Նիկոլ Աղբալյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Նիկոլ Աղբալյան
Նիկոլ Պողոսի Աղբալյան
Nikol Axbalyan.jpg
գրականագետ, հասարակական-քաղաքական գործիչ,
մանկավարժ
Անունը Նիկոլ Աղբալյան
Բնօրինակ
անունը
Նիկոլ Պողոսի Աղբալյան
Ծնվել է 1873
Ծննդավայր Թիֆլիս, (Վրաստան)
Մահացել է 1947
Մահվան վայր Բեյրութ, (Լիբանան)

Աղբալյան Նիկոլ Պողոսի (1873 - 1947), հասարակական-քաղաքական գործիչ, գրականագետ, մանկավարժ, ՀՅԴ կուսակցության անդամ։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ծնվել է 1873-ին, Թիֆլիսում, մահացել՝ 1947-ին, Բեյրութում։ Նախնական կրթությունը ստացել է Թիֆլիսի Ներսիսյան դպրոցում, այնուհետև՝ Գևորգյան ճեմարանում։ Ուսանել է Մոսկվայի, Լոզանի, Սորբոնի համալսարաններում։ Ուսուցչություն է արել Կաղզվանում, Շուշիում, Թիֆլիսում և այլուր։ Առաջին աշխարհամարտի սկզբից դարձել է Ազգային բյուրոյի, ապա՝ խորհրդի և կամավորական գնդերի կարգադրիչ անդամ, զբաղվել է հայ գաղթականների տեղափոխման հարցերով։ 1918-1920 եղել է ՀՀ խորհրդարանի անդամ, իսկ 1919-ին նշանակվել է լուսավորության և արվեստի նախարար։

Եղել է Վերնատան և Հայ գրողների ընկերության անդամ։ Աշխատակցել է «Մուրճ», «Հորիզոն», «Նոր Հոսանք», «Հանդես ամսօրյա» և այլ պարբերականների։ Հայաստանում խորհրդային իշխանություն հաստատվելուց հետո՝ 1921–ին, նախ բանտարկվել է, ապա Խորհրդային Հայաստանից տարագրվել է արտասահման։ 1930-ից ցկյանս բնակություն է հաստատել Բեյրութում և եղել է Նշան Փալանջյանի ճեմարանի տնօրենը։

Երևանում 1991–ից գործում է ՀՅԴ «Նիկոլ Աղբալյան» ուսանողական միությունը, Աղբալյանի անունով է կոչվել թիվ 19 միջնակարգ դպրոցը։

Աշխատություններ[խմբագրել]

  • «Բանասէրի յուշագիրը» (1937-38)
  • «Գրակամ քննադատական երկեր» (1959)
  • «Սայաթ Նովայի հետ» (1966)
  • «Պատմութիւն հայոց գրականութեան» (1944)
  • «Ամբողջական երկեր» (1959-1970)

Գրականություն[խմբագրել]

  • Գառնիկ Անանյան, Նիկոլ Աղբալյան, կյանքը և գրական-հրապարակախոսական գործունեությունը, Երևան, 2002։