Սապֆոյական տուն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Սապֆոյական տուն, անտիկ տաղաչափության տուն՝ կազմված 4 տողից (լոգաեդներ), առաջին անգամ կիրառել է հույն բանաստեղծուհի Սապֆոն։ Փոքր սապֆոյական տունը հռոմեական քնարերգություն են փոխադրել և կիրառել Կատուլլուսը և Հորացիոսը, մեծը՝ Հորացիոսը։

Փոքր սապֆոյական տուն

Փոքր սապֆոյական տունը ուշ անտիկ քնարերգության շրջանի ամենակիրառելի ձևերից էր, կազմված էր 3 տասնմեկավանկ «սապֆոյական փոքր» բանատողերից և 4-րդ՝ ադոնիայից՝ կարճ կիսատող-անդամ[1]։

—U ¦ —X | —UU— | U— ¦ X
—U ¦ —X | —UU— | U— ¦ X
—U ¦ —X | —UU— | U— ¦ X

 —UU— | X

հին հունարեն՝ Φαίνεταί μοι κῆνος ἴσος θέοισιν
ἔμμεν ὤνηρ, ὄστις ἐναντίος τοι
ἰζάνει καì πλασίον ἆδυ φωνεύ-
       σας ὑπακούει.

(Սապֆո, 31)

լատ.՝ Iām satīs tērrīs nivis ātque dīrāe
grāndinīs mīsīt Pater ēt rubēntē
dēxterā sācrās iaculātus ārcēs
       tērruit Ūrbem.

(Հորացիոս, Carmina I 2, 1—4)

Но́чь была́ прохла́дная, све́тло в не́бе,
Зве́зды бле́щут, ти́хо исто́чник лье́тся,
Ве́тры не́жны ве́ют, шумя́т листа́ми

 То́поли бе́лы.

(Ռադիշչև, «Сапфические строфы» («Սապֆոյական քառյակներ»), 1—4)(ռուսերեն)

Հայ գրականության մեջ ևս կան սապֆոյական տան նմանակման օրինակներ.

Եվ արբած կյանքի անուշ գաղտնիքով,
Ողջույն կըտամ ես ջրին ու հողին,
Կըկանչեմ զվարթ ու արբուն երգով

 Անց ու դարձողին...

(Վ. Տերյան, «Թափառումի սեր»)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Մելս Սանթոյան (2009)։ Գրականագիտական բառարան։ Երևան: «Վան Արյան», էջ 169։