Յանոշ Կադար

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յանոշ Կադար

Յանոշ Կադար (հունգարերեն` János Kádár, մինչև 1945 թ.` ազգանունը` Չերմանեկ, հունգ.` Csermanek, 26 մայիսի, 1912, Ֆիումե, Ավստրո-Հունգարիա - 6 հուլիսի, 1989, Բուդապեշտ, Հունգարիա), հունգարական և միջազգային կոմունիստական ու բանվորական շարժման, ՀԺՀ պետական և քաղաքական գործիչ:

Կենսագրություն[խմբագրել]

Հունգարիայի կոմկուսի (ՀԿԿ) անդամ 1931 թ․-ից: Խորտիի ֆաշիստական վարչակարգի շրջանում (1919—44թթ․)՝ կոմկուսի ընդհատակյա գործունեության ակտիվ մասնակից: 1941—42թթ․-ին ընտրվել է ՀԿԿ Պեշտի մարզկոմի անդամ, 1942թ․-ին՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի անդամ, 1943թ․-ին՝ ՀԿԿ ԿԿ-ի քարտուղար: 1944թ․-ի ապրիլին ձերբակալվել է, նոյեմբերին փախել բանտից: Երկիրը ֆաշիզմից ազատագրվելուց (1945թ․-ի ապրիլ) հետո ընտրվել Է ժամանակավոր ազգային ժողովի պատգամավոր, ՀԿԿ ԿԿ-ի քաղբյուրոյի անդամ, Բուդապեշտի քաղկոմի քարտուղար (1945—48թթ․): 1946—48թթ․-ին եղել է ՀԿԿ ԿԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, 1948—50թթ․-ին՝ Հունգարական աշխատավորական կուսակցության (ՀԱԿ) ԿԿ-ի գլխավոր քարտուղարի տեղակալ, միաժամանակ՝ ներքին գործերի մինիստր: 1956թ․-ին ընտրվել Է ՀԱԿ ԿԿ-ի քարտուղար, ԿԿ-ի քաղբյուրոյի անդամ: 1956թ․-ին Հունգարիայում հակահեղափոխական խռովության ժամանակ (հոկտեմբեր-նոյեմբեր) հանդես Է եկել հեղափոխական բանվորագյուղացիական կառավարության ստեղծման նախաձեռնությամբ: 1957թ․-ի հունիսից Հունգարիայի սոցիալիստական բանվորական կուսակցության (ՀՍԲԿ) ԿԿ-ի առաջին քարտուղարն է: 1956—58թթ․-ին եղել Է Հունգարիայի հեղափոխական բանվորագյուղացիական կառավարության նախագահ, 1958—61թթ․-ին՝ պետական մինիստր, 1961 —1965թթ․-ին՝ ՀԺՀ Մինիստրների խորհրդի նախագահ: 1965թ․-ից՝ ՀԺՀ Նախագահության անդամ: Համահունգարական հայրենական ժողովրդական ճակատի խորհրդի անդամ է (1957թ․-ից), ՀԺՀ սոցիալիստական աշխատանքի հերոս (1962թ․), Խորհրդային Միության հերոս (1964 թ․):