Քաղաքացի Քեյնը

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox cinema.png
Քաղաքացի Քեյնը
Citizen Kane
GRAZDQEJN.jpg
Երկիր ԱՄՆ
Ժանր դրամա
Թվական 1941
Պրեմիերա մայիսի 1, 1941
Լեզու անգլերեն
Ռեժիսոր Օրսոն Ուելս
Պրոդյուսեր Օրսոն Ուելս
Սցենարիստ Օրսոն Ուելս

Գերման Ջ. Մանկևիչ

Դերակատարներ Օրսոն Ուելս

Ջոզեֆ Քոթթեն

Օպերատոր Գրեգ Տոլանդ
Երաժշտություն Բերնարդ Հերման
Մոնտաժ Ռոբերտ Ուայզ
Կինոընկերություն RKO Radio Pictures
Տևողություն 119 րոպե
Բյուջե 386 000 դոլլար
Շահույթ 1 585 000 դոլլար (ԱՄՆ-ում)
IMDb ID 0033467

«Քաղաքացի Քեյնը» (անգլերեն Citizen Kane), 1941 թվականին նկարահանված ամերիկյան ֆիլմ-կենսագրություն, որն արդեն մի քանի տասնամյակ պրոֆեսիոնալ կինոգործիչների շրջանում ացկացված շատ հարցումների արդյունքում ճանաչվում է բոլոր ժամանակների լավագույն ֆիլմ։ Այն Օրսոն Ուելսի առաջին լիամետրաժ ֆիլմն է, որտեղ նա խաղացել է գլխավոր դերում։

Ֆիլմը պատմում է մեդիամագնատ Չառլզ Ֆոսթեր Քեյնի կյանքի պատմությունը, ում համար որպես նախատիպ ծառայել է ամերիկացի մեդիամագնատ, լրագրող Ուիլյամ Ռենդոլֆ Հերստը։ Ֆիլմը ամբողջապես կազմված է ֆլեշբեկերից, որտեղ գործողությունները ծավալվում են մի լրագրողական հետաքննության ֆոնի վրա, ով առաջադրանք էր ստացել պարզել Քեյնի մահվանից առաջ իր արտասանած վերջին «վարդի կոկոն» (անգլերեն «rosebud») բառերի պատմությունը։

Սյուժեն[խմբագրել]

Մեդիամագնատ Չառլզ Ֆոսթեր Քեյնը վախճանվում է սեփական տանը և մահվանից վայրկյաններ առաջ նրա ձեռքից ընկնում է ապակյա մի գունդ և հազիվ լսվող ձայնով արտասանում է «rosebud»` վարդի կոկոն բառերը: Թերթերը և կինոխրոնիկան, անմիջապես իմանալով այդ մասին, սկսում են հետազոտել նրա կյանքի մանրամասները` ընթացքում նրա մասին ստեղծելով նաև անիրական պատմություններ։

Լրագրող Թոմպսոնը առաջադրանք է ստանում պարզելու, թե ինչու՞ է Քեյնը արտասանել այդ հանելուկային բառերը, և այսպիսով սկսվում է վարել լրագրողական իր հետաքննությունը, ինչի ժամանակ նա հանդիպում է մարդկանց, ովքեր ծանոթ են եղել Քեյնին և այցելում է այն վայրերը, որտեղ բնակվել է կամ եղել է Քեյնը։ Ֆիլմը բաղկացած է առանձին՝ այսպես կոչված ֆլեշբեկերից, որոնցից յուրաքանչյուրում Թոմպսոնը հարցազրույց է վարում տարբեր մարդկանց հետ, փորձելով պարզել, թե ինչ են նշանակում այդ բառերը կամ ինչի համար է այն արտասանվել Քեյնի կողմից մահվանից առաջ։ Չնայած բազմաթիվ հարցաքննություններին և այցելություններին՝ նա այդպես էլ չի կարողանում պարզել այդ բառերի հանելուկը։

Ֆիլմի վերջում տեսախցիկը ցույց է տալիս աշխատողների, ովքեր այրում են Քեյնի անպետքական իրերը, որոնց մեջ նաև Քեյնի մանկական ձնեսայլակը, որի տակ հենց գրված էր «rosebud»` վարդի կոկոն: Սակայն Թոմպսոնի և մնացած հերոսների համար այն այդպես էլ մնում է անհայտ:

Դերերում[խմբագրել]

Փաստեր և մրցանակներ[խմբագրել]

«Քաղաքացի Քեյնը» ֆիլմը ուսումնասիրվում է աշխարհի շատ կինոդպրոցներում, իսկ ֆիլմում Օրսոն Ուելսի կողմից կիրառված օպերատորական և մնացած հնարքները, նշանակալի ներդրում ունեն ոչ միայն կինեմատոգրաֆիայի, այլ նաև ընդհանրապես ժամանակակից արվեստի վրա։

Ստացել է ընդհանուր թվով 6 կինոմրցանակ, ներկայացվել ևս 9-ի, այդ թվում Օսկարի լավագույն սցենար անվանակարգում։ 2011 թվականին Օրսոն Ուելսի ստացած այդ Օսկար մրցանակը վաճառվել է աճուրդում 861,000 դոլլարով։[1]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]