Պատվաստումներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Կանխարգելիչ պատվաստումները պաշտպանում են երեխաներին մի շարք վարակիչ հիվանդություններից։ Այդ հիվանդություններն են տուբերկուլոզը, կարմրուկը, կարմրախտը, խոզուկը, պոլիոմիելիտը, հեպատիտ Բ, կապույտ հազ, դիֆթերիա, փայտացում և հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպի վարակ։ Պատվաստումները առաջացնում են իմունիտետ տվյալ հիվանդության հանդեպ,սակայն այն կարող է լինել կարճատև,որի պատճառով կատարում են կրկնապատվաստում (R վակցինացիա)։ Պատվաստանյութերը կենսաբանական նյութեր են,որոնք օրգանիզմում մշակում են հակամարմիններ և պաշտպանում են երեխային տվյալ հիվանդությունից։ Պատվաստանյութերը պատրաստում են հիվանդություն առաջացնող մանրէներից (սպանված կամ կենդանի թուլացված)և նրանց թույներից։ Անատոքսինը ձևափոխված բակտերիալ թույն է,որը հատուկ մշակման ընթացքում կորցրել է իր թունավոր հատկությունները,բայց պահպանել է իմունիտետ առաջացնելու հատկությունը։


Պատվաստումների ներմուծման եղանակներ[խմբագրել]

  • Պերօս-ՕՊՎ (օրալ պիելոմելիտային վակցինացիա)
  • Ներմաշկային-ԲՑԺ (հակատուբերկուլոզային)
  • Միջմկանային-հնգավալենտ վակցինացիա (հեմոֆիլուս ինֆլուենզա Բ տիպի վարակ, հեպատիտ Բ, կապույտ հազ, դիֆտերիա, փայտացում)
  • Ենթամաշկային-ԿԿԽ (կարմրուկ, կարմրախտ, խոզուկ)

Պատվաստումների հակացուցումներ[խմբագրել]

  1. Անաֆիլակտիկ շոկ
  2. Էնցեֆալիտ
  3. Աֆեբրիլ ցնցումներ
  4. Իմունաանբավարարություն
  5. Չարորակ նորագոյացումներ

Հետպատվաստումային բարդությունները[խմբագրել]

Կարող է առաջանալ անաֆիլակտիկ շոկ, էնցեֆալոպատիա, ցնցումներ, լիմֆադենիտ, խրոնիկ արտրիտ, ուսային նյարդի նևրիտ, տրոմբոցիտոպենիկ ծիրանացան։ Պատվաստումից հետո որոշ երեխաներ տկարություն են զգում, երբեմն մի փոքր բարձրանում է ջերմությունը, իսկ ներարկման տեղը կարող է կարմրել, բորբոքվել և այտուցվել։ Եռակի պատվաստանյութի (ԱԿԴՓ) սրսկման օրվա ընթացքում երեխան կարող է անհանգիստ լինել, գրգռված կամ ընդհակառակը` խեղճացած։ Կարմրուկի և խոզուկի դեմ պատվաստումները գործնականում ոչ մի բարդություն չեն առաջացնում, թեև որոշ երեխաների մոտ ներարկումից 5-10 օր հետո ջերմությունը բարձրանում է և առաջանում է ցան։ Պատվաստումը կատարվում է առողջ երեխաներին,ովքեր չունեն հակացուցումներ համարվում են ակտիվ իմունիզացիա։ Պասիվ իմունիզացիա կատարում են շփվողներին միջմկանային ներարկելով գամմագլոբուլին։


Պատվաստումների ազգային օրացույց (Հայաստանի Հանրապետություն)[խմբագրել]

Պատվաստանյութի անվանումը Պատվաստման հերթական դեղաչափը Պատվաստման

ժամկետը

ԲՑԺ 1 ծնվելուց հետո 24-48

ժամվա ընթացքում

ՎՀԲ 1 ծնվելուց հետո 24 ժամվա

ընթացքում

ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ

ՕՊՎ

1

2

3

6 շաբաթ (1.5 ամսական)

10 շաբաթ (2.5 ամսական)

14 շաբաթ (3.5 ամսական)

ԿԿԽ 1 12 ամսական
ԱԿԴՓ,ՕՊՎ 4 18 ամսական
ԱԴՓ-Մ 1 6 տարեկան
ՕՊՎ 5 6 տարեկան
ԿԿԽ 2 6 տարեկան
ԱԴՓ-Մ 2

3

4

5

6

16 տարեկան

26 տարեկան

36 տարեկան

46 տարեկան

56 տարեկան


Պատվաստանյութի անվանումը Հիվանդությունների հակածինների պարունակությունը


ԲՑԺ տուբերկուլոզ
ՎՀԲ հեպատիտ Բ
ԱԿԴՓ/ՎՀԲ/ՀԻԲ դիֆթերիա,փայտացում,կապույտ հազ,հեպատիտ Բ,հեմոֆիլուս,ինֆլուենզա Բ տիպի
ՕՊՎ պոլիոմիելիտ
ԿԿԽ կարմրուկ,կարմրախտ,խոզուկ
ԱԴՓ-Մ դիֆթերիա,փայտացում

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • "Մոր և մանկան խնամքը" Էլիզաբեթ Ֆենուիք