Մկրտիչ Խերանյան

Մկրտիչ Խերանյան (1899, օգոստոսի 10 - 1970, հունիսի 27) - հայ բանատեղծ, արձակագիր, թարգմանիչ, ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1939-ից։

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Վան քաղաքում։ Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի ծխական, ապա Վարագա ժառանգավորաց և Հայկազյան կենտրոնական վարժարաններում։ 1915 -ին գաղթել է Արևելյան Հայաստան և ընդունվել Էջնիածնի Գևորգյան ճեմարանը, որն ավարտելուց հետո, մինչև 1950-ը, հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդել Էջմիածնի շրջանի և Երևանի տարբեր միջնակարգ դպրոցներում։ Մահացել է Երևանում։

Մ. Խերանյանի երկերի մատենագրություն

• Խնդություն (բանաստեղծություններ և պոեմներ), Երևան, Պետհրատ, 1938, 173 էջ։
• Մեռնող գործիքները, Երևան, Պետհրատ, 1938, 19 էջ։
• Արհեստ սովորող կատուն, Երևան, Պետհրատ, 1938, 19 էջ։
• Մրգաստան, Երևան, Պետհրատ, 1939, 24 էջ։
• Ծտի գուլպաները (հեքիաթ), Երևան, Պետհրատ, 1939, 23 էջ։
• Մոկաց Միրզա (պոեմ), Երևան, Պետհրատ, 1939, 96 էջ։
• Հեքիաթ դարբնի որդու և յոթ գլխանի վիշապի մասին, Երևան, Պետհրատ, 1940, 40 էջ։
• Պոեմներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 124 էջ։
• Հազարան բլբուլ, Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 59 էջ։
• Սասնա տուն (դյուցազնավեպ), Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 300 էջ։
• Ով աշխատի, նա ուտի, Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 8 էջ։
• Դարբնի որդին, Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 107 էջ։
• Սովետահայ գրականության ընտիր էջեր։ Պոեզիա (գրքում տեղ են գտել նաև Մ. Խերանյանի գործերից), Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 480 էջ։
• Փունջ։ Սովետահայ մանկական գրականություն (ժողովածուում գործեր ունի նաև Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 356 էջ։
• Ծտի գուլպաները, Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 12 էջ։
• Շարմաշուղներ, Երևան, Հայպետհրատ, 1962, 151 էջ։
• Շխոնց Միհրան, Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 272 էջ։
• Երկար, երկար մի ճանապարհ (վեպ), Երևան, «Հայաստան», 1965, 443 էջ։
• Հեքիաթներ, պատմվածքներ, ոտանավորներ (ժողովածուում գործեր ունի նաև Մ. Խերանյանը), Երևան, «Լույս», 1967, 239 էջ։
• Հազարան բլբուլ, Երևան, «Հայաստան», 1968, 136 էջ։
• Զանգակներ (ժողովածուում գործեր ունի նաև Մ. Խերանյանը), Երևան, «Հայաստան», 1974, 160 էջ։
• Արհեստ սովորող կատուն (մանկական բանաստեղծություններ), Երևան, «Սովետական գրող», 1980, 44 էջ։
• Վաղը դպրոց ենք գնալու (ժողովածուում գործեր ունի նաև Մ. Խերանյանը), Երևան, «Լույս», 1982, 256 էջ։
• Երկար-երկար մի ճանապարհ (վեպ, վիպակ), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 431 էջ։

Մ. Խերանյանի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից և գրաբարից)

• Իլիական / Հոմերոս; Գրաբարից թարգմ.՝ Մ. Խերանյան; Երևան : ԵՊՀ, 1987. - 500 էջ:
• Մայիսմեկյան ժողովածու (գրքի մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1940, 83 էջ։
• Ակակի Ծերեթելի, Հատընտիր (բանաստեղծություններ, որոնց մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Պետհրատ, 1940, 96 էջ։
• Իոսեբ Գրիշաշվիլի, Հատընտիր (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1941, 88 էջ։
• Նիզամի Գյանջևի, Լեյլի ու Մեջնուն (պոեմ, թարգմանության հեղինակակից Սողոմոն Տարոնցի), Երևան-Մոսկվա, 1947, 274 էջ։
• Ագնիա Բարտո, Մանուկների համար (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 104 էջ։
• Մեր նվերը։ Ադրբեջանական մանկագիրների երկերի ժողովածու (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 114 էջ։
• Յանկա Կուպալա, Հատընտիր (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 104 էջ։
• Վրաստանի գարունը։ Վրաց մանկագիրների երկերի ժողովածու (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 144 էջ։
• Իոսեբ Գրիշաշվիլի, Բանաստեղծություններ (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 279 էջ։
• Արևին ընդառաջ։ Ուկրաինական մանկագիրների երկերի ժողովածու (մի մաստ թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 172 էջ։
• Ալեքսանդր Տվարդովսկի, Պոեմներ (գրքի մեջ մտնող «Երկիր Մուրավիա» պոեմը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1951, 160 էջ։
• Լուսավոր ուղի։ Բելոռուսական մանկագիրների երկերի ժողովածու (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 175 էջ։
• Սովետական քուրդ բանաստեղծներ. 1936-52 (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1953, 168 էջ։
• Ալեքսանդր Պուշկին, Երկեր 5 հատորով, հատոր 1, Բանաստեղծություններ (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 483 էջ։
• Ագնիա Բարտո, Լավ երեկո (բանաստեղծություններ), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 48 էջ։
• Ուկրաինական քնար (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1954, 406 էջ։
• Ալեքսանդր Պուշկին, Երկեր 5 հատորով, հատոր 2, Պոեմներ և հեքիաթներ (գրքի մեջ մտնող «Գարիբալդիականը» և «կոմս Նուլին» գործերը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 372 էջ։
• Լյու եղբայրներ (չինական ժողովրդական հեքիաթներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1955, 72 էջ։
• Պյոտր Երշով, Կուզիկ-քուռկիկ (հեքիաթ), թարգմանության հեղինակակից Հայկ Դավթյան), Երևան, 1955, 122 էջ։
• Արկադի Կուլեշով, Պոեմներ (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1956, 156 էջ։
• Իոսեբ Գրիշաշվիլի, Բանաստեղծություններ (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 19546, 112 էջ։
• Բելոռուսական գրականության անթոլոգիա (մի մասը թարգանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 536 էջ։
• Հաֆեզ, Լիրիկա (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1957, 132 էջ։
• ՍՍՀՄ ժողովուրդների գրականություն։ Հատընտիր (գրքի մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետուսմանկհրատ, 1958, 286 էջ։
• Միխայի Իսակովսկի, Հատընտիր (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), 1958, 165 էջ։
• Ռուդաքի, ժողովածու (գրքի մեջ մտնող քասիդների մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 167 էջ։
• Ասիայի և Աֆրիկայի բանաստեղծներ (ժողովածուի մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1958, 218 էջ։
• Լյու եղբայրներ (չինական ժողովրդական հեքիաթներ), Երևան, Հայպետհրատ, 1959, 71 էջ։
• Գրիգոր Նարեկացի, Մատյան ողբերգության, Երևան, Հայպետհրատ, 1960, 412 էջ։
• Վրաց գրականության ընտիր էջեր (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 648 էջ։
• Ավդալ Ամինե, Առաջին գարուն (բանաստեղծություններ և պոեմներ, մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1961, 119 էջ։
• Ընտիր էջեր ռուս սովետական պոեզիայի (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, Հայպետհրատ, 1963, 543 էջ։
• Ջորջ Բայրոն, Երկերի ժողովածու (մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, «Հայաստան», 1965, 564 էջ։
• Ագնիա Բարտո, Գնդակը (գրքի մեջ մտնող գործերի մի մասը թարգմանել է Մ. Խերանյանը), Երևան, «Սովետական գրող», 1983, 44 էջ։