Յակուբ Կոլաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յակուբ Կոլաս
Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч
Yakub Kolas.jpg
գրող, բանաստեղծ
Անունը Յակուբ Կոլաս
Բնօրինակ
անունը
Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч
Ծնվել է նոյեմբերի 3, 1882
Ծննդավայր Ակինչիցի, Ռուսական կայսրություն
Մահացել է օգոստոսի 13, 1956
Մահվան վայր Մինսկ, Բելառուս, ԽՍՀՄ
Քաղաքացիություն Ռուսական կայսրություն Ռուսական կայսրություն
Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն ԽՍՀՄ
Ազգություն Բելառուս Բելառուս

Յակուբ Կոլաս (իսկական անուն ազգանունը` Կոնստանտին Միխայլովիչ Միցկևիչ, բելառուսերեն՝ Канстанцін Міхайлавіч Міцкевіч, 1882 - 1956), բելառուս հայտնի գրող, Բելառուս գրականության հիմնադիրներից ու դասականներից մեկը։ Բելառուսի ազգային բանաստեղծ, Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի և ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ։ Լենինյան և Ստալինյան մրցանակների բազմակի դափնեկիր։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Յակուբ Կոլասի արձանը Մինսկում

Ծնվել է Ակինչիցի գյուղում, ներկայիս Մինսկի մարզի Ստոլբցովսկի շրջանում, անատառապահ Միխաս Միցկևիչի ընտանիքում։ Ավարտել է ժողովրդական դպրոցը, իսկ 1902 թվականին նաև Նեսվիժսկի դպրոցական սեմինարիան։ Որպես ուսուցիչ աշխատել է Պինշչին քաղաքում։

1906 թվականին բելառուսական «Մեր բաժինը» թերթում տպագրվում է առաջին ստեղծագործությունը` «Հարազատ շրջան» բանաստեղծությունը։ Ոչ լեգալ ուսուցչական գործունեության համար ձերբակալվում է և պատիժը կրում Մինսկի բերդում (1908 - 1911)։ 1912 - 1914 թթ. արդեն օրինական ուսուցչական գործունեություն է ծավալում Պինսկում։ 1915 թվականին ընտանիքի հետ տեղափոխվում է Մոսկվայի մերձակայք` կրկին որպես ուսուցիչ աշխատելով Դմիտրովսկում։ Նույն տարում մեկնում է բանակ, ծառայությունն ավարտելուց հետո (1918) թվականին վերդառնում է ուսուցչական աշխատանքին Կուրսկի նահանգի Օբոյան քաղաքում։

1921 թվականի մայիսին տեղափոխվում է Մինսկ։ Հետագայում զբաղվում է ստեղծագործական և գիտական գործունեությամբ, 1953 թվականին լույս տեսած «Ռուս-բելառուսական» ակադեմիական բառարանի խմբագիրներից մեկն է։ 1928 թվականին ստանում է ակադեմիկոսի կոչում, իսկ 1929 թվականից դառնում Բելառուսի գիտությունների ազգային ակադեմիայի փոխնախագահ։ 1938-1956 թթ. ընտրվում է Բելառուսի պատգամավոր, իսկ 1946 - 1956 թթ. նաև` ԽՍՀՄ պատգամավոր։

Յակուբ Կոլասը մահացել է 1956 թվականի օգոստոսի 13-ին։ Թաղված է Մինսկի ռազմական գերեզմանատանը։ Նրա ու Բելառուս մեկ այլ հայտնի գրող Յանկա Կուպալայի հիշատակին գերեզմանատանը մեծ հուշարձան է տեղադրված։

Ստեղծագործություն[խմբագրել]

Բանաստեղծություններ, պրոզա, պուբլիցիստիկա[խմբագրել]

Մանական ստեղծագործություններ[խմբագրել]

Գիտական գրականություն[խմբագրել]

Պիեսներ[խմբագրել]

Թարգմանություններ[խմբագրել]

Բելառուսերեն է թարգմանել Ալեքսանդր Պուշկինի «Պոլտավա» ստեղծագործությունը, Տարաս Շևչենկոյի մի քանի երկեր, նաև Պավլո Տիչինայի, Ադամ Միցկևիչի, Ռաբինդրանաթ Թագորի ստեղծագործություններից։

Գրականություն[խմբագրել]

  • Александровіч, С. Х. Ад роднае зямли ։ Аповесць пра маленства і юнацтва Я. Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск ։ Дзяржвыд БССР, 1962.  - 236 с.
  • Александровіч, С. Х. На шырокі прастор ։ Старонкі жыцця Якуба Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск ։ Мастацкая літаратура, 1972.  - 429 с.
  • Александровіч, С. Х. Крыжавыя дарогі ։ Аповесць пра Якуба Коласа / С. Х. Александровіч.  - Мінск ։ Мастацкая літаратура, 1985.  - 333 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Якуб Колас ։ Жыццё і творчасць / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1951.  - 167 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Трылогія Якуба Коласа «На ростанях» / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1956.  - 226 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Эпас рэвалюцыі ։ паэмы Я. Коласа «Новая зямля» і «Сымон-музыка», трылогія «На ростанях» / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Вышэйшая школа, 1975.  - 238 с.
  • Пшыркоў, Ю. С. Летапісец свайго народа ։ Жыццёвы і творчы шлях Якуба Коласа / Ю. С. Пшыркоў.  - Мінск ։ Навука і тэхніка, 1982.  - 367 с.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]