Ռենե Դեկարտ
| Ռենե Դեկարտ | |
|---|---|
 (մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս, փիլիսոփա) |
|
| Բնագիր ԱԱՀ՝ | René Descartes |
| Ծննդյան օր՝ | մարտի 31, 1596 |
| Ծննդավայր՝ | Լաե (Ֆրանսիա) |
| Վախճանի օր՝ | փետրվարի 11, 1650 |
| Վախճանի վայր՝ | Ստոկհոլմ (Շվեդիա) |
Ռենե Դեկարտ (ֆրանսերեն՝ René Descartes, ծնվ. 1596 մարտի 31, Լաե, Ֆրանսիայի Էնդր և Լուար դեպարտամենտներ, մահ. 1650 փետրվարի 11, Ստոքհոլմ),- ֆրանսիացի փիլիսոփա, մաթեմատիկոս, ֆիզիկոս։
Ռենե Դեկարտը տվել է անալիտիկ երկրաչափության հիմունքները , ձևակերպել շարժման քանակի պահպանման ու հիմնավորել լուսային ճառագայթների բեկման օրենքը։
Դեկարտի մաթեմատիկական ուսումնասիրությունները վերաբերում են կորերի դասակարգմանը, որոնք նա ստորաբաժանել է հանրահաշվական և տրասցենդենտալ դասերի։ Իր «Երկրաչափություն» աշխատության մեջ նա առաջարկել է ուղղանկյուն կոորդինատների համակարգը, որը հեղինակի անունով կոչվել է կոորդինատների դեկարտյան համակարգ։ 3-րդ կարգի հանրահաշվական մի կոր նույնպես նրա անունով կոչվել է Դեկարտի տերև։
Դեկարտն առաջինն է ներմուծել շարժման քանակ հասկացությունը, բացահայտել մարմինների հարվածի դեպքում գործող օրենքը, ձևակերպել իներցիայի օրենքը, բացատրել ծիածանի առաջացումը, տվել մագնիսականության տեսությունը։ Տիեզերածնության մեջ Դեկարտը մշակել է ուսմունք արեգակնային համակարգի զարգացման բնական ընթացքի մասին։
Դեկարտի փիլիսոփայությունը կապված է մաթեմատիկայի, ֆիզիկայի և տիեզերածնության բնագավառներում նրա հետազոտությունների հետ, և իր լատինականացված անունով կոչվել է կարտեզիականություն։
Որպես փիլիսոփա գտնում էր, որ դատողության հավաստիության հիմքը մտածող սուբյեկտի գոյությունն է (այստեղից էլ «Մտածում եմ, հետևաբար գոյություն ունեմ» հանրահայտ դեկարտյան հիմնադրույթը) [1]:
[խմբագրել] Կյանքը
Ֆրանսիայի հնագույն ազնվական տոհմից սերող Ռենե Դեկարտ (լատինականացված անունը Կարտեզիուս), ավարտել է Անժուի Լա Ֆլեշ ճիզվիտական դպրոցը, որոշ ժամանակ անց դարձել է զինվորական , ապա նաև ճանապարհորդել է։ 1629թ.Դեկարտը ապրել է Հոլանդիայում, 1649թ. տեղափոխվել է Ստոկհոլմ, որտեղ ապրել է մինջև կյանքի վերջ։ Հենց այդ ժամանակաշրջանում էլ հրատարակվում են նրա «Խորհրդածություններ մեթոդի մասին», «Փիլիսոփայական հիմունքներ», «Մետաֆիզիկական խորհրդածություններ» աշխատությունները։
[խմբագրել] Ծանոթագրություններ
- ↑ Վ. Կանկե, Փիլիսոփայություն, Երևան, 2001, էջ 79:
[խմբագրել] Աղբյուրներ
- Դպրոցական մեծ հանրագիտարան:Գիրք 1, հատոր 1:Երևան 2008, էջ 237
 |
Սա անձի մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիփեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
