Նորմա (օպերա)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նորմա
Norma
Engraved portrait of opera singer Giulia Grisi, dressed to perform "Norma" (1844).jpg
Ջուլիա Գրիզին Նորմայի դերում
Կոմպոզիտոր Վինչենցո Բելլինի
Լիբրետտոյի
հեղինակ(ներ)
Ֆելիչե Ռոմանի
Լիբրետտոյի
լեզու
իտալերեն
Սյուժեի աղբյուր Ալեքսանդր Սումե. «Նորմա կամ երեխասպանություն» ողբերգություն
Ժանր Քնարական ողբերգություն
Գործողությունների թիվ 2
Ստեղծման թիվ 1831 թ.
Առաջնախաղ 1831 թ. դեկտեմբերի 26
Առաջնախաղի վայր Միլան

Նորմա (իտալ.՝ Norma), իտալացի երգահան Վինչենցո Բելլինիի օպերա (քնարերգական ողբերգություն) երկու գործողությամբ։ Իտալերեն լիբրետտոն Ֆելիչե Ռոմանիի ըստ ֆրանսիացի դրամատուրգ Ալեքսանդր Սումեի «Նորմա կամ երեխասպանություն» («Norma, ossia L’infanticidio») ողբերգության։ Առաջնախաղը կայացել է Միլանի «Լա Սկալա» թատրոնում 1831 թ. դեկտեմբերի 26-ին։ Օպերան շատերի կողմից համարվում է Վինչենցո Բելլինիի լավագույն ստեղծագործությունը, այն նաև բելկանտո ոճի երաժշտության անկյունաքերեից մեկն է։

Նորմայի դերերգի առաջին կատարողը XIX դարի իտալացի նշանավոր երգչուհի Ջուդիտա Պաստան է, որի համար Բելլինին գրել էր նաև Ամինայի դերերգը «Լուսնոտը» օպերայում։ XX դարում Նորմայի դերերգի լավագույն կատարողներից են սոպրանոներ Ռոզա Պոնսելը, Ջոան Սազերլենդը, Մոնտսերատ Կաբալիեն։ Նորմայի դերերգում փայլել է նաև Մարիա Կալլասը։ Հույն երգչուհին այն կատարել է 89 անգամ բեմի վրա և երկու անգամ ձայնագրել ստուդիայում (1954 և 1960 թթ)։

Մեր օրերում Նորմայի դերերգը կատարում են Էդիտա Գրուբերովան, Աննա Տոմովա-Սինտովան, Գալինա Գորչակովա, Ֆիորենցա Չեդոլինսը, Ջուն Անդերսոնը, Ռենե Ֆլեմինգը և ուրիշներ։

Նորմայի դերում հանդես է եկել անվանի հայ երգչուհի Գոհար Գասպարյանը` կատարելով այն Երևանի օպերային թատրոնի բեմում։ Երևանում «Նորման» ունեցել է երկու բեմադրություն՝ 1975[1] և 2001 [2] թթ.։ Այսօր Նորմայի դերերգը Հասմիկ Պապյանի այցեքարտն է։ Նա համարվում է այդ դերերգի լավագույն կատարողներից մեկը և արդեն հասցրել է այդ դերում հանդես գալ ավելի քան 100 անգամ[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Նորմայի Casta diva արիան Հասմիկ Պապյանի կատարմամբ (YouTube)