Սիմպատիկ նյարդային համակարգ
Սիմպատիկ նյարդային համակարգ, ավտոնոմ նյարդային համակարգի այն բաժինը, որը մարմնի անդամներին ստիպում է աշխատանք կատարել։
Կազմությունը [խմբագրել]
- Կենտրոնական բաժին – ողնուղեղի պարանոցային 8-րդ, կրծքային ու գոտկային վերին 3 հատվածների կողմնային եղջյուրներում գտնվող սիմպաթիկ նեյրոններն են:
- Ծայրամասային բաժին – սիմպաթիկ նյարդաթելերը ու սիմպաթիկ նյարդային հանգույցները:
Ֆունկցիաները [խմբագրել]
Սիմպաթիկ նյարդաթելերը նյարդավորում են ներքին օրգանները, մաշկը, արյունատար անոթները: Սիմպաթիկ բաժինը տագնապի, պաշտպանության, պահուստային ուժերի միավորման համակարգ է, որն ապահովում է օրգանիզմի կապն արտաքին միջավայրի հետ: Սիմպաթիկ ազդակները ակտիվացնում են ուղեղի գործունեությունը, պաշտպանական ռեակցիաները՝ ջերմակարգավորող գործընթացը, արյան մակարդումը, իմուն մեխանիզմները:
Սիմպաթիկ նյարդաթելերի վերջույթներում արտազատվող ադրենալինը համարվում է տագնապի հորմոն: Սիմպաթիկ բաժինը կմախքային մկանների վրա ունի հարմարողական սնուցողական ազդեցություն: Այս օրինաչափությունն ուսումնասիրել են Լևոն Օրբելի ևւ Ա. Գինեցիսկին: Նրանք բացահայտել են, որ նրանց վերջույթներում արտազատվող ադրենալինը վերականգնում և ուժեղացնում են մկանային գործունեությունը, մեծացնում մկանային ուժը:
