Մարտնչող անաստվածների միություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարտնչող անաստվածների միություն
Союз воинствующих безбожников
ԽՍՀՄ ՄԱՄ նդամակցություն գրքույկ
Հապավում СВБ СССР
Հիմնադրված 1925 թ.
Լուծարված 1947 թ.
Տիպ հասարակական կազմակերպություն
Իրավ. կարգավիճակ լուծարված
Նպատակներ գաղափարական պայքար կրոնի դեմ
Տեղագրություն ԽՍՀՄ
Տարածաշրջան ԽՍՀՄ

Մարտնչող անաստվածների միություն (ՄԱՄ), հասարակական հակակրոնական կազմակերպություն ԽՍՀՄ-ում։ 1924 թվականին Մոսկվայում կազմավորվել է «Բեզբոժնիկ» («Безбожник», 1922-1941) թերթի շուրջ համախմբված մարդկանց աթեիստական ընկերություն՝ «Բեգբոժնիկ» թերթի բարեկամների ընկերությունը։ Ընկերության` 1925 թվականին կայացած 1-ին համագումարը հիմնադրեց Անաստվածների միությունը, երկրորդ համագումարը (1929)՝ Մարտնչող անաստվածների միությունը։ Մարտնչող անաստվածների միության հիմնական խնդիրն էր՝ գաղափարական պայքար մղել կրոնի դեմ, կազմակերպել հակակրոնական շարժում։ Այդ նպատակով միությունը ծավալել է աթեիստական պրոպագանդա, ստեղծել թանգարաններ ու ցուցահանդեսներ, հրատարակել գիտական ու գիտահանրամատչելի գրականություն, պարբերականներ։ 1941 թվականին Մարտնչող անաստվածների միությունը ընդգրկել է մոտ 3,5 մլն անդամ։ Հիմնարկներում, ձեռնարկություններում, կազմակերպություններում և ուսումնական հաստատություններում Մարտնչող անաստվածների միությունը ունեցել է իր բջիջները։ Միության աշխատանքները ղեկավարել են ԽՄԿԿ գործիչներ Ե. Մ. Ցարոսլավսկին, Պ. Ա. Կրասիկովը, Ն. Կ. Կրուպսկայան, Ա. Վ. Լունաչարսկին, Ի. Ի. Սկվորցով-Ստեպանովը և ուրիշներ։

1927 թվականին Անաստվածների միության բջիջ է կազմակերպվել նաև ՀԽՍՀ-ում (Արտաշատի շրջանի Բուրաստան գյուղում)։

1928 թվականին միության առաջին համագումարը հաստատել է միության կանոնադրությունը, ընտրել կենտրոնական խորհուրդ։

1929 թվականին հիմնադրվել է ՀԽՍՀ Մարտնչող անաստվածների միություն , որի աշխատանքներին մասնակցել են Հ. Գյուլիքեխյանը, Հ. Ազատյանր, Գ. Վանանդեցին, Դ. Դզնունին, Հ. Մելիքյանը, Պ. Թորոսյանը, Վ. Մնացականյանը, Վ. Թաթիկյանը, է. Չոփուրյանը, Մ. Բաղդասարյանը։ Միությունը հրատարակել է «Անաստված» (1928-1934) հանդեսը։ Մարտնչող անաստվածների միությունը ղեկավարվել է «կրոնի դեմ պայքարը՝ պայքար է հանուն սոցիալիզմի» նշանաբանով, հենվելով ԽՄԿԿ որոշումների և գիտական աթեիզմի սկզբունքների վրա։ Միության անդամները ակտիվորեն մասնակցել են սոցիալիզմի կառուցման, նոր կենցաղի ստեղծման, կուլտուրլուսավորական աշխատանքներին։ Մարտնչող անաստվածների միությունը մեծ ավանդ է ներդրել մասսայական աթեիզմի ծավալման, աթեիստական աշխատանքներին գիտական բովանդակություն տալու գործում։ Աթեիստական պրոպագանդայի մեթոդներից շատերը մշակել են Մարտնչող անաստվածների միության անդամները։

Մարտնչող անաստվածների միության գործունեությունը դադարեցվել է 1941 թվականին, իսկ 1947 թվականից նրա պարտականությունները տրվել են «Գիտելիք» ընկերությանը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png