Վարդան Աճեմյան

Վարդան Աճեմյանին նվիրված ՀՀ փոստային նամականիշ

Վարդան Աճեմյան (Հունիսի 4, 1905, Վան - 1977, Երևան)― հայ անվանի թատերական ռեժիսոր, թատերական գործիչ, ԽՍՀՄ ժողովրդական դերասան:

Կենսագրություն

Ծնվել է Վանում: Ավարտելով Երևանի գեղարվեստական ուսումնարանը, 1924-ին նա ընդունվում է Մոսկվայի դրամատիկական ստուդիան` դասեր առնելով Ստանիսլավսկու, Նեմիրովիչ-Դանչենկոյի, Վախտանգովի բեմադրություններից: Գալով Թիֆլիս՝ դառնում է Թիֆլիսի հայ դրամատիկական ստուդիայի ղեկավարը, որտեղ բեմադրում է Դերենիկ Դեմիրճյանի «Հաղթական սիրո երգը» պիեսը: Հայրենիք վերադառնալով արդեն որպես պրոֆեսիոնալ բեմադրիչ, նա 1928թ.-ին դառնում է Լենինականի պետական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը և հենց այստեղ էլ բեմադրում իր առաջին ներկայացումները՝ վկայելով, որ ասպարեզ է եկել արդիականության հարցերի հանդեպ զգայուն, լայն մտածողության և վառ ձիրքի տեր մի արվեստագետ: 1930-ականների վերջին նա տեղափոխվեց Երևանի Առաջին պետթատրոն: Աճեմյանն իր բեմադրած պիեսներից շատերի համահեղինակն է եղել, ինչպես նաև իր բեմադրությունների նկարչական ձևավորման համահեղինակը:

Բեմադրությունները

• Դերենիկ Դեմիրճյան՝ «Երկիր հայրենի», 1940թ., «Հաղթական սիրո երգը»
• Գաբրիել Սունդուկյան՝ «Էլի մեկ զոհ»
• Վրթանես Փափազյան՝ «Ժայռ», 1944թ.
• Անտոն Չեխով՝ «Բալենու այգի», 1951թ.
• Ալեքսանդր Շիրվանզադե՝ «Նամուս», «Քաոս», «Պատվի համար», «Մորգանի խնամին»
• Գուրգեն Բորյան՝ «Նույն հարկի տակ»
• Եղիշե Չարենց՝ «Դեպի ապագան»
• Պագոդին՝ «Երրորդ պաթետիկականը»
• Վիլյամ Սարոյան՝ «Իմ սիրտը լեռներում է»
• Ուիլյամ Շեքսպիր՝ «Ռոմեո և Ջուլիետտա», «Տասներկուերորդ գիշեր», 1944թ.
• Նաիրի Զարյան՝ «Արտավազդ և Կլեոպատրա»
• Եվրիպիդես՝ «Իֆիգենիան Ավլիսում»
• Զարզանդ Դարյան՝ «Հանրապետության նախագահը»
• Մաքսիմ Գորկի՝ «Հատակում»
• Լավրենյով՝ «Բեկում»
• Ստեփան Բաղդասարյան՝ «Արյունոտ անապատ» («Մարոկկո»)
• Հակոբ Պարոնյան՝ «Մեծապատիվ մուրացկաններ», «Պաղտասար աղբար», «Շողոքորթը»
• Ֆրիդրիխ Շիլլեր՝ «Սեր և խարդավանք»
• Մկրտիչ Ջանան՝ «Շահնամե»
• Կարլո Գոլդոնի՝ «Հյուրանոցի տիրուհին»
• Լ.Միքայելյան՝ «Գոշ»
• Ալեքսանդր Ալեքսմանյան՝ «Կոմս Էմմանվել»
• Ա.Կորնեյչուկ՝ «Ռազմաճակատ», 1942թ.
• Ալեքսանդր Սուխովո-Կոբլին՝ «Կրեչինսկու հարսանիքը», 1946թ.
• «Արա Գեղեցիկ», 1946թ.
• Ա.Ֆադեև՝ «Երիտասարդական գվարդիա», 1947թ.
• «Դեպի ապագան»
• Տիգրան Չուխաջյան՝ «Լեբլեբիջի Հոր-հոր աղան»
• «Դավիթ Բեկ»
• Դունաևսկի՝ «Ազատաշունչ հողմը»
• «Եվ այլն կամ նոր Դիոգինեսը»
• «Կարինե»
• Վաղարշ Վաղարշյան՝ «Վանքաձոր»
• Յա. Գալան՝ «Սերը լուսաբացին»
• «Էլի մեկ զոհ»
• «Բաղնըսի բոխչա»
• «Անտառը»
• «Ակամա ամուսնություն»
• Նար Դոս՝ «Սպանված աղավնի»
• «Ստալինգրադից հեռու»
• «Օտար ստվեր»
• «Փորձադաշտ»
• «Նույն հարկի տակ»
• «Հրաշալի գանձ»
• «Գարնան անձրև»

Գրականություն Վարդան Աճեմյանի մասին

• Լ.Հախվերդյան, Կլասիկան և մեր օրերը. Վարդան Աճեմյանի արվեստը, Երևան, 1962թ.

Արտաքին հղումներ

Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են՝

Վարդան Աճեմյանին