Մարսելի աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մարսելի աստղադիտարան
Կոդ 014
Բնօրինակ անվանում Observatoire de Marseille
Վայր Մարսել, Ֆրանսիա
Կոորդինատներ
Բարձրություն 40 մ
Հիմնադրվել է՝ 1702
Կայքէջ
Պաշտոնական կայքը

Մարսելի աստղադիտարան (ֆր.՝ Observatoire de Marseille, կոդը` «014»), մասնագիտացված աստղադիտարան, որը տեղակայված է Ֆրանսիայի հարավում Մարսելում: Ասղադիտարանը միավորում է մի քանի բաժիններ` Մարսելի աստղաֆիզիկայի լաբորատորիան, Վերին Պրովանսի աստղադիտարանը, աստղային և համաշխարհային ինտերֆերենցիայի լաբորատորիան, Գասենդիի բաժինը։

Պատմությունը[խմբագրել]

Աստղադիտարանում կատարված առաջին դիտարկումները սկսվել են 1702 թվականին, առաջին աստղադիտակի համար միջոցները հատկացվել են թագավորի կողմից։ Աստղադիտարանի առաջին տնօրենն էր ճիզվիտ Անտուան Լավալը։ 1718-ից 1729 թվականները աստղադիտարանը փակված էր, Լավալի Թուլոն մեկնման հետ կապված։ Էսպրիտա Պազենայի ժամանման հետ աստղադիտարանում սկսվում է զարգացման նոր փուլ, նույն տարում այն դառնում է նավատորմի թագավորական աստղադիտարան: Պազենայի կառավարման ընթացքում աշխատանքի են ընդունվել երկու նոր աստղագետներ և աստղադիտարանում տեղադրվել է նոր 6-ֆուտանոց աստղադիտակ։ Պազենան կորցրեց իր պաշտոնը 1763 թվականին։

Աստղադիտարանի ամբողջ աշխատանքի ընթացքում այնտեղ ակտիվորեն կատարվում էին աստերոիդների որոնումներ և գիտական աշխատանք։ Հուշագրավ հայտնագործություններից մեկն է Ստեֆանի կվինտետի հայտնաբերումը 1877 թվականին։ Այս աստղադիտարանում է աշխատել Ալֆոնս Բորելլին:

Աստղադիտարանի ղեկավարները[խմբագրել]

  • Անտուան Լավալ 1702 - 1728
  • Էսպրիտ Պազենա 1729 - 1763
  • Սեն-Ժակ դե Սիլվաբել 1763 - 1801
  • Ժակ-Ժոզեֆ Թուլիս 1801 - 1810
  • Ժան-Ժակ Բլանպեյն 1810 - 1821
  • Ժան-Ֆելիկս Ադոլֆ Գամբարտ 1821 - 1836
  • Բենժամին Վալզ 1836 - 1860
  • Էդուարդ Ստեֆան 1866 - 1907
  • Հենրի Բորգետ 1907 - 1921
  • Հենրի Բիյսոն 1921 - 1923
  • Ժան Բոսլեր 1923 - 1948
  • Շարլ Ֆերենբակ 1948 - 1972

Տես նաև[խմբագրել]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]