Ներառուկ
Ներառուկներ, բջջի ոչ մշտական բաղադրամասերն են, ձևավորվում ու անհետանում են նրա կենսագործունեության որոշակի փուլերում:[1]
Բովանդակություն |
Կառուցվածքը [խմբագրել]
Մեծ մասամբ հատիկների ձև ունեն, բայց ներկայանում են կույտիկներով. այսպես, օրինակ` բուսական բջիջներում` դեղնուցը:
Որոշ ստորակարգ ձևերի մոտ, բայց հատկապես բույսերի մոտ ներառուկները լինում են բյուրեղների ձևով` որպես նյութափոխանակության արգասիքներ օգտագործվում են աճի, ծաղկման, պտուղների հասունացման ժամանակ:[2]
Տեսակները [խմբագրել]
Տարբերում են.
- սննդառական կամ տրոֆիկ ներառուկներ
- սեկրետոր ներառուկներ
- էքսկրետոր ներառուկներ:
Սննդառական ներառուկները պարունակում են պահեստային սննդանյութեր, ինչպես, օրինակ, օսլայի, սպիտակուցի հատիկներ, ճարպի կաթիլներ` բուսական բջիջներում, գլիկոգեն և ճարպ` կենդանական բջիջներում:
Սեկրետոր ներառուկները բնորոշ են գեղձային տիպի բջիջներին: Նրանք համարվում են հորմոններ և կարգավորում են օրգան-համակարգերի ֆունկցիան:[2]
Էքստրեկտոր ներառուկները բուսական և կենդանական բջիջների նյութափոխանակության վերջնական արգասիքներ են:
Գոյություն ունեն նաև հատուկ նշանակություն ունեցող ներառուկներ, օրինակ, էպիթելի բջիջներում մելանին գունանյութն, որն ունի պաշտպանիչ նշանակություն, էրիթրոցիտներում հեմոգլոբինը թթվածնի և ածխաթթու տեղափոխման դեր է կատարում:
Ներառուկներ են նաև պիգմենտները, որոնք նույնպես հատիկավոր են:[1]
Տես նաև [խմբագրել]
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- Ընդհանուր Կենսաբանություն, հեղինակ Նադեժդա Բեգլարյան, էջ 123
- Կենսաբանություն, հեղինակ Սիսակյան, էջ 24
