Մեծ Հադրոնային Բախիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մեծ Հադրոնային Բախիչը (ՄՀԲ) (անգլերեն՝ Large Hadron Collider (LHC)) աշխարհի ամենամեծ և ամենաբարձր էներգիայով մասնիկների արագացուցիչն է, որն ստեղծվել է երկու հակառակ մասնիկների ճառագայթներն իրար բախելու՝ կամ պրոտոնները ամեն մասնիկ 7 ԹէՎ էներգիայով, կամ կապարի միջուկները ամեն միջուկ 574 ԹէՎ էներգիայով: Հադրոն նշանակում է քվարկներից բաղկացած մասնիկ: Բախիչը նախատեսված է պատասխանելու ֆիզիկայի ամենահիմնական հարցերին, այն հույսով, որ կօգնի հասկանալ բնության ամենախոր օրենքները: ՄՀԲ-ն գտնվում է 27 կմ շրջանագծով մի թունելում, որը գտնվում է մինչև 175 մ Ֆրանսաշվեյցարական սահմանի ներքո, Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքի մոտ:

Մեծ Հադրոնային Բախիչը Միջուկային Հետազոտությունների Եվրոպական Կենտրոնի (ՑԵՌՆ) միջոցով է կառուցվել՝ բարձր էներգիայի ֆիզիկայի տարբեր կանխագուշակումները ստուգելու համար, ինչպիսին է ենթադրյալ Հիգգսի բոզոնի գոյությունը:[1]

2008 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, առաջին անգամ պրոտոնի ճառագայթները հաջող կերպով շրջանառվեցին ՄՀԲ-ի հիմնական օղակում,[2] բայց ինն օր հետո երկու գերհաղորդիչ թեքված մագնիսների միջև լուրջ անսարքության պատճառով գործողությունները դադարեցվեցին:[3] Հանգեցված վնասի նորոգումը և լրացուցիչ անվտանգության հատկությունների տեղադրումը տևեց ավելի քան մեկ տարի:[4][5]


[խմբագրել] Աղբյուրներ

Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով