Սինձ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Սինձ
Սինձ
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Բույսեր
Կարգ Asterales
Ընտանիք Asteraceae
Տրիբա Cichorieae
Ցեղ Tragopogon
Տեսակ T. pratensis
Լատիներեն անվանում
Tragopogon pratensis

Wikispecies-logo.svg
[{{fullurl:wikispecies:{{{wikispecies}}}|uselang=hy}} Դասակարգումը
Վիքիցեղերում]

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS {{{1}}}
NCBI {{{1}}}
EOL {{{1}}}


Սինձը (Այծամորուս կամ քոշմորուք) (լատիներեն՝ Tragopogon pratensis) աստղածաղկազգիների ընտանիքի երկամյա կամ բազմամյա, կաթնանման հյութ պարունակող խոտաբույս է։ Հայտնի է 150 տեսակ՝ տարածված Եվրոպայի բարեխառն գոտում։ Սնձի տեսակներով առանձնապես հարուստ են Միջին Ասիան և Կովկասը։ ՀՀ-ում հանդիպում է 10 տեսակ՝ հացազգատերև, մարգագետնային, արևելյան, Սոսնովսկու և այլն։ Առավել տարածված է հացազգատերև սինձը, աճում է ՀՀ գրեթե բոլոր մարզերում՝ մարգագետիններում, տափաստաններում, անտառի բացատներում, չոր, քարքարոտ լանջերին, աղբոտ վայրերում։

Ցողունն ուղիղ է (բարձրությունը՝ 10–60 սմ): Տերևները հերթադիր են, նշտարաձև կամ գծանշտարաձև: Ծաղկաբույլը զամբյուղ է, ծաղիկները՝ լեզվակավոր, սովորաբար՝ դեղին, հազվադեպ՝ ծիրանագույն, մանուշակագույն: Պտուղը երկարավուն, իլիկաձև, սպիտակ, թափվող փուփուլով սերմիկ է: Տերևները, ցողուններն ու արմատներն օգտագործվում են սննդի մեջ: Նաև կերաբույս է: Որոշ տեսակներ դեղաբույսեր են. պարունակում են ինուլին, կաուչուկ։

Արևմտյան Եվրոպայի որոշ երկրներում ստեղծվել են սնձի տնկադաշտեր:։

Մեղրատու է։ Սինձը կարելի է ուտել թարմ քաղելուց հետո, քաղցրահամ է։ Սինձից հայկական գյուղերում պատրաստվել է ձութ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]