Միքայել Վարդանով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Picto infobox cinema.png
Միքայել Վարդանով
Vartanov parajanov.jpg
Կինոռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ և արվեստագետ
Ընդհանուր տեղեկություններ
Ծնվել է Փետրվարի 21, 1937
Ռուսաստան, Ռուսաստան
Մահացել է Դեկտեմբեր 31, 2009
Հոլիվուդ, ԱՄՆ
Ազգություն հայ
Պաշտոնական կայքէջ


Միքայել Վարդանով, Սերգեյ Փարաջանով (ձախից-աջ)

Միքայել Վարդանով (Միխայիլ Վարդանով) (անգլ. Mikhail Vartanov, ռուս.՝ Михаил Вартанов, ծնվ. 1937 թ. փետրվարի 21-ին), վավերագրական կինոյի վարպետ՝ ռեժիսոր, օպերատոր, սցենարիստ և արվեստագետ։ Ռուսական Կինոակադեմիայի գլխավոր մրցանակի դափնեկիր, Սան Ֆրանցիսկո և Բեվերլի Հիլզ միջազգային փառատոնների դափնեկիր։ Ավարտել է Մոսկվայի ՎԳԻԿ կինեմատոգրաֆիայի ինստիտուտը 1965-ին։

Վարդանովը եղել է Սերգեյ Փարաջանովի մոտիկ ընկերը, և դրա համար հետապնդվել Խորհրդային իշխանությունների կողմից (1969-1991թ)։ Այդ պաճառով երկար տարիներ Վարդանովին գիտեին միայն նրա օպերատորական աշխատանքներով Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմի նկարահանումների կադրերով «Հայկական հողի գույնը» (1969) ֆիլմում, Արտավազդ Փելեշյանի «Տարվա եղանակները» (1975) ֆիլմում և Գենադի Մելկոնյանի «Թթենի» ֆիլմում։

Վարդանովի հոդվածները Հայկական արվեստի մասին թարգմանվել են բազմաթիվ լեզուներով և տպագրվել տարբեր երկրներում (Փարիզյան «Cahiers du Cinema» ամսագրում և այլն)։

Վարդանովի վերջին ստեղծագործությունը Հայաստանում վավերագրական տրիլոգիան էր՝ «Ջնջված դեմքեր» (1987), «Մինաս. Ռեքվիեմ» (1989) և աշխարհահռչակ «Փարաջանով։ Վերջին Գարուն» (1992) էր։

Աշխատանքներ[խմբագրել]

Տարեթիվ Հայերեն անվանումը Oրիգինալ անվանումը Անգլերեն անվանումը Ինֆորմացիա
1968 Հայկական հողի գույնը Цвет Армянской Земли The Color of Armenian Land Վարդանովի արգելված‌[փա՞ստ] դեբյուտային ֆիլմը։ Սերգեյ Փարաջանովի «Նռան գույնը» ֆիլմի նկարահանումները։ Մարտիրոս Սարյանի վերջին և Մինաս Ավետիսյանի առաջին պատկերումը կինոյում։
1971 Աշնանային հովվերգություն Осенняя пастораль Autumn Pastoral Արգելված. ռեժիսոր Վարդանով, սցենարիստ Փելեշյան
1972 Եվ այսպես ամեն օր И так каждый день And So Every Day ռեժիսոր Վարդանով, կոմպոզիտոր Տիգրան Մանսուրյան
1974 Քաջարան Каджаран Kajaran Անավարտ՝ Վարդանովին Հայֆֆիլմ-ից հեռացրեցին (7 ամիս Փարաջանովի բանտարկումից հետո)
1975 (կինո օպերատոր) «Տարվա եղանակները» Bремена Года Seasons of the Year ընկերոջ՝ ռեժիսոր Փելեշյանի հրավերքով Վարդանովը նկարահանում է «Տարվա եղանակները»
1979 (կինո օպերատոր) Թթենի Шелковица The Mulberry Tree ընկերոջ՝ ռեժիսոր Մելկոնյանի հրավերքով Վարդանովը նկարահանում է «Թթենի» ֆիլմը
1984 Արմատներ Корни Roots Առաջին ռեժիսյորական աշխատանքը 10 տարիների ընթացքում։ Նախագիծը Հայֆիլմի ռեժիսյորների մեծամասնության կողմից համարվում էր անիրագործելի։
1987 Ջնջված դեմքեր ֆիլմ Ջնջված դեմքեր Erased Faces Վավերագրական տրիլոգիա, մաս I
1989 Մինաս. Ռեքվիեմ Մինաս. Ռեքվիեմ Minas: A Requiem Վավերագրական տրիլոգիա, մաս II
1992 Փարաջանով։ Վերջին Գարուն Параджанов. Последяя весна (Исповедь) Parajanov։ The Last Spring Վավերագրական տրիլոգիա, մաս III

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]