին տարբերակը թողարկվել 1979.[1]

DOS 1.0[խմբագրել]

DOS-ից Atari առաջին տարբերակի բոլոր հրամանները հասանելի էին միայն մենյուին. Դա 810սկավառակ կրիչներ կեպլեքս է. Այս տարբերակը, որը ամբողջովին հիշողության բնակիչ է, դարձրեց այն ավելի արագ, բայց հիշողությունը` օկուպացված տարածք.

DOS 2.0[խմբագրել]

Հայտնի է նաև որպես Սավառակի օպերացիոն համակարգի II տարբերակ 2.0S

Երկրորդ ավելի հայտնի տարբերակը DOS-ից Atari –ի 810 սակավառակի կրիչներ կոմլեքսն է և ավելի վաղ 1050 սկավառակ կրիչներ. Այն համարվում է ATARI DOS-ի նվազագույն ընդհանուր հայտարարը , ինչպես ցանկացած Atari-համատեղելի սկավառակատար կարող է կարդալ այս ֆորմատը DOS 2.0S-ի հետ .

DOS 2.0S-ը բաղկացած է DOS.SYS և DUP.SYS. DOS.SYSտեղադրված է հիշողության մեջ , իսկ DUP.SYS պարունակում է սկավառակի կոմունալ ծառայությություններ և բեռնված է միայն այն ժամանակ, երբ օգտվողը դուրս է գալիս DOS-ից.

Բացի bug ամրագրման , DOS 2.0S լավագույնը բարելավվել է NOTE/POINT աջակցությունը և ավտոմատ առաջադրվել է Atari executable ֆայլի անվանը AUTORUN.SYS. Քանի որ օգտվողի հիշողության մեջ էր , երբ ջնջվել էր DUP.SYSբեռվածությունը, ստեղծված տարբերակին MEM.SAV ֆայլը ավելացվել է . Այս պահվող օգտվողի հիշողությունը ժամանակավոր ֆայլ է(MEM.SAV) և վերականգնվում է այն բանից հետո, երբ DUP.SYS բեռնաթափված է. Նախորդ ցանկի մենյուները DOS 1.0-ից , N. DEFINE DEVICE, փոխարինվել են N. CREATE MEM.SAV in DOS 2.0S.

Տարբերակ 2.0S single-density սկավառակ էր, 2.0D double-densityսկավառակ էր. 2.0D 815 Dual Disk Drive էր.

DOS 3.0[խմբագրել]

DOS-ի նոր տարբերակը միավորված էր Atari-ից 1050 սկավառակի կրիչների հետ . Այն օգտագործվել է նոր Enhanced Density ունակությամբ (կոչվում է նաև Atari as Dual Density) առաջարկվում է 1050 կողմից.

Կազմակերպելով հատված-ը բլոգների մեջ, Atari-ին ակնկալում էր անգործունյա սկավառակների մեծ հզորություն, բայց դա հանգեցրեց անհամատեղելիություն DOS 2.0S-ի հետ. DOS 3-ց ֆայլերը չեն կարող փոխարկվել DOS 2.0.Արդյունքում, DOS 3.0 չափազանց հայտնի է և չի ստանալու համատարած ընդունում Atari օգտվողի շրջանում. Բողոքների շնորհիվ, Atari ազատ է արձակել DOS 2.5-ը, որը ազատ է արձակվել DOS 3.0-ից հետո, խախտում է ստանդարտ տարբերակի անվանակոչության փորձը.

DOS 3.0 ներառում է Atari HELP օգնությունը և/կամ հակառակ ստեղնը. Օգնություն ֆակլերը անհրաժեշտ է ներկայացնել dos սկավառակի ուշադրությանը.

DOS 2.5[խմբագրել]

Հայտնի է նաև որպես Սկավառակի օպերացիոն համակարգ II տարբերակ 2.5

Իրենց հաճախորդներին լսելուց հետո, Atari-ին արձակեց իրենց նախորդ DOS-ի բարելավված տարբերակը. Սա թույլ է տալիս օգտագործել Enhanced Density սկավառակները, և այնտեղ օգտակար է կարդալ DOS 3 սկավառակը. Լրացուցիչ տարբերակը ավելացված էր մենյուին (P. FORMAT SINGLE) single-density սկավառակի ֆորմատով. DOS 2.5 էր առաքվել 1050 սկավառակի կրիչներ, իսկ ավելի վաղ XF551 սկավառակի կրիչներ.

Կոմունալ ծառայություններից ներառված են DISKFIX.COM, COPY32.COM, SETUP.COM և RAMDISK.COM.

DOS 4.0[խմբագրել]

Կոդի անունը արտադրության ժամանակ: QDOS

DOS 4.0 –ը նախատեսված էր 1450XLD-ի համար.Իրավունքները վերադարձվում են Michael Barall-ին, ով տեղադրում է այն հանրության սեփականությունում. Այն ավելի ուշ հրատարակվել է ANTIC Software-ի կողմից. DOS 4.0 բլոկների փոխարեն օգտագործվել է միալնակ ոլորտը, և աջակցել է միայնակ, ընդլայնված, և կրկնակի խտությունը, ինչպես նաև թե' միայնակ և, թե' կրկնակի երկկողմանի կրիչներ. DOS 4.0-ը համատեղելի չէր DOS 2 կամ 3 սկավառակների հետ, բայց կարող էր կարդալ դրանց ֆայլերը. Այն նաև ինքնաբերաբար չի ընտրի խտությունը ,և անհրաժեշտ է գնալ և ընտրել ճիշտ խտությունը ընտրացանկից.

DOS XE[խմբագրել]

Կոդի անունը արտադրության ընթացքում: ADOS

Երբ Atari XF551-ը դուրս եկավ, ոչ միայն եղել է Atari-ի առաջին drive-ը որ կարող էր կարդալ կրկնակի խտությունսկավառակները, այլ նաև կրկնակի միակողմանի. Այսպեսով, DOS-ի համար ավելացված էր կրկնակի խտության աջակցություն և կրկնակի միակողմանիսկավառակ.

Նոր սեփականության սկավառակի ֆորմատը DOS XE –ը անհամատեղելի է արել DOS 2.0S-ի կամ DOS 2.5-ի հետ. Անհրաժեշտ էր առանձին կոմունալ, 2.0 ֆայլերից ավել կարդալու համար.

Միայն XL/XE համակարգիչներն են աջակցել, որ DOS XE-ը չի աշխատի ավելի քան 400/800 համակարգիչների վրա.

DOS XE նաև ֆայլերին ամսաթվերը դրոշմելու, ենթահանձնաժողովները և տեղեկագրքերը I/O XF551-ի համար է.

DOS XE –ը վերջին DOS-ն է Atari-ի կողմից Atari 8-bit ընտանիքի համար.

Երրորդ կողմի DOS ծրագրեր[խմբագրել]

Շատերը այս DOS-ից ազատ են արձակվել արտադրողների երրորդ կողմի կրիչներից, ովքեր վարում էին փոփոխություններ, կամ նրանց համար, ովքեր դժգոհ էին առկա DOS-ից.Հաճախ, այս DOS-երը կարող էին կարդալ սկավառակների բարձրագույն զբաղվածությամբ, և կարող են արագ սահմանել սկավառակների ուղղությունը դեպի կարդալ սկավառակը (օգտագործելով Warp Speed կամ Ultra-Speed տեխնիկան). Այս DOS-ից շատերը (բացառությամբ Sparta DOS) DOS 2.0-ի հետ համատեղելի են.

SmartDOS[խմբագրել]

Մենյու պայմանավորված DOS էր , որը համատեղելի էր DOS 2.0-ի հետ. Առաջինը երրորդ կողմի DOS ծրագրերը աջակցել են կրկնակի խտություն կրիչներին.

Շատերը ներառում են լրացուցիչ հատվածի պատճենահանում և հավաստում, արագության ստուգում, ֆայլի հաստատելու կամ վերածելու մասին .

Գրված է John Chenoweth –ի և Ron Beiber-ի կողմից.

OS/A+ և DOS XL[խմբագրել]

DOS –ը արտադրվել է Optimized Systems Software-ի կողմից. Համատեղելի է DOS 2.0-ի հետ - թույլ է տալիս օգտագործել Double Density floppy-ին. Ի տարբերություն ATARI DOS-ի մեծ մասին, սա օգտագործում է տիրապետումը գծի մենյուի փոխարեն. DOS XL տրամադրել է ծրագիրը հրամանատարության գծին.

SuperDOS[խմբագրել]

Այս DOS –ը կարող է կարդալ SS/ED/DD/DS սկավառակները, և օգտագործել սկավառակը արագացնելու բոլոր հայտնի մեթոդները-ասվում է երրորդ կողմի drive արտադրողների կողմից.

Հրատարակված է Technical Support-ի կողմից. Գրված է Paul Nicholls-ի կողմից.

TopDOS[խմբագրել]

Մենյուն պայմանավորված DOS է ուժեղացված հնարավորություններով. Սկավառակը տեղեկատու սարքերի տեսակ է և կարող է սահմանել, ցուցադրել հնարավորությունները. Ֆայլը կարող է սեղմված լինել. Կարող է ցուցադրված ջնջված ֆայլերը վերականգնել.Որոշ արաջավոր պարտավորությունների սեփականություն TOPDOS ձևաչափով.

Հրապարակված է Eclipse Software-ի կողմից.

MyDOS[խմբագրել]

Այս DOS-ը ավելացնում է օգտագործման ենթաբաժնի տեղեկագրքեր և աջակցում դժվար կրիչներին.

Հրապարակված է Wordmark Systems-ի կողմից, ներառում է ամբողջական կոդով.

SpartaDOS[խմբագրել]

Այս DOS-ը օգտագործվում է տիրապետում-line ինտերֆայսում. Անհամատեղելի է DOS 2.0-ի հետ, բայց կարող է կարդալ DOS 2.0 սկավառակը. Աջակցում է ենթահանձնաժողովներին և տեղեկագրքերին և կոշտ սկավառակներին` լինելով ընդունակ կառավարելու համակարգերի ֆայլերի չափը մինչև 16 ՄԲ. Ներառված կարողությունը ստեղծում է ֆայլերի պարզունակ խմբաքանակ.

SpartaDOS X[խմբագրել]

Կաղապար:Գլխավոր Ավելի բարդ տարբերակը SpartaDOS-ն է, որը խիստ նման է MS-DOS-ին իր տեսքով. Այն առաքվել է 64K ROM cartridge.

Real.Dos[խմբագրել]

SpartaDOS-ը համատեղելի է DOS-ին (փաստորեն, վերանվանված տարբերակը SpartaDOS 3.x, շնորհիվ իրական պատճառների).

RealDOS is Shareware ըստ Stephen J. Carden և Ken Ames.

BW-DOS[խմբագրել]

SpartaDOS-ը համատեղելի է DOS-ին, վերջին 1.30 տարբերակը հրատարակվել է 1995-ի դեկտեմբերին. Այն ունի շատ ցածր հիշողություն համեմատ բնօրինակ SpartaDOS-ի և չի օգտագործում RAM-ը ROM-ի տակ XL/XE մեքենաները , այսպիսով նա կարող է օգտագործել Atari 400/800-ի հին մոդելները.

BW-DOS is Freeware Jiří Bernasek-ի կողմից.

DOS 2.6[խմբագրել]

Atari-ի համայնքը փոխվել է DOS 2.0-ին ավելացել է մի քանի առանձնահատկություններ և թույլ է տալիս երկակ օգտագործման խտություն սկավառակի կրիչների համար, "look and feel" DOS 2.0-ի համար. Մի նոր առանձնահատկություն է ավելացել "RADIX"-ին, որը կարելի է օգտագործել թարգմանելու hexadecimal թվերը բազայի 10 կամ 10-ից մինչև բազային hex.

Disk ձևաչափեր[խմբագրել]

Մի շարք տարբեր ձևաչափեր գոյություն ունի Atari սկավառակի համար. Ստանդարտ Atari մեկ երկկողմանի, մեկ սկավառակի խտություն էր 720 հատվածների բաժանված 40 հետքերը. Հետո ձևավորման հետ Atari 2 համատեղելի է DOS-ին, 707 ոլորտներում ազատ են . Յուրաքանչյուր 128 բայթ հատվածը օգտագործվում է վերջին 3 բայթի housekeeping data-ի համար (բայթերը օգտագործվում են , ֆայլի համարը , հաջորդ ոլորտները), թողնելով 125 բայթ տվյալների համար.

  • Մեկ երկկողմանի, միայնակ խտության: 40 հետքերը 18 հատվածներին մեկ շավղի հետ, 128 բայթ մեկ հատվածում. 90Kկարողություններ.
  • Մեկ երկկողմանի, կրկնակի խտության: 40 հետքերը 18 հատվածների մեկ շավղի հետ, 256 բայթ մեկ հատվածում. 180K կարողություններ.
  • Մեկ երկկողմանի, ընդլայնված խտության: 40 հետքերը 26հատվածների մեկ շավղի հետ, 128 բայթ մեկ հատվածում. 127K կարողություններ.
  • Կրկնակի միակողմանի, կրկնակի խտության: 80 հետքերը (մի կողմի 40 հետքերը) 18հատվածների մեկ շավղի հետ, 256 բայթ մեկ հատվածում. 360K կարողություններ.

Հիշատակում[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]