Մեծ Հադրոնային Բախիչ
Մեծ Հադրոնային Բախիչը (ՄՀԲ) (անգլերեն՝ Large Hadron Collider (LHC)) աշխարհի ամենամեծ և ամենաբարձր էներգիայով մասնիկների արագացուցիչն է, որն ստեղծվել է երկու հակառակ մասնիկների ճառագայթներն իրար բախելու՝ կամ պրոտոնները ամեն մասնիկ 7 ԹէՎ էներգիայով, կամ կապարի միջուկները ամեն միջուկ 574 ԹէՎ էներգիայով: Հադրոն նշանակում է քվարկներից բաղկացած մասնիկ: Բախիչը նախատեսված է պատասխանելու ֆիզիկայի ամենահիմնական հարցերին, այն հույսով, որ կօգնի հասկանալ բնության ամենախոր օրենքները: ՄՀԲ-ն գտնվում է 27 կմ շրջանագծով մի թունելում, որը գտնվում է մինչև 175 մ Ֆրանսաշվեյցարական սահմանի ներքո, Շվեյցարիայի Ժնև քաղաքի մոտ:
Մեծ Հադրոնային Բախիչը Միջուկային Հետազոտությունների Եվրոպական Կենտրոնի (ՑԵՌՆ) միջոցով է կառուցվել՝ բարձր էներգիայի ֆիզիկայի տարբեր կանխագուշակումները ստուգելու համար, ինչպիսին է ենթադրյալ Հիգգսի բոզոնի գոյությունը:[1]
2008 թվականի սեպտեմբերի 10-ին, առաջին անգամ պրոտոնի ճառագայթները հաջող կերպով շրջանառվեցին ՄՀԲ-ի հիմնական օղակում,[2] բայց ինն օր հետո երկու գերհաղորդիչ թեքված մագնիսների միջև լուրջ անսարքության պատճառով գործողությունները դադարեցվեցին:[3] Հանգեցված վնասի նորոգումը և լրացուցիչ անվտանգության հատկությունների տեղադրումը տևեց ավելի քան մեկ տարի:[4][5]
[խմբագրել] Աղբյուրներ
- ↑ «Missing Higgs»։ CERN։ 2008։ http://public.web.cern.ch/public/en/Science/Higgs-en.html։ Վերցված է 2008-10-10։
- ↑ Կաղապար:Cite press
- ↑ Paul Rincon (23 September 2008). «Collider halted until next year». BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/7632408.stm։ Վերցված է 2008-10-09.
- ↑ Կաղապար:Cite press
- ↑ Կաղապար:Cite press