Մերկլ-Հելմանի պարկային գաղտնահամակարգ
Մերկլ-Հելլման պարկային կրիպտոհամակարգը ամենավաղ հանրային բանալիով կրիպտոհամակարգերից է` ստեղծված Ռալֆ Մերկլի և Մարտին Հելլմանի կողմից 1978 թվականին:[1] Չնայած իր էլեգանտ գաղափարներին և en:RSA-ից բավականին պարզ լինելուն, այն կորտվել է:[2]
Բովանդակություն |
Նկարագրությունը [խմբագրել]
Մերկլ-Հելլմանը ասիմետրիկ բանալիով կրիպտոհամակարգ է, ենթադրում է հաղորդակցություն երկու անհրաժեշտ բանալիներով` հանրային բանալի և մասնավոր բանալի: Ավելին, ի տարբերություն RSA-ի, Միակողմանի հանրային բանալի է օգտագործվում գաղտնագրման, իսկ մասնավոր բանալին օգտագործվում է միայն գաղտնազերծման համար: Այսպիսով, այն չի կիրառվում իսկությունը ստուգելու համար կրիպտոգրաֆիկ ստորագրության կողմից:
Մերկլ-Հելլման համակարգը հիմնված է ենթաբազմության գումարի խնդրի վրա (պարկային կրիպտոհամակարգի մասնավոր դեպք): Խնդիրը հետևյալն է. տրված է թվերի A բազմություն և b թիվ, գտնել A ենթաբազմություն, որի գումարը b է: Ընդհանուր առմամբ, այս խնդիրը հայտնի է որպես NP-ամբողջություն: Ինչևէ, եթե թվերի բազմությունը (պարկ կոչվող) գերաճող է, այսինքն` բազմության յուրաքանչյուր տարրը ավելի մեծ է, քան նրանից առաջ եղած թվերի գումարը, խնդիրը «հեշտ» է և լուծվող պարզ ագահ ալգորիթմով:
Բանալու գեներացումը [խմբագրել]
Մերկլ-Հելլմանում բանալիները պարկեր են: Հանրային բանալին «բարդ» պարկ է, իսկ մասնավորը` պարզ, կամ գերաճող, պարկ` համակցված երկու լրացուցիչ թվերով, բազմապատկիչ և modulus, որոնք օգտագործվում են գերաճող պարկը բարդ պարկի վերածելու համար: Այս նույն թվերն օգտագործվում են բարդ պարկի ենթաբազմության գումարը վերափոխելու պարզ պարկի ենթաբազմության, որը լուծելի է:
Գաղտնագրում [խմբագրել]
Հաղորդագրությունը գաղտնագրելու համար բարդ պարկի ենթաբազմություն է ընտրվում` համեմատելով բանալու երկարությանը հավասար բիտերի բազմության (պարզ տեքստ) հետ, և պարզ տեքստում հանրային բանալու` 1-ի համապատասխանող յուրաքանչյուր անդամ ենթաբազմության բաղադրիչ դարձնելով` անտեսելով պարզ տեքստում 0 անդամին համապատասխանող անդամները: Այս ենթաբազմության տարրերը համակցվում են, և արդյունքում ստացվում է ծածկագիրը:
Գաղտնազերծում [խմբագրել]
Գաղտնազերծումը հնարավոր է, քանի որ բազմապատկումը և մոդուլը օգտագործվել են պարզ գերաճող պարկը հանրային բանալի դարձնելու համար: Հետո, պարզ ալգորիթմ օգտագործելով, պարզ պարկը կարող է լուծվել օգտագործելով O(n) թվաբանական գործողություններ, որն էլ կգաղտնազարծի հաղորդագրությունը:
Մաթեմատիկական մեթոդ [խմբագրել]
Բանալու գեներացում [խմբագրել]
Գաղտնագրելու համար n-բիտանոց հաղորդագրությունները ընտրվում է գերաճող հաջորդականություն
- w = (w1, w2, ..., wn)
n ոչ զրոյական բնական թվերից. Վերցվում է այնպիսի պատահական q ամբողջ թիվ, որ
,
և այնպիսի պատահական ամբողջ r թիվ, որ gcd(r,q) = 1 (այսինքն` r-ը q-ն փոխադարձաբար պարզ են):
q-ն ընտրվում է այնպես, որ հավաստիացնի գաղտնագրի եզակիությունը: Եթե այն փոքր է, մեկից ավելի պարզ տեքստեր կարող են գաղտնագրվել նույն արդյունքով: r-ը պետք է պարզ լինի q-ի նկատմամբ, այլապես այն չի ունենա հակադարձ mod q: r-ի հակադարձի առկայությունը անհրաժեշտ է դեկոդավորումը հնարավոր դարձնելու համար:
Հիմա հաշվենք հաջորդականությունը
- β = (β1, β2, ..., βn)
որտեղ
- βi = rwi mod q.
Հանրային բանալին β է, իսկ մասնավոր բանալին` (w, q, r).
Գաղտնագրում [խմբագրել]
Գաղտնագրելու համար n-բիտանոց հաղորդագրությունը`
- α = (α1, α2, ..., αn),
որտեղ
-ը հաղորդագրության i-երորդ բիտն է և
{0, 1}, հաշվենք
Կրիպտոգրամը ստացվում է c-ն:
Գաղտնազերծում [խմբագրել]
Որպեսզի գաղտնազերծի c գաղտնագիրը` ստացողը պետք է գտնի հաղորդագրության αi բիտերը որոնք բավարարում են
Դժվար խնդիր կստացվեր, եթե βi-երը պատահական արժեքներ լինեին: Ինչևէ, βi-երի արժեքները ընտրվում են այնպես, որ գաղտնազերծելը վերածվեր պարզ խնդրի (w, q, r) մասնավոր բանալու հայտնի լինելու դեպքում:
Գաղտնազերծման բանալին s ամբողջ թիվ գտնելն է, որը r mod q-ի հակադարձն է: Դա նշանակում է` s- բավարարում է s r mod q = 1 հավասարությանը, կամ համարժեքորեն գոյություն ունի k ամբողջ թիվ այնպես, որ sr = kq + 1: Քանի որ r-ը ընտրվել էր gcd(r,q)=1 պայմանով, ուստի հնարավոր է գտնել s և k` օգտագործելով Էվկլիդեսի ընդլայնված ալգորիթմը: Հետո c գաղտնագիրը ստացողը հաշվում է
Հետևաբար
Քանի որ rs mod q = 1 և βi = rwi mod q, հետևում է
Այստեղից
Բոլոր wi արժեքների գումարը ավելի փոյքր է, քան q-ն, ուստի
նույնպես [0,q-1] միջակայքում է: Այսպիսով ստացողը պետք է լուծի ենթաբազմության գումարի խնդիրը
Այս խնդիրը հեշտ է քանի որ w-ն գերաճող հաջորդականություն է: Վերցնում ենք w-ի ամենամեծ տարրը, նշանակենք wk. Եթե wk > c' , ապա αk = 0, եթե wk≤c' , ապա αk = 1. Հետո c' -ից հանում ենք wk×αk, և կրկնում ենք քայլերը մինչև α-ն հաշվելը:
Օրինակ [խմբագրել]
Նախ և առաջ ստեղծվում է գերաճող w հաջորդականություն
w = {2, 7, 11, 21, 42, 89, 180, 354}
Սա մասնավոր բանալու հիմքն է: Այստեղից հաշվարկենք գումարը:
Հետո ընտրենք q թիվ, որը մեծ է գումարից:
q = 881
Նաև ընտրենք r թիվ, որը
միջակայքում է և պարզ է q-ի նկատմամբ:
r = 588
Մասնավոր բանալին բաղկացած է q-ից, w-ից և r-ից:
Հանրային բանալին հաշվարկելու համար գեներացնենք β բազմություն` w-ի յուրաքանչյուր տարրը բազմապատկելով r mod q -ով:
β = {295, 592, 301, 14, 28, 353, 120, 236}
քանի որ
2 * 588 mod 881 = 295 7 * 588 mod 881 = 592 11 * 588 mod 881 = 301 21 * 588 mod 881 = 14 42 * 588 mod 881 = 28 89 * 588 mod 881 = 353 180 * 588 mod 881 = 120 354 * 588 mod 881 = 236
β հաջորդականությունը կառուցում է հանրային բանալին:
Օրինակ Էլիսը որոշում է գաղտնագրել «a» տառը. Նախ և առաջ նա պետք է "a"-ն վերախի երկուական կոդի (այս դեպքում օգտագործելով en:ASCII կամ en:UTF-8)
01100001
Նա համապատասխանաբար բիտերը բազմապատկում է β-ի թվերի հետ:
a = 01100001
0 * 295
+ 1 * 592
+ 1 * 301
+ 0 * 14
+ 0 * 28
+ 0 * 353
+ 0 * 120
+ 1 * 236
= 1129
Սա նա ուղարկում է ստացողին:
Գաղտնազերծելու համար Բոբը 1129 բազմապատկում է r −1 mod
-ով (տես en:Modular inverse)
1129 * 442 mod 881 = 372
Այժմ Բոբն ընտրում է w-ի 372-ից մեծ կամ հավասար ամենամեծ տարրը և հանում 372-ից: Հետո ընտրում է հաջորդ ամենամած տարրը, որը մեծ է կամ հավասար արդյունքից մինչև արդյունքը ստացվի
:
372 - 354 = 1818 - 11 = 77 - 7 = 0
Մեր մասնավոր բանալուց ընտրված տարրերը համապատասխանում են հաղորդագրության 1 բիտերին:
01100001
Երկուականից փոոխակերպելով կստացվի վեռջնական գաղտնազերծված «a» հաղորդագրությունը:
Աղբյուրներ [խմբագրել]
- ↑ Merkle, Ralph and Martin Hellman, "Hiding information and signatures in trapdoor knapsacks," Information Theory, IEEE Transactions on, vol.24, no.5, pp. 525-530, Sep 1978 URL: http://ieeexplore.ieee.org/search/freesrchabstract.jsp?tp=&arnumber=1055927
- ↑ Shamir, Adi, "A polynomial-time algorithm for breaking the basic Merkle - Hellman cryptosystem," Information Theory, IEEE Transactions on, vol.30, no.5, pp. 699-704, Sep 1984 URL: http://ieeexplore.ieee.org/search/freesrchabstract.jsp?tp=&arnumber=4568386
,





