Նորման Պոգսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նորման Ռոբերտ Պոգսոն
Norman Robert Pogson
Ծնվել է 23.03.1829
Ծննդավայր Նոթինգհեմ
Մահացել է 23.06.1891
Քաղաքացիություն Մեծ Բրիտանիա Մեծ Բրիտանիա
Ազգություն անգլիացի
Աշխատանք Ռեդքլիֆի աստղադիտարան,
Մադրասի աստղադիտարան

Նորման Ռոբերտ Պոգսոն (անգլ.՝ Norman Robert Pogson, ծնվ. 1829 թ. մարտի 23, Նոթինգհեմ - մահ. 1891թ. հունիսի 23), անգլիացի աստղագետ։

18 տարեկան հասակում հաշվարկել է երկու գիսաստղերի ուղեծրերը։ 1850-ից 1851 թվականները աշխատել է Ջորջ Բիշոպի աստղադիտարանում։ 1851 թվականին դարձել է Ռեդքլիֆի աստղադիտարանի գիտաշխատող Օքսֆորդում, Անգլիա։ 1860 թվականին տեղափոխվել է Մադրաս, Հնդկաստան, որտեղ զբաղեցրել է պետական աստղագետի պաշտոնը։ Մադրասի աստղադիտարանում աշխատելիս հրատարակել է 11015 աստղերի կատալոգ։ Ինչպես նաև այնտեղ հայտնաբերել է հինգ աստերոիդ և վեց փոփոխական աստղ։

Հատկապես հայտնի է իր այն դիտարկման շնորհիվ, ըստ որի տեսանելի աստղային մեծությունների համակարգում, որը ներդրվել էր հույն աստռղագետ Հիպարքոսի կողմից, առաջին մեծության աստղերը մոտ հարյուր անգամ պայծառ են, քան վեցերորդ մեծության աստղերը։ 1856 թվականին Պոգսոնը առաջարկեց այսպիսի հարաբերությունը ընդունել որպես ստանդարտ, այսինքն տեսանելի աստղային մեծության ամեն մեկ աստիճան իջեցումը պայմանավորվում է պայծառության անկմամբ, որը հավասար է 100-ի հինգերորդ աստիճանի արմատին (կամ մոտ 2, 512)։ Պոգսոնի հարաբերությունը դարձավ աստղերի մեծության գնահատման ստանդարտ ձև։

Պայծառության հարաբերությունը ներկայացված է հետևյալ բանաձևով`

m_{2} - m_{1} = -2.5 \log_{10} (L_2 / L_1)

որտեղ` m - աստղային մեծությունն է, իսկ L - լուսատվությունը 1 և 2 աստղերի համար։

1868 և 1871 թվականներին Պոգսոնը մասնակցել է հնդկական արշավախմբերի, որոնք դիտարկում էին արևի խավարումները։

Ընդամենը կյանքի ընթացքում Պոգսոնը հայտնաբերել է ութ աստերոիդ և 21 փոփոխական աստղ։ Նա ղեկավարում էր Մադրասի աստղադիտարանը 30 տարվա ընթացքում, ընդհուպ մինչև մահը։

Ճանաչումը[խմբագրել]

Տես նաև[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]