Վալյա Սամվելյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վալյա Սամվելյան
Վալյա Սամվելյան.jpg
ժողովրդական երգչուհի
Անունը Վալյա Սամվելյան
Ծնվել է 1937 թ., օգոստոսի 12 (1937-08-12)
Ծննդավայր Երևան
Մահացել է 1990 թ., դեկտեմբերի 3 (1990-12-03)
Մահվան վայր Երևան

Վալյա Սամվելյան (օգոստոսի 12, 1937 - դեկտեմբերի 3, 1990), ժողովրդական երգչուհի, մի շարք կատարումների հեղինակ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1937 թ. օգոստոսի 12-ին Երևանում։ Հայրը՝ Վարդան Սամվելյանը եկեղեցական խորհրդի նախագահ էր, մայրը՝ Վերգինե Բադալյանը երգում էր Սբ. Հովհաննես եկեղեցու երգչախմբում։ Դեռ մանկուց ապագա երգչուհին լսում էր Շարա Տալյանի, Արմենակ Տեր-Աբրահամյանի, Վաղարշակ Սահակյանի, Արաքսյա Գյուլզադյանի, Շողիկ Մկրտչյանի, ապա` Օֆելյա Համբարձումյանի և Հովհաննես Բադալյանի կատարմամբ հայկական ժողովրդական ու գուսանական երգերը և ցանկանում էր դառնալ ժողովրդական երգչուհի։ Ծնողներն իրենց հերթին դստեր մեջ սերմանում էին սեր դեպի հայ երգարվեստը։ Նրանց տանը պահպանվում էր վանեցի հայրիկի` իր հորից ժառանգություն ստացած երգարանը, որտեղից էլ նա ընտրում է իր առաջին կատարումները։ Որոշ ժամանակ անց նա աշխատանքի է անցնում «Հայէլեկտրո», այնուհետև սարքաշինական գործարանում` շարունակելով երգել ինքնագործ անսամբլում։ Հենց այդտեղ էլ նա հանդիպում է իր ապագա ամուսնուն` «Ժողգործիք» նվագախմբի գեղարվեստական ղեկավար և թառահար Կարլեն Գևորգյանին։ Աշխատել է ՀՀ Ռադիոյի և հեռուստատեսության Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների նվագախմբում, որպես մենակատար երգչուհի։ Նա մնաց անսամբլի կազմում 38 տարի` մինչև կյանքի վերջին օրերը։ 1957 թ. արժանացել է միջազգային փառատոնի ոսկե մեդալի։ Ունի չորս ոսկե մեդալ և դիպլոմներ։ Թողարկվել է ձայնասկավառակեր Մոսկվայի «Մելոդիա» ընկերությունում և ԱՄՆ-ում։ Համերգներով հանդես է եկել աշխարհի մի շարք երկրներում։ Վախճանվել է 1990 թ. դեկտեմբերի 3-ին՝ դժբախտ պատահարից։ Նրա որդին է ՀՀ վաստակավոր արտիստ, կոմպոզիտոր և երաժիշտ Արա Գևորգյանը։

Գործունեություն[խմբագրել]

Երգի ասպարեզում առաջին քայլերը Վալյա Սամվելյանը կատարել է դպրոցական երգչախմբում։ Ցավոք, ինչ-ինչ պատճառներով նրան չի հաջողվում ստանալ երաժշտական կրթություն։ Ավտոդողերի գործարանում աշխատելու և զուգահեռ երգի-պարի անսամբլում ստեղծագործելու տարիներին նա շրջագայում և ելույթներ է ունենում Հայաստանի տարբեր շրջաններում, նաև Ուկրաինայում, Բելառուսում, Մերձբալթյան երկրներում, Ֆրանսիայում, Իսպանիայում, Սիրիայում, Լիբանանում և Բելգիայում։ 1957 թ. նա մասնակցում է Հայաստանի երիտասարդական փառատոնին և զբաղեցնում երգի ասպարեզում առաջին տեղը` պարգևատրվելով ոսկե մեդալով։ Դրան հաջորդում են ևս երեք ոսկե մեդալ։ Սակայն Վալյա Սամվելյանը չի բավարարվում այս ձեռքբերումներով և փորձում է նվաճել նոր բարձունքներ երգարվեստի ասպարեզում։ Վալյա Սամվելյանն իբրև երգչուհի վերջնականապես կայացավ պետական ռադիոյի Արամ Մերանգուլյանի անվան ժողովրդական գործիքների վաստակավոր անսամբլում։ Այնտեղ էին երգում Հայաստանի նշանավոր երգիչներ Արաքսյա Գյուլզադյանը, Շողիկ Մկրտչյանը, Օֆելյա Համբարձումյանը, Հովհաննես Բադալյանը, Նորայր Մնացականյանը, Ռուբեն Մաթևոսյանը, Րաֆֆի Հովհաննիսյանն ու Մանիկ Գրիգորյանը։ Նրա կատարմամբ հնչել են Կոմիտասի, Սայաթ-Նովայի, Ալեքսեյ Հեքիմյանի, Խաչատուր Ավետիսյանի, գուսան Աշոտի, Շահենի և ուրիշների ստեղծագործությունները։ Նրա առավել ճանաչված կատարումներից են «Անուշիկ իմ քույրիկ», «Անցար այգուս նայելով», «Զոր գիշեր» և «Շորորա» ստեղծագործությունները։ Երգչուհու մահից հետո որդու՝ Արա Գևորգյանի ջանքերով թողարկվել են նրա երկու երաժշտական ալբոմները՝ <Թողեցիր ինձ մենակ> և <Անուշիկ իմ քույրիկ>։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Wikiquote-logo-hy.svg
Վիքիքաղվածքն ունի քաղվածքների հավաքածու, որոնք վերաբերում են