Սև արծիվ (խորհրդանշան)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
1rightarrow blue.svg Անվան այլ գործածումների համար տես՝ Սև արծիվ (այլ կիրառումներ)

Սև արծիվ (բասկ.՝ Arrano Beltza), հին բասկյան և նավարրյան խորհրդանշան, որը պատկերվում է դեղին ֆոնի վրա։ Այժմ դեղին ֆոնին սև արծիվի խորհրդանշանը օգտագործում են բասկ ազգայնականները որպես Բասկերի Երկրի՝ Euskal Herria-ի խորհրդանշան։

Պատմություն[խմբագրել]

Ի սկզբանե Սև արծիվը Նավարրայի թագավոր Սանչո Է-ի կնիքն էր[1], սակայն հետագայում այն սկսեցին վերագրել Նավարրայի Սանչո Գ թագավորին, ով իր իշխանությունը տարածեց Արագոնում և Կաստիլիայում, ընդգրկելով բասկյան մշակույթի և լեզվի տարածման բոլոր հողերը: Բասկ ազգայնականների կարծիքով, Սանչո Գ-ի թագավորումը իրենից բոլոր բասկախոս հողերի միավորման նախադեպ է: Իսպանացիների կարծիքով, Սանչո Գ-ի իշխումը միասնական Իսպանիայի ստեղծման առաջին փորձերից մեկն է[2]:

Օգտագործումը բասկ ազգայնականների կողմից[խմբագրել]

Սև արծիվը հիմնականում օգտագործվում աբերցալեների (en)՝ հայրենասերների (հիմնականում՝ ձախ ազգայնականների) կողմից, որոնք այն համարում են Բասկոնիայի հնագույն խորհրդանիշ, սակայն երբեմն Սև արծիվը օգտագործում են ինչպես ձախ, այդպես էլ աջ ազգայնականները[3]:

Սև արծիվը զանգվածային մշակույթում[խմբագրել]

«Arrano Beltza» (Սև արծիվ) է կոչվում է Միքել Լաբոայի երգերից մեկը: Հետագայում այն վերաերգվել է Negu Gorriak ռոք-խմբի կողմից:

Տես նաև[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Javier Martínez de Aguirre y Aldaz, "El Signo del Águila en los Documentos de Sancho VII el Fuerte, Rey de Navarra (1194-1234)", Anales De La Real Academia Matritense De Heráldica y Genealogía, vol. 8, pt. 1, pp. 557-574.
  2. «Ongi Etorri Auñamendi Entziklopediara». Auñamendi Entziklopedia. http://www.euskomedia.org/euskomedia/SAunamendi?idi=eu&falfabetico=&ftemas=09$11&ftoponimos=&fmaterias=&fclick=2&clave=NAVARRA&posicion=6&primerregistro=1&op=14. (անգլերեն)
  3. «La Ertzaintza deja que el «cara al sol» suene en Donostia y acalla la protesta». GARA.net. http://www.gara.net/paperezkoa/20080302/65461/es/La/Ertzaintza/deja/que/el/cara/al/sol%C2%BB/suene/en/Donostia/y/acalla/la/protesta/. (անգլերեն)Կաղապար:V