Մահթումկուլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Մահթումկուլի (1733-1813)

Մահթումկուլի, Մահթումկուլի-Ֆրագի (թուրքմեներեն՝ Magtymguly, 1733 - 1813), թուրքմեն հռչակավոր բանաստեղծ։

Մահթումկուլիի կյանքի մասին տեղեկությունները շատ սուղ են։ Միակ աղբյուրը ժողովրդական ավանություններն ու նրա իսկ բանաստեղծություններն են։

Ծնվել է Արևելքի մեծ բանաստեղծ-մտածող Դովլաթմամեդ-Ազադիի ընտանիքում։ Բանաստեղծի մանկությունն անցել է լեռնային Գերքեզ գյուղում, որը գտնվում է Թուրքմենստանում (ԹԽՍՀ Կարակալինի շրջան

Դովլաթմամեդ-Ազադին ուներ հարուստ գրադարան, որտեղ բացի բանաստեղծական գլուխգործոցներից, կային նաև անցյալի մեծ գիտնականների երկերը փիլիսոփայության, բժշկության, մեխանիկայի և աստղագիտության վերաբերյալ։

Տղան գրագիտությունը սովորում է հոր մոտ, որը նրան սեր է ներարկում դեպի գիրքը։ Պարապմունքներից ազատ ժամերին Մահթումկուլին իր հասակակիցների հետ միասին արածեցնում է հոտը։

Դեռևս վաղ մանկության տարիներին նա սկսում է հորինել երգեր՝ նմանակելով հորը և անցյալի այն բանաստեղծներին, որոնց ստեղծագործությունները նրա ահմար կարդում էր Դովլաթմամեդ-Ազադին։ Կրթությունը նա ավարտում է Խիվայում՝ Շիրգազիի մեդրեսում։ [1]

Նյութական անկախության համար բանաստեղծը սովորում է նաև արծաթագործություն։

Մահթումկուլիի 258-ամյա տարեդարձի կապակցությամբ թողարկված ԽՍՀՄ 1 ռուբլիանոց մետաղադրամ (1991)


Աղբյուրներ[խմբագրել]

  1. Մահթումկուլի (1983)։ Հատընտրիր։ Երևան: «Սովետական գրող», էջ 3-4։