Յակով Զարոբյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Յակով Նիկիտայի Զարոբյան
Յակով Նիկիտայի Զարոբյան
Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար
 
Ծննդյան օր սեպտեմբերի 25, 1908 (1908-09-25) (106 տարեկան)
Ծննդավայր Արդվին, Ռուսական կայսրություն
Վախճանի օր սեպտեմբերի 25, 1980 (72 տարեկան)
Վախճանի վայր Մոսկվա

Յակով Նիկիտայի Զարոբյանը (նաև՝ Հակոբ, ծնվել է Արդվինում, 1908, սեպտեմբերի 25 - 1980, ապրիլի 11, Մոսկվա) Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար (1960-1966)։

Կենսագրություն[խմբագրել]

Ընտանիքի հետ միասին, նա Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ տեղափոխվել է Ռուսաստան։ 1925-1941 թթ. Խարկովում աշխատել է որպես գործարանային բանվոր։ 1932 թվականին ընդունվել է Կոմունիստական կուսակցության շարքերը և սկսել աշխատել «Խարկովի պրոլետար» թերթում, 1932 թվականին՝ ՀամԿ(բ)Կ անդամ, 1939 թվականին դարձել է Խարկով ֆաբրիկայի Կուսակցության կոմիտեի քարտուղար, 1949 թվականին՝ այդ բաժանմունքի Կոմունիստական կուսակցության Կենտրոնական Կոմիտեի ղեկավար։

1950 թվականին դարձել է Հայկական Կոմունիստական կուսակցության Երևանի կոմիտեի Քարտուղար, 1952 թվականի ապրիլ ամսին՝ Հայաստանի Անվտանգության փոխնախարար։ 1953-1958 թթ. աշխատել է ՀԿԿ կենտկոմի երկրորդ քարտուղար, 1958-1960թթ.՝ ՀԽԱՀ նախարարների խորհրդի նախագահի առաջին տեղակալ: 1960-1966 թվականներին եղել է Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության կենտրոնական կոմիտեի առաջին քարտուղար։ 1966-1980 թթ. եղել է ԽԱՀՄ էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության նախարարի տեղակալ, 1954-1966թթ.՝ ԽՍՀՄ ԳԽ պատգամավոր, 1951-1967թթ.՝ ՀԽՍՀ ԳԽ պատգամավոր։

Զարոբյանի անմիջական նախաձեռնությամբ Երևանում, Ծիծեռնակաբերդի բարձունքի վրա, սկսվեցին 1915 թվականի Մեծ Եղեռնի զոհերի հիշատակին նվիրված հուշարձան–կոթողի կառուցման աշխատանքները։

Պատերազմի սկզբից և մինչև 1941 թվականի հոկտեմբերի 24-ին գերմանացիների Խարկով մտնելը կուսակցության շրջկոմը և Յակով Զարոբյանը՝ որպես շրջկոմի քարտուղար, ակտիվորեն զբաղվել են ընդհատակի կազմակերպմամբ, պարտիզանական շարժում ծավալելու համար կադրեր պատրաստելով, աշխարհազորի կորպուսի ձևավորմամբ, քաղաքի մատույցներում պաշտպանական կառույցների շինարարության կազմակերպմամբ, արդյունաբերական ձեռնարկությունների և բնակիչների տարհանմամբ։

Զարոբյանը վերջիններից մեկն էր, որ շրջկոմի աշխատակիցների խմբի հետ դուրս եկավ Խարկովից Ստարի Սալտովի ուղղությամբ։ Նրանք հրաշքով փրկվեցին գերի ընկնելուց։ Այդ մասին «Յակով Զարոբյանը և նրա դարաշրջանը» գրքում գրում է նրա որդին՝ Նիկիտա Զարոբյանը:

Սակայն ԽՍՀՄ–ում տիրապետող կայսերական–կոմունիստական վարչակարգը չէր հանդուրժում հանրապետություններում ազգային նկարագիր ունեցող նման գործիչների գոյությունը և նրանց հեռացնում էր իշխանության վերին օղակներից։ Այդպես վարվեցին նաև Զարոբյանի հետ[1]։

1966 թվականին նրան հաջորդել է Անտոն Քոչինյանը։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005։ 

Աղբյուրներ[խմբագրել]