Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետություն
Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
(Վերահղված է Նախիջեվանից)
| Երկիր |  Ադրբեջան (պ) |
| Կարգավիճակ | Ինքնավար Հանրապետություն |
| Վարչկենտրոն | Նախիջևան |
| Խոշորագույն քաղաք | Նախիջևան |
| Բարձրագույն Մեջլիսի Նախագահ | Վասիֆ Թալիբով |
| Հիմնական լեզու | Ադրբեջաներեն |
| Բնակչություն (2009) | 400,000 |
| Խտություն | 75 մարդ/կմ² |
| Տարածք | 5 363 կմ² |
 |
|
Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը (ադրբ. Naxçıvan Muxtar Respublikası) գտնվում է Ադրբեջանական Հանրապետության կազմում:
Բովանդակություն |
Պատմություն [խմբագրել]
Նախիջևանը պատմական Հայաստանի մասն է եղել։ Այնտեղ զարգացած է եղել մշակույթը, որի վառ ապացույցն են հանդիսանում Ջուղայի հայկական գերեզմանոցի հազարավոր խաչքարերը։ Այժմ Նախիջևանը հայաթափված է և ապօրինաբար բռնակցված Ադրբեջանի Հանրապետությանը։
1921 թվականի մարտի 16-ին Խորհրդային Ռուսաստանը և Թուրքիան Մոսկվայում կնքեցին պայմանագիր, ըստ որի Նախիջևանը հանձնվում էր Խորհրդային Ադրբեջանի խնամակալությանը: Միջազգային իրավունքի տեսակետից դա միանշանակ ապօրինի պայմանագիր էր: Երկու երկրներ իրենց իսկ կողմից ինքնիշխան ճանաչված մի երրորդ պետության տարածք հանձնում էին մի չորրորդ պետության` առանց նրանց մասնակցության և նույնիսկ կարծիքը հարցնելու:
Վարչական բաժանում [խմբագրել]
Ադրբեջանի կազմում գտնվոշ Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետությունը բաժանված է 7 մրջանների և մեկ մայրաքաղաքի՝
- Բաբեկի շրջան (ադրբ. Babək rayonu),
- Ջուղայի շրջան (ադրբ. Culfa rayonu),
- Քենգերլիի շրջան (ադրբ. Kəngərli rayonu),
- Նախիջևան (ադրբ. Naxçıvan) — մայրաքաղաք,
- Որդուարի շրջան (ադրբ. Ordubad rayonu),
- Սադարակի շրջան (ադրբ. Sədərək rayonu),
- Շահբուզի շրջան (ադրբ. Şahbuz rayonu),
- Շարուրի շրջան (ադրբ. Şərur rayonu):
Պատկերասրահ [խմբագրել]
-
Ջուղայի խաչքարերի գերեզմանոցը` մինչ նրա ոչնչացումը ադրբեջանցիների կողմից
-
Ջուղայի այս 2 խաչքարերը այժմ գտնվում են Վաղարշապատում
Տես նաև [խմբագրել]
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
- Նախիջևանի մասին հոդված yerablur.am կայքում
- ՆԻՀ պաշտոնական կայքը
- «Նախիջևանի ԻՍՍՀ հայկական հուշարձանները», Արգամ Այվազյան
- Խաչված Ագուլիսը
- Djulfa Virtual Memorial and Museum — Documenting Cultural Destruction in Azerbaijan
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Բաբեկ | ||
| Արազ • Ներքին Բուզգով • Աշաղի Ուզունոբա • Բադաշխան • Բուլղան • Ջավիդաբադ • Ճահուկ • Չեշմաբասար • Տիգեն • Քյարմաչաթաղ • Գյուլշանապատ • Կզնուտ • Հաջինիաթ • Հաջիվար • Քալբաօրուջ Դիզա • Քերիմբեկլու • Քյուլթափա • Ենիել • Մազրա • Նախըշնարգիզ • Նաջաֆալիդիզա • Ներամի երկաթգծի կայարանի ավան • Վասակակերտ • Պահեստ • Կահաբ • Ղարաջուղ • Կարակալա • Կարախանբեկլու • Կոշադիզա • Շաքարապատ • Սիրաբ • Շմրթա • Տամբատ • Խախ • Գայլակալ • Խալիլլու • Յարըմջա • Վերին Բուզգով • Յուխարի Ուզոլնոբա • Զեյնադին |  |
|
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Ջուղա | ||
| Ապարաններ • Վաղավեր • Ամառաշեն • Քարիմկուլ Դիզա • Ապրակունիս • Ալինջա • Արևէք • Արազին • Գաղ • Գյոյդերե • Կոյնուկ • Գյուլիստան • Քռնա • Գուգավանք • Վան • Նահաջիր • Շահկերտ • Ռապատ • Սալիթաղ • Շոռոթ • Թեյվազ • Պարոնտեր • Խոշակունիք • Յայջի |  |
|
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Կվրաղ | ||
| Բոյուկ Դուզ • Ազնաբերդ • Կաբուլլի • Կարաբաղլար • Շահթախտ • Թազաքենդ • Խինջավ • Խոկ • Ենի Քյառքի • Յուրդչի |  |
|
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Որդուար | ||
| Աղբի • Անապատ • Տանակերտ • Վերին Հանդամեջ • Վերին Ագուլիս • Ներքին Ազա • Վերին Ազա • Բաշդիզա • Դիսար • Բոհրուտ • Բղև • Բիստ • Չապաևկա • Ցղնա • Դէր • Դաստակ • Տրունիս • Դիզա • Դուգլին • Դուգլինդիզա • Ողոհի • Գանձակ • Գիլանչայ • Քաղաքիկ • Քալանթարդիզա • Քոթամ • Մազրա • Մեսրոպավան • Նորակերտ • Նունիս • Փառակա • Փառակաչայ • Բազմառի • Կորուխլար • Կոշադիզա • Սաբիրքյանդ • Շահրիար • Տևի • Ունուս • Ստուպի • Վաղավեր • Վանանդ • Խողվանի • Խուրս • Վերին Հանդամեջ • (Ներքին) Ագուլիս |  |
|
| Լքված | Ազատ • Բերդակ • Գիրան • Ըզնմեր • Ովդու • Ռամիս • Ազայի երկաթգծի կայարանի ավան • Գեղերեցիկ • Գիլանևայ • Գիլնեակ • Մցգուն • Նավիշ • Շրջու (Սրջու) • Սալ • Վարակերտ • Քոթամի երկաթգծի կայարանի ավան • Օրդուբադի երկաթգծի կայարանի ավան | |
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Հեյդարաբադ | ||
| Կարաղաչ • Սանդրուք Տես նաև՝ Տիգրանաշեն |
 |
|
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Շահբուզ | ||
| Աղբուլաղ • Աղտավ • Արմավաշեն • Արինջ • Օծոփ • Բադամլիսու • Ոփիք • Դալարինք • Գեհենիք • Անուշավան • Քրտն• Ձաղա • Ոլենի • Կուքի • Քյոլք • Աղու • Ծավալք • Նորս • Բաբոնք • Կըզըլ Կըշլաղ • Շամեն • Շահապոնք • Սաղուասոնք • Թաթերք • Արքոյքայ |  |
|
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
|
||
|---|---|---|
| Վարչական կենտրոն՝ Շարուր (Նորաշեն) | ||
| Ալիշար · Արբատան · Սովետապատ · Ներքին Արալիկ · Ներքին Դաշարխ · Ներքին Յայջի · Ախամադ · Ախուրա · Բաբակի · Կեշտազ · Չարչիբողան · Ջոմախտու · Դանիերի · Դեմիրչի · Դարաքյանդ · Դարվիշլար · Դիադին · Դիզա · Դյուդենդ · Ալակլի · Արաբի Ենգիջա · Գյումյուշլու · Գյուննուտ · Ավուշ · Համզալի · Իբադուլլա · Քերիմբեկլու · Կոսաշան · Քյուրչյուլու · Քուրդքենդ · Մահմուդքյանդ · Մախտա · Մամեդսաբիր · Մուղանշիկ Մեհրաբ · Մուղանշիկ Մյուսլյում · Մուղանլու · Օղլանկալա · Օղուզքենդ · Պուսյան · Կաբաբուրջ · Կարահասանլի · Քարխու · Կըշլաղաբաս · Գորչլու · Ջաղազուր · Շահրիար · Սարխանլու · Սիյագուտ · Դաշարխի երկաթգծի կայարանի ավան · Թանանամ · Օրթլու Թազաքենդ · Թազաքենդ · Թումասլու · Վայխր · Վարմազիար · Խանլուխլար · Խալաջ · Խեթայ · Ենգիջա · Ենի Հավուշ · Վերին Արալիկ · Վերին Դաշարխ · Վերին Յայջի · Զեյվա |  |
|
| Պորտալ:Ադրբեջան | ||
|
||||||||||||||||||||
