Մաքսվելի բաշխում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Մաքսվելի բաշխում, գազերում մոլեկուլների արագությունների բաշխման վիճակագրական օրենքը։ Աահմանել է Ջ. Մաքսվելը 1859 թվականին։ Ջերմային հավասարակշիռ վիճակում (T=const), որտեղ T-ը այն մոլեկուլների միջին թիվն է, որոնց արագությունների պրոյեկցիաներն ընկած են (vx, Vx+dvx), (vy, Vy+dvy), (vz, Vz+dvz) միջակայքում, N-ը մոլեկուլների ընդհանուր թիվն է, m-ը՝ մոլեկուլի զանգվածը, Т-ն՝ բացարձակ ջերմաստիճանը, k-ն՝ Բոլցմանի հաստատունը։2) մաքսվելի բաշխում կարելի է ստանալ Գիբսի բաշխումից, որը ճիշտ է դասական և քվանտային մոտեցման դեպքերում՝ գազերի, հեղուկների և պինդ մարմինների համար ու տալիս է նրանց ջերմային հատկությունների սպառիչ նկարագիրը ջերմային հավասարակշռության ժամանակ։ (1)-ը և (2)-ը ունեն վիճակագրական բնույթ և ճիշտ են միայն շատ մեծ N-ի դեպքում։ n(v)dv-h հավանականությունն է այն բանի, որ որևէ մոլեկուլ կունենա (v, v+dv) միջակայքում ընկած արագություն։ (2)-ից կարելի է որոշել մասնիկների միջին քառակուսային, միջին և հավանական արագությունները․ Քանի որ մասնիկների շարժման բոլոր ուղղությունները հավասարահավանական են, ապա Մաքսվելի բաշխման փորձնական հաստատումն ստացվել է մոլեկուլային փնջերով կատարած փորձերից։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png