Օլիվիա դե Հեվիլլենդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Օլիվիա դե Հեվիլլենդ
Santa Fe Trail 3.jpg
Օ. դե Հեվիլլենդը «Ճանապարհ դեպի Սանտա Ֆե» ֆիլմում
ԱԱՀ՝ Օլիվիա դե Հեվիլլենդ
Բնագիր
ԱԱՀ՝
Olivia Mary de Havilland
Ծննդյան օր՝ հուլիսի 1, 1916 (1916-07-01) (98 տարեկան)
Ծննդավայր՝ Տոկիո, Ճապոնիա
Քաղաքացիություն՝ ԱՄՆ-ի դրոշը ԱՄՆ
Աշխատանք՝ 1935-1988
Ամուսին՝ Մարկուս Գուդրիչ (1946–1953)

Պիեռ Գալանտե (1955–1979)

Պարգևներ և
մրցանակներ՝
2 Օսկար, 2 Ոսկե Գլոբուս
Կայք՝ պաշտոնական կայք

IMDb-ում էջ

Օլիվիա դե Հեվիլլենդ (անգլ.՝ Olivia de Havilland, լրիվ անուն ազգանունը՝ Օլիվիա Մերի դե Հեվիլլենդ, հուլիսի 1, 1916, Տոկիո), անգլո-ամերիկյան դերասանուհի, Հոլիվուդի անցյալի ամենահայտնի դերասանուհիներից մեկը, հոլիվուդյան դերասանուհի Ջոան Ֆոնտեյնի քույրը։ Երկու անգամ ստացել Օսկար և Ոսկե Գլոբուս հեղինակավոր կինոմրցանակներ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Օլիվիա Մերի դե Հեվիլլենդը ծնվել է 1916 թվականի հուլիսի 1-ին Տոկիոյում։ Նրա մայրը՝ Լիլիան Ավգուստ Ռյուզը, թատրոնի դերասանուհի էր, ավելի հայտնի Լիլիան Ֆոնտեյն կեղծանունով, հայրը՝ Ուոլտեր Ավգուստ դե Հեվիլլենդ, բրիտանացի ծագումով փաստաբան էր։ [1][2] 1917 թվականին ծնվել է նրա քույրը, Հոլիվուդի մեկ այլ հայտնի դերասանուհի Ջոան Ֆոնտեյնը։ Հետագայում նրանց միջև դերասանական յուրօրինակ հակամարտություն է սկսվում, ինչի արդյունքում երկու քույրերը ոչ միայն դադարում են տեսնվելուց, այլև չեն խոսում իրար հետ։ Նրանց զարմիկներից մեկը բրիտանացի հայտնի ավիակոնստրուկտոր Ջեֆրի դե Հեվիլլենդն է։

Օ. դե Հեվիլլենդը 17 տարեկանում,
1933 թ. լուսանկար

1919 թվականին ծնողների բաժանվելուց հետո, Օլիվիան մոր հետ միասին տեղափոխվում է Կալիֆորնիայի Սարատագո քաղաք։ Այնտեղ Օլիվիան Լոս Գատոսի ստանում է միջնակարգ կրթություն, ապա կաթոլիկ դաստիարակություն է ստանում աղջիկների մենաստանում։ [3]

Դերասանուհիներ Լուիզա Ռայների և Մորին Օ'Հարայի պես, Օլիվիա դե Հեվիլլենդը մնում է ներկայումս կենդանի, Հոլիվուդյան 1930-40 ական թթ. աստղերից մեկը։

Անձնական կյանք[խմբագրել]

Օլիվիա դե Հեվիլլենդը սիրավեպեր է ունեցել ռեժիսորներ Ջոն Հյուսթոնի, Հովարդ Հյուզի և դերասան Ջեյմս Ստյուարտի հետ։ 1946 թվականին ամուսնանում է Մարկուս Գուդրիխի հետ և համատեղ ապրում են մինչև 1953 թվականը։ 1949 թվականին ունենում են մեկ որդի՝ Բենջամինը, ով դառնում է մաթեմատիկոս։ Բենջամինը մահանում է 1991 թվականին Լիմֆագրանուլեմատոզ հիվանդությունից։

1955-1979 թթ. ամուսնացած է եղել ֆրանսիացի լրագրող Պիեռ Գալանտեի հետ, ումից 1956 թվականին ունեցել է աղջիկ՝ Ժիզել։ Ամուսնալուծությունից հետո էլ նրանք եղել են ընկերական մտերմիկ հարաբերությունների մեջ։ Օլիվիան նույնիսկ խնամել է Պիեռին Փարիզում 1998 թվականին, երբ նա հիվանդ էր քաղցկեղով։ Նույն տարում Պիեռը մահանում է քաղցկեղից։

Օլիվիա դե Հեվիլլենդն ու Հոլիվուդյան հայտնի դերասանուհիներ Բեթ Դևիսն ու Գլորիա Ստյուարտը մտերիմ ընկերուհիներ էին։ 2008 թվականին նա ներկա է լինում դերասան Չառլթոն Հեսթոնի հուղարկավորությանը, իսկ մեկ տարի անց Բեթ Դևիսի 100-ամյակին նվիրված միջոցառման ժամանակ երեկոյի պաշտոնական հյուրերից էր[4]։

Կարիերա[խմբագրել]

Դերասանական կարիերան սկսել է որպես թատրոնի դերասանուհի։ Կինոյում սկսել է նկարահանվել 1930-ական թթ.։ Սկզբնական շրջանի ֆիլմերում նկարահանվում էր մեծամասամբ դերասան Էռոլ Ֆլինի հետ։ Նկարահանվել է ռեժիսոր Մայքլ Քերթիսի շատ ֆիլմերում։ 1939 թվականին ստանում է Մելանի Ուիլքսի դերը «Քամուց քշվածները» հայտնի ֆիլմում, ինչի համար ներկայացվում է Օսկարի երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի անվանակարգում։

Սկսած 1940-ական թթ. նա չի համաձայնվում «Warner Bros.» ընկերության ղեկավարների հետ, ցանկանալով խաղալ ավելի մեծ ու գլխավոր դերեր։ Նա դատական գործընթացի մեջ է հայտնվում ընդդեմ կինոընկերության և արդյունքում կարողանում է շահել դատը ի օգուտ իրեն։ Արդյունքում ոչ միայն նրա, այլև Հոլիվուդի մյուս դերասանների կախվածությունը կինոընկերություններից պակասում է, և այդ փաստը դառնում է կինոաշխարհի տվյալ ժամանկի կարևոր իրադարձություննեից մեկը։ Դե Հեվիլլենդի համառությունը և համարձակությունը նրան մեծ հարգանքի է արժանացնում կինոաշխարհում, ինչ մասին նույնիսկ իր քույր Ջոան Ֆոնտեյնը ասում է, որ «Հոլիվուդը շատ բանով պարտական է Օլիվիային»[5]։

Դերասանի կարիերայի ավարտից հետո դե Հեվիլլենդը շարունակվում է նկարահանվել հեռուստատեսության համար։ 2003 թվականին անսպասելի հայտնվում է Օսկարի 75-րդ մրցանակաբաշխությանը, իսկ մեկ տարի անց մասնակցում «Քամուց քշվածները» ֆիլմի 65-ամյակին նվիրված վավերագրական ֆիլմի նկարահանումներին։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել]

Օ. դե Հեվիլլենդը «Քամուց քշվածներ ֆիլմում»
Էռոլ Ֆլինի հետ, կադր «Ռոբին Հուդի արկածները» ֆիլմից
կադր «Ճանապար դեպի Սանտա Ֆե» ֆիլմից

Ընդհանուր թվով խաղացել է մոտ 59 գեղարվեստական և հեռուստատեսային ֆիլմերում։
Առավել նշանավոր ֆիլմերն են.

տարի ֆիլմ դեր ռեժիսոր խաղընկերներ
1935 «Ամառային գիշերվա երազ» Գերմիա Ուիլյամ Դիտեռլի
Մաքս Ռեյհարդտ
Ջեյմս Կեգնի
Միկկի Ռունի
1935 «Կապիտան Բլեյդի ոդիսական» Արաբելլա Բիշոպ Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
1936 «Դժբախտ Էնթոնի» Անջելա Ջուզեպպե Մերվին Լերոյ Ֆրեդրիկ Մարչ
Կլոդ Ռեյնս
Ակիմ Թամիրով
1936 «Թեթև կավալերիայի հարձակումը» Էլզա Քեմպբլ Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
1938 «Ռոբին Հուդի արկածները» Մերիան Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
Կլոդ Ռեյնս
1938 «Չորս հոգի-դա ավազակախումբ է» Լորի Դիլինգվել Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
Ռոզալինդ Ռասսել
1939 «Էլիզաբեթի և Էսսեկսի անձնական կյանքը» լեդի Պենելոպա Գրեյ Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
Բեթ Դևիս
1939 «Դոջ սիթի» Էբբի Իրվինգ Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
1939 «Քամուց քշվածները» Մելանի Համիլթոն Վիկտոր Ֆլեմինգ Կլարկ Գեյբլ
Վիվիեն Լի
Լեսլի Հովարդ
Թոմաս Միտչել
1940 «Ճանապար դեպի Սանտա Ֆե» Կիտ Կարսոն Հոլիդեյ Մայքլ Քերթիս Էռոլ Ֆլին
1941 «Հետաձգեք լուսաբացը» Էմմի Բրաուն Միտչել Լեյսեն Շառլ Բուայե
1941 «Ելակային շիկահերը» Էմի Լինդ Գրեյմս Ռաուլ Ուոլշ Ջեյմս Կեգնի
Ռիտա Հեյուորթ
1941 «Նրանք մեռնում էին իրենց դիրքերում» Էլիզաբեթ Բեյքոն Ռաուլ Ուոլշ Էնթոնի Քուին
Էռոլ Ֆլին
Արթուր Քենեդի
1942 «Սրա մեջ է մեր կյանքը» Ռոյ Թիմբեռլեյք Ջոն Հյուսթոն Բեթ Դևիս
1946 «Նվիրվածություն» Շառլոտա Բրոնտե Քերթիս Բերնհարդտ Արթուր Քենեդի
1946 «Ամեն մեկին իրենը» Ջոզեֆին Նորրիս Միտչել Լեյսեն
1948 «Օձի փոս» Վիրջինա Ստյուարտ Կաննինգեմ Անատոլ Լիտվակ Մարկ Սթիվենս
Սելեստա Հոլմ
Բելա Բոնդի
1949 «Ժառանգորդուհին» Քեթրին Սլոպեր Ուիլյամ Ուայլեր Մոնտգոմերի Կլիֆթ
Ռալֆ Ռիչարդսոն
1964 «Կամաց, կամաց, սիրելի Շառլոտա» Միրիամ Դիրինգ Ռոբերտ Օլդրիչ Բեթ Դևիս
Ջոզեֆ Քոթթեն
Ջորջ Քենեդի
1977 «Օդանավակայան 1977» Էմիլի Լիվինգստոն Ջերրի Ջեյմսոն Ջեյմս Ստյուարտ
Ջեք Լեմոն
Ջոզեֆ Քոթթեն
Ջորջ Քենեդի
Քրիստոֆեր Լի
1978 «Ռոյ» Մորին Շուստեր Իրվին Ալլեն Մայքլ Քեյն
Հենրի Ֆոնդա
Ռիչարդ Չեմբեռլեն
Ռիչարդ Ուիդմարկ
Խոսե Ֆերրեր
1986 «Անաստասիա. Աննայի գաղտնիքը» Մարիա Ֆեոդորովնա Մերվին Չոմսկի Օմար Շարիֆ
Քրիստիան Բեյլ
Ռեքս Հարիսոն

Մրցանակներ և պարգևներ[խմբագրել]

Ջորջ Բուշ կրտսերից մրցանակ ստանալիս
Օլիվիա դե Հեվիլլենդի աստղը Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում

Ընդհանուր թվով ստացել է 10 տարբեր կինոմրցանակ, ներկայացված է եղել ևս 5-ի, որոնց թվում՝

Օսկար[խմբագրել]

ներկայացվել է Օսկարի 5 անգամ, ստացել 2-ը

  • 1940 թ. «Քամուց քշվածները», ներկայացվել է, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհի
  • 1942 թ. «Հետաձգեք լուսաբացը», ներկայացվել է, Օսկար լավագույն դերասանուհու համար
  • 1947 թ. «Ամեն մեկին իրենը», ստացել է, Օսկար լավագույն դերասանուհու համար
  • 1949 թ. «Օձի փոս», ներկայացվել է, Օսկար լավագույն դերասանուհու համար
  • 1950 թ. «Ժառանգորդուհին», ստացել է, Օսկար լավագույն դերասանուհու համար

Ոսկե Գլոբուս[խմբագրել]

3 անգամ ներկայացվել է Ոսկե Գլոբուսի, ստացել 2-ը.

  • 1950 թ. «Ժառանգորդուհին», ստացել է, լավագույն դերասանուհու համար (դրամա)
  • 1953 թ. «Իմ զարմիկ Ռեյչելը», ներկայացվել է, լավագույն դերասանուհու համար (դրամա)
  • 1987 թ. «Անաստասիա. Աննայի գաղտնիքը», ստացել է, երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար (սերիալ)

Այլ մրցանակներ[խմբագրել]

  • Վենետիկի կինոփառատոնի Վոլպի մրցանակ, 1948 թ. «Օձի փոս», լավագույն դերասանուհի
  • ներկայացվել է 1 Էմմի մրցանակի, 1987 թ., «Անաստասիա. Աննայի գաղտնիքը», երկրորդ պլանի լավագույն դերասանուհու համար (սերիալ) և այլն

2008 թվականի նոյեմբերի 17-ին ԱՄՆ-ի նախագահ Ջորջ Բուշ կրտսերը Օլիվիա դե Հեվիլլենդին պարգևատրել է մշակույթի Ազգային շքանշանով։ 2010 թվականի սեպտեմբերի 9-ին Ֆրանսիայի նախագահ Նիկոլա Սարկոզին նրան շնորհել է Պատվավոր Լեգեոնի շքանշան կավալերական տիտղոսը[6]։

1960 թվականին Հոլիվուդյան փառքի ծառուղում բացվել է նրա աստղը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Գրականություն[խմբագրել]

  • de Havilland, Olivia. Every Frenchman Has One. Random House, 1962, 202 pages. Comic observations on life in Paris; little actual biographical information.
  • Fontaine, Joan. No Bed of Roses. Morrow, 1978, 319 pages. Fontaine's autobiography, containing much detail about growing up with her sister.
  • Higham, Charles. Sisters: The Story of Olivia De Haviland and Joan Fontaine. Coward McCann, May 1984, 257 pages.
  • Lamparski, Richard. Manhattan Diary. BearManor Media, 2006 ISBN 1-59393-054-2
  • Shipman, David, The Great Movie Stars, The Golden Years, Bonanza Books, New York, 1970. Library of Congress Catalogue Card Number 78-133803
  • Thomas, Tony. The Films of Olivia de Havilland. Citadel Press, 1983, 255 pages. Foreword by Bette Davis.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]