Քոդոմո

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Kodomo manga example.png

Մանկական մանգան (子供向け漫画, կոդոմոմուկե մանգա) և մանկական անիմեն (子供向けアニメ կոդոմոմուկե անիմե) ճապոնական տերմիններ են, որ բառացի թարգմանվում են որպես «մանգա (և համապատասխանաբար` անիմե) ` ուղղված երեխաներին»։ Մանկական մանգան նաև հայտնի է «քոդոմո» կամ «երեխա» անունով։ Այս գործերը առանձնանում են նրանով, որ հաճախ բարոյականություն են քարոզում, սովորեցնում են երեխաներին իրենց դրսևորել որպես լավ և քաղաքավարի մարդիկ և օգնում նրանց չշեղվել կյանքի ճիշտ ուղուց։ Ֆուջիկո Ֆ. Ֆուջիոյի «Դորաեմոն»-ը նմանատիպ մեդիայի ամենափայլուն օրինակն է։

Առանձնահատկությունները և օրինակները[խմբագրել]

Ամենաառաջին անիմեները հենց այս ոճին են պատկանել։ Ոճը ձևավորվել է հեռավոր 19-րդ դարում փոքրիկ, մոտ 15-էջանոց կոմիքսների տեսքով, որոնք տպագրվում էին ամսագրերում և ուղղված լինում թե' տղաներին, թե' աղջիկներին։ Այս կարճ մանգաները ստեղծվում էին Մեյջիի ժամանակաշրջանում` որպես փորձ` խրախուսելու գրագիտությունը ճապոնացի երեխաների և երիտասարդների շրջանում։

Սրանց առաջին կարգն իր մեջ ներառում է արևմտյան լեգենդրերի հիման վրա ստեղծված անիմեներ և մանգաներ։ Օրինակ` «Համաշխարհային գլուխգործոցների թատրոնը»։ Այս գործերը շատ հեշտ են ընկալվում ոչ ճապոնացի հանդիսատեսի կողմից։ Դրանց մեծ մասը հեռուստասերիալներ են։ Չնայած բավականին տարածված լինելուն` դրանք այնքան էլ ցայտուն չեն դրսևորում ճապոնական անիմեների առանձնահատկությունները։ Դրանք ստեղծվում են ամերիկյան և սովետական դասական մուլտֆիլմերի օրինակով` համապատասխան ձևով փոխանցելով ընտրված աշխատանքի ոգին և սյուժեն։

Երկրորդ կարգը ներառում է Ճապոնիային խիստ բնորոշ տարրեր և այդ պատճառով դժվարընկալելի ` ոչ ճապոնացի հանդիսատեսի համար: Սրանք մանգա-ադապտացիաներն են և օրիգինալ գործերը: Այնտեղ կարող են օգտագործվել ճապոներենին հատուկ հումորային արտահայտություններ և ճապոնական իրականությանը վերաբերող իրավիճակներ: Այնուամենայնիվ ամերիկյան անիմացիայում նույնպես առկա են նմանատիպ գործեր, ինչպես օրինակ` South Park-ը կամ The Simpsons-ը, սակայն դրանք նպատակաուղղված են ավելի ավագ հանդիսատեսին։ Այս տիպին պատկանող մանգայի օրինակ է «Մարուկո փոքրիկը» (ちびまる子ちゃん)։ Բովանդակությանը նայելիս կարելի է նկատել, որ այս գործերում առկա են այսպես կոչված 'շոնեն' տարրեր. ներկայացվում են կռվի տեսարաններ, որոնք թաթախված են հումորով։

Երրորդ կարգին են պատկանում «պուպուշ» անիմեները, որոնք տարածված են աղջիկների շրջանում։ Օրինակ` «Ողջույն, փիսիկ» (Hello Kitty) կամ «Շշի փերին»։ Շոնենին մոտ գտնվող մյուս կարգը իր մեջ ներառում է «Պոկեմոնը»։ Սրանք մեծ կապեր ունեն վիդեոխաղեր և խաղալիքներ պատրաստող հայտնի կազմակերպությունների հետ և կոմերցյալ առումով առաջատարն են անիմեների և մանգաների բոլոր տեսակների մեջ։ Այսօր կան այնպիսի ամսագրեր, ինչպես օրինակ CoroCoro Comic-ը (コロコロコミック KoroKoro Komikku)` առաջին անգամ տպագրված Շոգակուկան ընկերության կողմից, որն ուղղված է հատկապես տարրական դպրոցում սովորող տղա հանդիսատեսին: Comic BomBom-ը (コミックボンボン Komikku Bonbon) նույնպես զբաղվում է երեխաների համար նախատեսված մանգաների թողարկմամբ: Այս երկու ամսագրերն էլ ամեն ամիս լույս են տեսնում Ճապոնիայում: Երեխաների շրջանում տարածում գտած մի շարք մանգաներ հաճախ վերաթողարկվում են անիմեների ձևով, ինչն էլ ուղեկցվում է տարատեսակ մանր-մունր ապրանքների արտադրությամբ: Օրինակ` Sonic X-ը ունի իր համանուն վիդեոխաղը։ Չնայած այն բանին, որ այս անիմեները և մանգաները նախատեսված են երեխաների համար, դրանք բավականին տարածված են ավագ հանդիսատեսի շրջաններում։

Կորեական կոմիքսների տեսակների մեջ կա համարժեքը, որ կոչվում է «մյոննան մանհվա» (명랑만화 (明朗漫畵))։

Մրցանակներ[խմբագրել]

Ամեն տարի անցկացվող Shogakukan Manga Award-ը և Kodansha Manga Award-ը ներառում են նաև մանկական մանգայի բնագավառում հատկացվող մրցանակներ։ The Shogakukan Manga Award-ը առաջին անգամ այս բնագավառում հաջողություններ գրանցած ստեղծագործողներին մրցանակներ շնորհեց 1981 թ.-ին, մինչդեռ Kodansha Manga Award-ը շնորհեց 2003-ին։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]