Պատառաքաղ (շախմատ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 սև նավակ սև արքա սև նավակ 8
7 սև զինվոր սև զինվոր սպիտակ ձի սև զինվոր սև զինվոր սև փիղ սև զինվոր 7
6 սև ձի սև զինվոր սև ձի սև զինվոր 6
5 5
4 սպիտակ զինվոր սև թագուհի 4
3 3
2 սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ ձի սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր 2
1 սպիտակ նավակ սպիտակ փիղ սպիտակ թագուհի սպիտակ նավակ սպիտակ արքա 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Դիրք № 1
Պատառաքաղ ձիով: c7 դաշտի ձին գրոհում է е8-ի արքան և а8-ի նավակը:
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
8 սև նավակ սև փիղ սև թագուհի սև արքա սև ձի սև նավակ 8
7 սև զինվոր սև զինվոր սև զինվոր սև զինվոր սև զինվոր սև զինվոր սև զինվոր 7
6 6
5 սև փիղ սև ձի 5
4 սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր 4
3 սպիտակ ձի 3
2 սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր սպիտակ զինվոր 2
1 սպիտակ նավակ սպիտակ փիղ սպիտակ թագուհի սպիտակ արքա սպիտակ փիղ սպիտակ նավակ 1
Solid white.svg a b c d e f g h Solid white.svg
Դիրք № 2
Պատառաքաղ զինվորով: d4 դաշտի զինվորը գրոհում է е5-ի ձին և c5-ի փիղը:

Պատառաքաղ շախմատում, դիրք է շախմատային պարտիայում, երբ մի խաղացողի երկու կամ ավելի խաղաքարեր գտնվում են մյուս խաղացողի խաղաքարերից մեկի հարվածի տակ։ Մեծ նշանակություն ունի, եթե հարվածի տակ հայտնված խաղաքարերից երկուսն ավելի մեծ արժեք ունեն, քան գրոհող խաղաքարը, և չկա այն հարվածելու հնարավորություն։ Այդ դեպքում հնարավոր է ձեռնտու փոխանակում, քանի որ մեկ քայլով հնարավոր չէ հարվածի տակից հեռացնել միաժամանակ երկու խաղաքար։

Ամենամեծ նշանակությունն ունի այն պատառաքաղը, երբ գրոհի տակ է հայտնվել մրցակցի արքան, այսինքն՝ հայտարարվել է շախ։

Պատառաքաղը շատ է կիրառվում որպես շախմատային խնդիրների և էտյուդներիթեմա։