Ջեյմս Քրյուս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ջեյմս Քրյուս
Kruss.jpg
Ջեյմս Քրյուսի լուսանկարը, մանկական գրող, բանաստեղծ
ԱԱՀ՝ Ջեյմս Քրյուս
Բնագիր
ԱԱՀ՝
James Kruss
Ծննդյան օր՝ 1926 թ. մայիսի 31
Ծննդավայր՝ Հելգոլանդ, Գերմանիա
Վախճանի օր՝ 1997 թ. օգոստոսի 2
Վախճանի վայր՝ Գրան-Կանարիա

Ջեյմս Քրյուսը (գերմաներեն՝ James Krüss, 1926 թ. Հելգոլանդ, Գերմանիա- 1997 թ., Գրան-Կանարիա) գերմանացի մանկական գրող է և բանաստեղծ։

Կյանքը և կենսագործունեությունը[խմբագրել]

Ջեյմս Քրյուսը ծնվել է Հելգոլանդ կղզում բնակվող էլեկտրատեխնիկի ընտանիքում։

Պատերազմի պատճառով 1941 թ. նրանք ստիպված տեղափոխվում են մայրցամաք։ 1944 թ. օգոստոսին նրան զորակոչում են գերմանական բանակ, պատերազմի ավարտից հետո բնակություն է հաստատում Համբուրգում։ 1948 թ. ավարտում է Լյունեբուրգի Մանկավարժական ուսումնարանը, սակայն որպես ուսուցիչ աշխատելու փոխարեն՝ տարվում է գրականությամբ։ 1951 թ. սկսում է ակտիվ կերպով համագործակցել ռադիոյի և թերթերի հետ։

1950 թ. Էրիխ Քեսթների խորհրդով որոշում է ստեղծագործել մանուկների համար։ Նրա առաջին՝ «Հանզելմանը ճանապարհորդում է երկրի շուրջը» պատկերազարդ գիրքը հրատարակվում է 1953 թ.։ Քրյուսը մի քանի տասնյակ արձակ և բանաստեղծական բովանդակությամբ մանկական գրքերի հեղինակ է, որոնցից ամենահայտնին «Թիմ Թալլերը կամ վաճառված ժպիտը» հեքիաթն է (1962 թ.)։ Պատանիների համար գրված բախտախնդրական այդ հեքիաթում հեղինակն օգտագործում է իրավիճակներ՝ փոխառնված դասական գրականության տարբեր ստեղծագործություններից, օրինակ՝ Գյոթեի «Ֆաուստից»։ Դիցաբանական տարրերով և գրականական պատրանքներով հագեցվածությունը՝ իր ամբողջական սահմանակվածության հետ մեկտեղ, այդ վեպը դարձնում է 20-րդ դարի դասական գրականության ստեղծագործություն, որն, ի դեպ, հավասարապես հետաքրքիր է և՛ մանուկների, և՛ մեծահասակների համար։

«Թիմ Թալլերը կամ վաճառված ժպիտը» հեքիաթի համար Ջ. Քրյուսը 1968թ. պարգևատրվել է Հանս Քրիստիան Անդերսենի շքանշանով, որին արժանանում են միայն մանկական լավագույն գրողները և մանկական գրքեր պատկերազարդող լավագույն նկարիչները։ Այս շքանշանն անվանում են նաև «Նոբելյան մրցանակ Մանկական գրողների համար»։[1]

Գրականության վերաբերյալ իր հայացքները Ջեյմս Քրյուսը շարադրել է «Միամտությունը և արվեստի ընկալումը. մտորումներ մանկական գրականության վերաբերյալ» (1969թ.) գրքում։ Գրողի գրչին են պատկանում նաև մի շարք երգեր, ռադիոներկայացումներ, հեռուստասցենարներ և տարբեր լեզուներից գերմաներեն թարգմանված բազմազան ստեղծագործություններ։

1966թ. Քրյուսը սկսել է բնակվել Գրան-Կանարիա կղզում, որտեղ և 1997թ. օգոստոսի 2-ին հրաժեշտ է տվել կյանքին։ Գրողի աճյունը թաղված է նրա հայրենիքում՝ Հելգոլանդ կղզում։

Գրական ստեղծագործությունները[խմբագրել]

Աղբյուրները[խմբագրել]