Միլլեր-Ուրեյ փորձ
Միլլեր-Ուրեյ փորձը[1] (կամ Ուրեյ-Միլլեր փորձ[2]) փորձ է, որ ձևացրել է ենթադրական պայմաններ, որոնք կայացված էին համարվել ժամանակին հին Երկիրում և փորձարված քիմիական էվոլուցիայի պատահության համար։ Հատուկորեն, փորձը փորձարկել է սովետական գիտնական Ալեքսանդր Օպարինի և Ջ.Բ.Ս. Հալդանի վարկածը որ պայմանները հին Աշխարհում հովանավորում էին քիմիական ռեակցիաներ որոնք ամալգամել են օրգանական միացություններ անօրգանական նախակարապետներից։ Համարված որպես օրինակելի փորձը կեանքի ծագման վրա, վարվվել է 1952 թվականին[3] և հրատարակված 1953 թվականին Ստանլի Միլլերի և Հարոլդ Ուրեյի կողմից Չիկագոյի համալսարանում։[4][5][6]
2008 թվականին[7], մի վերտարրալուծում Միլլերի արխիվային լուծույթների օրիկինալ փորձերից ցուցադրել է որ 22 ամինո-բուտիրաթթու, և ոչ 5, ստեղծվել էր օգտագործված գործիքներին մեկին մեջ։[8]
Փորձ և մեկնաբանում [խմբագրել]
Փորձը օգտագործել է ջուր (H2O), ճահճագազ (CH4), ամոնիակ (NH3) և ջրածին (H2)։ Քիմիական նյութերը փակված էին ամուլ ապակի փողերում և տափաշիշերում միացված հանգույցով՝ մի տափաշիշի կեսը լեցուն ջուրով իսկ մյուսը պարունակելով մի զույգ էլեկտրոդ։ Ջուրը տաքացվել է որպեսզի սկսի շոգիանալ, կայծեր վառվել են էլեկտրոդների միջև որպեսզի ձևացվի կայծակ մթնոլորտին և ջրի շոգիի միջև։ Այնուհետև, մթնոլորտը պաղեցվել է նորից որպեսզի ջուրը կարողանա թանձրանալ և դուրս ծորա ետ առաջին տափաշիշին մեջ շարունակականորեն։
Մի շաբաթից վերջը շարունակական գործողության, Միլլերը և Ուրեյը նկատել են որ մինչև 10–15%-ը ածխածինին սիսդեմում հիմա օրգանական միացությունների կերպ արել եր։ Երկու տոկոսը ածխածինին ամինո-բուտիրաթթու ստեղծել էր որոնք օգտագործվում են ստեղծելի համար պրոտեիններ որոնք կենդանի բջիջներում, գլիքինը (glycine) ամենա-առատը լինելով։ Շագարներ, լիպիդներ և այլ նյութեր կարևոր շինության միջուկային բուտիրաթթուների։
 |
Սա գիտության Քիմիա բնագավառի մասին անավարտ հոդված է։ Դուք կարող եք օգնել Վիքիպեդիային՝ ուղղելով և լրացնելով այն։ |
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- ↑ Hill HG, Nuth JA (2003). «The catalytic potential of cosmic dust: implications for prebiotic chemistry in the solar nebula and other protoplanetary systems». Astrobiology 3 (2): 291–304. doi:. PMID 14577878.
- ↑ Balm SP, Hare JP, Kroto HW (1991). «The analysis of comet mass spectrometric data». Space Science Reviews 56: 185–9. doi:.
- ↑ «Stanley Miller's 70th Birthday». Origins of Life and Evolution of the Biosphere (Netherlands: Kluwer Academic Publishers) 30: 107–12. 2000. http://www.issol.org/miller/70thB-Day.pdf.
- ↑ Miller, Stanley L. (May 1953). «Production of Amino Acids Under Possible Primitive Earth Conditions». Science 117: 528. doi:. PMID 13056598. http://www.issol.org/miller/miller1953.pdf.
- ↑ Miller, Stanley L.; Harold C. Urey (July 1959). «Organic Compound Synthesis on the Primitive Earth». Science 130: 245. doi:. PMID 13668555. Miller states that he made "A more complete analysis of the products" in the 1953 experiment, listing additional results.
- ↑ A. Lazcano, J. L. Bada (June 2004). «The 1953 Stanley L. Miller Experiment: Fifty Years of Prebiotic Organic Chemistry». Origins of Life and Evolution of Biospheres 33: 235–242. doi:. PMID 14515862.
- ↑ Johnson AP, Cleaves HJ, Dworkin JP, Glavin DP, Lazcano A, Bada JL (October 2008). «The Miller volcanic spark discharge experiment». Science 322 (5900): 404. doi:. PMID 18927386.
- ↑ Catherine Brahic։ «Volcanic lightning may have sparked life on Earth — earth — 16 October 2008 — New Scientist Environment»։ NewScientist։ http://environment.newscientist.com/channel/earth/dn14966-volcanic-lightning-may-have-sparked-life-on-earth.html?feedId=online-news_rss20։ Վերցված է 2008-10-17։
Արտաքին հղումներ [խմբագրել]
- A Production of Amino Acids Under Possible Primitive Earth Conditions Ստանլի Միլլեր, Science, հատոր117, մայիսի 15, 1953
- A simulation of the Miller–Urey Experiment along with a video Interview with Stanley Miller by Scott Ellis from CalSpace (UCSD)
- Origin-Of-Life Chemistry Revisited: Reanalysis of famous spark-discharge experiments reveals a richer collection of amino acids were formed.
