Պետրոս Սիւնեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Պետրոս Սիւնեցի ապրած է Զ. դարու սկիզբը։ կոչուած է քերթող, ինչ որ ապացոյց է թէ մաս կազմած է Յունաբան դպրոցի շարժումին։ Եղած է Սիւնեաց եպիսկոպոս, մասնակցած է Ներսէս Բ. Բագրևանդացիի կազմած Դուինի Բ. ժողովին 554 թուին։ Իր մասին Ստ. Օրբէլեան շատ մեծ դրուատիքով կ'արտայայտուի.- «Բազմերջանիկն եւ անհամեմատն Պետրոս, աշակերտ քերթողահօրն, քաջ հռետորն եւ անյաղթ փիլիսոփան լի իմաստութեամբ եւ կատարեալ առաքինութեամբ, նախաթոռ վարդապետաց հայոց, քերթող եւ թարգմանիչ, որ արար բազում թարգմանութիւնս եւ խօսեաց ճառս իմաստայեղց ի Ծնունդն եւ ընդդէմ քաղկեդոնականացն եւ այլս հոլովս, եւ մեկնեաց դժուարիմաստ բանս Հին եւ Նոր Կտակարանաց: Սա հարցեալ ի Վաչականայ աղուանից թագաւորէ, բանս բազումս, ուժեղս եւ զօրաւորս եւ ընկալեալ զպատասխանին ի ճահ եւ ուղիղ լուծմամբ»։

Ուրեմն Պետրոս Սիւնեցին եղած է լաւ պատրաստուած մատենագիր մը։ Դժբախտաբար գրած գործերէն պատառիկներ միայն հասած են մեզի։ Միաբան Էջմիածնի մանրազննին խուզարկութենէ ետք, գտած են հետևեալ գործերը։-

Գործերը[խմբագրել]

  1. Գովեստ Աստուածածնի կամ Ի Ծնունդն Քրիստոսի, ինչպէս Ստ. Օրբէլեան կը կոչէ։
  2. Հարցում Վաչականայ։
  3. Յաղագս հաւատոյ, որ հատուածական կերպով հասած է մեզի։
  4. Ճառ Ծննդեան, որ նոյնպէս հատուծական կերպով հասած է։

Այս գործերը միաբանի կողմէ հրատարակուած են Էջմիածնի Արարատ ամսաթերթին մէջ, 1902-ին, (էջ 80-98 և 183-203)։

Գրական Յատկանիշները[խմբագրել]

Իր այս գործերուն մէջ Պետրոս Սիւնեցի ունի Յունաբան լեզու մը, բայց նուազ խաթարուած։ Անոնք իբրև կրօնական արտադրութիւններ ունին որոշ արժէք. Մանւսւանդ իր առաջին գործը «գովեստ Աստուածածնի»
Պետրոս Սիւնեցիի կորսուած գործերուն մէջ ամենակարևորն է իր պատմութիւնը, որմէ փոքր հատուած մը կը գտնուի աղուանից պատմութեան երկրորդ գրքի առաջին գլուխին մէջ։ Կաղանկատուացին այդ հատուածի հեղինակին անունը չի տար, մինչդեռ Ստ. Օրբէլեան նոյն հատուածը մէջբերելով կը վերագրէ Պետրոս Սիւնեցիին։ Այս հատուածը որոշ գաղափար մը կուտայ այդ կորսուած գործի մասին, որ հաւանաբար նուիրուած պիտի ըլլար Սիւնեաց իշխաններու վրաց ժողովուրդներու վէպիկներու հաւաքումին։ Այդ հատուածին մէջ կը պատմուի Սիւնեաց Բաբիկ իշխանի քաջագործութիւնը Շապուհ թագաւորի ժամանակ Դ. դարուն։ Այս գործը շատ կը յիշեցնէ Յովհան Եպս. Մամիկոնեանի Տարօնի պատերազմը, որ այս անգամ կը պատմէ Մամիկոնեան դիւցազուններու քաջագործութիւնները։