Պարթև Արշակունիներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Պարթև Արշակունիներ՝ Պարթևական թագավորության կառավարող հարստություն մ.թ.ա. մոտ 248մ.թ. 224։ Ըստ ավանդության, Արշակունիների հիմնադիր թագավորն ու տոհմապետը եղել է սկյութական ապարն կամ պարն ցեղի առաջնորդ Արշակը։ «Արշակ» անունով պարթևական թագավորի գոյությունը պատմականորեն չի հաստատվում։ Արդի պատմագիտությունը Արշակունիների հիմնադիր թագավոր է համարում Տրդատ I–ին, որից սկսած պարթևական բոլոր թագավորները կրել են «Արշակ» (պարսկերեն՝ Առաշք կամ Աշք) տիտղոսը։ Պարթև Արշակունիներից էին սերում հայ և մազքթաց Արշակունիները։

Պարթև Արշակունիների ճշգրիտ ժամանակագրությունը դեռ վիճելի է։

Պարթև Արշակունիների ավագ ճյուղի արքայացանկը[խմբագրել]

  1. Արշակ Ա Պարթև (մ.թ.ա. 248/247 – մոտ մ.թ.ա. 211)
  2. Արտավան Ա Պարթև (մ.թ.ա. 211մ.թ.ա. 191)
  3. Պրիապատիուս (մ.թ.ա. 191մ.թ.ա. 176)
  4. Հրահատ Ա (մ.թ.ա. 176/175մ.թ.ա. 171/170)
  5. Միհրդատ Ա Պարթև (մ.թ.ա. 171/170մ.թ.ա. 138/137)
  6. Հրահատ Բ (մ.թ.ա. 138/137 – մոտ մ.թ.ա. 128)
  7. Արտավան Բ Պարթև (մոտ մ.թ.ա. 128մ.թ.ա. 124/123)
  8. Միհրդատ Բ Պարթև (մոտ մ.թ.ա. 123մ.թ.ա. 88/87)
  9. Գոտարզ Ա (մ.թ.ա. 91մ.թ.ա. 81/80), Բռնի տիրացող
  10. Որոդես Ա (մ.թ.ա. 81/80մ.թ.ա. 77/76)
  11. Սանատրուկ (մ.թ.ա. 77/76մ.թ.ա. 70/69)
  12. Հրահատ Գ (մ.թ.ա. 70/69մ.թ.ա. 58/57)
  13. Միհրդատ Գ Պարթև (մ.թ.ա. 58/57մ.թ.ա. 55), մ.թ.ա. 57-ից գահազուրկ թագապահանջ
  14. Որոդես Բ (մոտ մ.թ.ա. 57մ.թ.ա. 37/36)
  15. Բակուր Ա, Որոդես Բ-ի գահակիցը (մ.թ.ա. 50մ.թ.ա. 38)
  16. Հրահատ Դ (մ.թ.ա. 38/37մ.թ.ա. 2)
  17. Տրդատ Բ Պարթև (մ.թ.ա. 36-ին մի քանի ամիս կամ մինչև մ.թ.ա. 27/26), գահի հավակնորդ
  18. Հրահատակ (մ.թ.ա. 2 – մ.թ. մոտ 4)
  19. Որոդես Գ (46/7)
  20. Վոնոն Ա (7/812)

Պարթև Արշակունիների կրտսեր ճյուղի արքայացանկը[խմբագրել]

  1. Արտավան Գ (մոտ 12 – մոտ 38)
  2. Քինամ (37)
  3. Գոտարզ Բ (մոտ 3851)
  4. Վարդան Ա Պարթև (3947/48), բռնի գահակից
  5. Վոնոն Բ Պարթև (51)
  6. Վաղարշ Ա Պարթև (51/5279/80)
  7. Բակուր Բ Պարթև (78115/116), բռնի գահակից
  8. Արտավան Դ Պարթև (8081)
  9. Խոսրով Պարթև (109128/129), բռնի գահակից
  10. Վաղարշ Բ Պարթև (105/106147)
  11. Պարթամասատ (116/117)
  12. Միհրդատ Դ Պարթև (128/129147)
  13. Վաղարշ Գ Պարթև (147/148192)
  14. Վաղարշ Դ Պարթև (191/192207/208)
  15. Վաղարշ Ե Պարթև (207/208222/223)
  16. Արտավան Ե Պարթև (մոտ 209224), բռնի գահընկեց արված Արտաշիր Սասանյանի կողմից