Ջեյմս Բաղյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox astronaut.png
Ջեյմս Բաղյան
James Philipp Bagian
James Philipp Bagian.jpg
Ջեյմս Բաղյան
Բնօրինակ անուն ազգանուն James Philipp Bagian
Ի ծնե Ջեյմս Ֆիլիպի Բաղյան
Պետություն Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Մասնագիտություն ՆԱՍԱ ՆԱՍԱՏիեզերագնաց,
բժիշկ կենսաբան
Զինվորական կոչում ԱՄՆ-ի Ռազմա-օդային ուժերի Գնդապետ Գնդապետ,
ԱՄՆ-ի Ռազմա-օդային ուժեր Ռազմա-օդային ուժեր,
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Առաքելություն 1980 NASA Group,
«Դիսքավերի» (STS-29) «Դիսքավերի» (STS-29),
«Կոլումբիա» (STS-40) «Կոլումբիա» (STS-40)
Տիեզերքում անցկացրած ժամանակը 14 օր, 1 ժամ, 53 րոպե
Ծնվել է փետրվարի 22, 1952 (1952-02-22) (62 տարեկան)
Ծննդավայր Ֆիլադելֆիա, Պենսիլվանիա նահանգ,
Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ
Ազգություն հայ
Կրթություն Drexel University (Մասնավոր հետազոտական ​​համալսարան),
Թոմաս Ջեֆերսոնի համալսարան,
Ամուսին Թանդ Մ. Բենսոն
Պարգևներ «Տիեզերական թռիչք»-ի մեդալ «Տիեզերական թռիչքի համար» մեդալ «Բացառիկ նվաճումների համար» մեդալ

Ջեյմս Բաղյան, անգլ.՝ James Philipp Bagian, ամերիկահայ ինժեներ, սպորտսմեն, բժշկագիտության դոկտոր և վերջապես հայազգի առաջին տիեզերագնաց Ջեյմս Ֆիլիպի Բաղյանը ծնվել է 1952 թ փետրվարի 22-ին՝ ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի Ֆիլադելֆիա քաղաքում՝ ղարաբաղցի ներգաղթյալների ընտանիքում։ Հայրը նույնպես օդաչու է եղել։ Հաճախել է Ֆիլադելֆիայի կենտրոնական միջնակարգ դպրոցը։ 1969-73 թթ սովորել է «Drexel» համալսարանում՝ ստանալով ինժեներ-մեխանիկի բակալավրի որակավորում։ Ապա ուսումը շարունակել է «Thomas Jefferson» համալսարանում և 1977 թ պաշտպանելով թեզը՝ ստացել բժշկական գիտությունների դոկտորի կոչում։ 1974-78 թթ մասնակցել է բազմաթիվ ավիացիոն մրցույթների, իսկ 1982 թ-ից ընդգրկվել է ԱՄՆ տիեզերագնացների խմբի կազմում։ 1973 թ որպես ինժեներ աշխատանքի է անցել Բրիստոլ քաղաքի «3Մ» գործարանում։ 1976-78 թթ ԱՄՆ ռազմածովային ավիացիոն փորձարարական կենտոնի (Մերիլենդ նահանգ) ինժեներ մեխանիկն է եղել։ 1978 թ որպես վիրաբույժ և բժիշկ հետազոտող, աշխատել է Լեոնիդ Ջեկսոնի անվան կենտրոնում՝ միաժամանակ ուսանելով Տեխասի ԱՄՆ Ռազմական ուժերի թռիչքային վիրաբուժության և ԱՄՆ Ռազմական ուժերի ավիացիոն-տիեզերական բժշկության դպրոցներում։ 1986 թ ստացել է պրոֆեսիոնալ ինժեների, իսկ 1987 թ՝ տիեզերանավի բժշկի վկայագրեր։ 1980 թ հուլիսից որպես տիեզերագնաց սկսել է աշխատել ՆԱՍԱ-ում (Ամերիկյան ազգային ավիա–տիեզերական գործակալություն)։ 1989 թ մարտի 13-18-ը, որպես բժշկակենսաբանական հետազոտությունների մասնագետ, առաջին անգամ թռիչք է կատարել ամերիկյան «Դիսքավերի» տիեզերանավով։ Նա մարդկային գործոնների, շրջակա միջավայրի և տիեզերանավի բժշկության վերաբերյալ բազմաթիվ աշխատությունների հեղինակ է։ Ջեյմսը 337 ժամ անց է կացրել տիեզերքում։ Հայ տիեզերագնացն ամուսնացել է ամերիկացի Թանդ Բենսոնի հետ։ Նրանք 4 երեխա ունեն։ Բաղյանը եղել է Տիեզերական բժշկության ասոցիացիայի, ՆԱՍԱ-ի Օդաչու-վիրաբույժների միության, Ամեիկացի ինժեներ- մեխանիկների միության, Ալֆա և օմեգա, Տիեզերագնացների ասոցիացիայի և այդ ոլորտի բազմաթիվ այլ կազմակերպությունների անդամ։ Իր գործունեության համար Բաղյանը պարգևատրվել է ՆԱՍԱ-ի մեդալով, տիեզերագնաց Կամարովի անվան տիեզերագնացության միջազգային ֆեդերացիայի տիեզերագնացի դեպլոմով, տիեզերական հիվանդությունների բուժման մեթոդների մշակման, ինչպես նաև 1989 թ և 1991 թ տիեզերք կատարած թռիչքների համար՝ ՆԱՍԱ-ի մրցանակներով։ Այժմ Բաղյանը զբաղվում է պրոֆեսիոնալ բիոբժշկական հետազոտական աշխատանքներով և ղեկավարում է «Վետերանների առողջության պահպանման» ազգային կենտրոնը։

«Դիսքավերի» (STS-29) «Դիսքավերի» (STS-29),
(ձախից-աջ՝) Ջեյմս Բաղյան (Թռիչքի ծրագրի N1 մասնագետ), Ջ. Բլահա, Ռ. Սպինգեր, Մ. Քոուտս և Ջ. Բաքլի

«Դիսքավերի» (STS-29) «Դիսքավերի» (STS-29)[խմբագրել]

Commons-logo.svg

Թռիչք՝ մարտի 13, 1989 թ. 14։57։00 UTC
Վայրէջք՝ մարտի 18, 1989 թ. 14։35։51 UTC

Անձնակազմ
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Մայքլ Քոուտս (2) — հրամանատար;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Ջոն Բլահա (1) — օդաչու;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Ջեյմս Բաղյան (1) — թռիչքի ծրագրի մասնագետ - №1;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Ջեյմս Բաքլի (3) — թռիչքի ծրագրի մասնագետ - №2;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Ռոբերտ Սպինգեր (1) — թռիչքի ծրագրի մասնագետ - №3.

STS-29 ի անձնակազմը լրիվ համնկնում էր 61-H արշավախմբի կազմին, բայց 1988 թ. մարտի 17-ին, Երբ ՆԱՍԱ-ն հայտարարեց անձնակազմի անդամներին, Աննա Ֆիշերի փոխարեն թռիչքի ծրագրի №1 մասնագետ նշանակվեց Ջեյմս Բաղյանը։

«Կոլումբիա» (STS-40) «Կոլումբիա» (STS-40)[խմբագրել]

Commons-logo.svg
«Կոլումբիա» (STS-40) «Կոլումբիա» (STS-40),
(ձախից-աջ՝) Է, Գեֆֆնի, Բ. Օ' Քոննոր, Մ. Հյուզ-Ֆուլֆորդ, Թ. Ջերնիգան, Մ. Սեդդոն, Ս. Գուտիերրես և Ջեյմս Բաղյան

Թռիչք՝ հունիսի 5, 1991 թ. 13։24։51 UTC
Վայրէջք՝ հունիսի 14, 1991 թ. 15։39։11 UTC

Անձնակազմ
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Բրայան Օ' Քոննոր (2) — հրամանատար;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Սիդնի Գուտիերրես (1) — օդաչու;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Ջեյմս Բաղյան (2) — թռիչքի ծրագրի մասնագետ - №1;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Թամարա Ջերնիգան (1) — թռիչքի ծրագրի մասնագետ - №2;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Մարգարետ Սեդդոն (2) — թռիչքի ծրագրի մասնագետ - №3;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Էնդրյու Գեֆֆնի (1) — օգտակար բեռնվածության մասնագետ - №1;
  • Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներ ԱՄՆ (ՆԱՍԱ)։ Միլլի Հյուզ-Ֆուլֆորդ (1) — օգտակար բեռնվածության մասնագետ - №2;

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]