Հրատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
ՀրատMars symbol.svg
Mars Valles Marineris.jpeg
Հրատ մոլորակը
Ուղեծրի տվյալները
Պերիհելին 206,655 × 106 կմ; 1,381 ա. մ.
Ապոհելին 249,232 × 106 կմ; 1,666 ա. մ.
Մեծ կիսաառանցքը 227,943 × 106 կմ; 1,524 ա. մ.
Էքսցենտրիսիտետը 0,0935
Սիդերիկ պարբերությունը 686,98 օր (1,8808476 տարի)
Սինոդիկ պարբերությունը 779,94 օր
Ուղեծրային արագությունը 24,13 կմ/վ
Թեքվածությունը 1,85061° (էկլիպտիկայի նկատմամբ)
5,65° (Արեգակի հասարակածի նկատմամբ)
Ծագման անկյան երկայնությունը 49,57854°
Պերիկենտրոնի արգումենտը 286,46230°
Արբանյակների քանակը 2
Ֆիզիկական տվյալները
Սեղմվածությունը 0,00589
Հասարակածի շառավիղը 3396,2 կմ
Բևեռային շառավիղը 3376,2 կմ
Մակերևույթի մակերեսը 144 798 465 կմ2
Ծավալը 16,318 × 1010 կմ3
Զանգվածը 0,64185 × 1024 կգ
Միջին խտությունը 3933 գ/սմ3
Հասարակածային մակերևութային ձգողությունը 3,711 մ/վ2
Հասարակածային պտույտի արագությունը 868,22 կմ/ժ
2-րդ տիեզերական արագությունը 5,027 կմ/վ
Պտույտի պարբերությունը 24 ժամ 39 րոպե 36 վայրկյան
Առանցքի թեքումը 24,94o
Ալբեդոն 0,250
Ջերմաստիճանը -63oC (210 K)
Մթնոլորտը
Մթնոլորտային ճնշումը 0,4 - 0,87 կՊա
Բաղադրությունը 95,32 % - Ածխաթթու գազ
2,7 % - Ազոտ
1,6 % - Արգոն
0,13 % - Թթվածին
0,08 % - Շմոլ գազ
0,021 % - Ջուր
0,01 % - Ազոտի օքսիդ

Մարս (Հրատ, լատիներեն՝ Mars) Արեգակնային համակարգի չորրորդ մոլորակն է։

Մարսը - Արեգակնային համակարգի Արեգակից հեռավորությամբ չորրորդ և չափերով յոթերորդ մոլորակն է. մոլորակի զանգվածը կազմում է Երկրի զանգվածի 10,7 % մասը. Իր Մարս անունը ստացել է հռոմեական պատերազմի աստված Մարսի պատվին, հունական դիցաբանությունում՝ Արես: Երբեմն Հրատը անվանում են «կարմիր մոլորակ» մակերևույթի կարմրավուն երանգի պատճառով, որը ստացվում է երկաթի օքսիդի պատճառով:
Հրատը երկրային խմբի մոլորակ է նոսր մթնոլորտով (մթնոլորտային ճնշումը մակերևույթի մոտ 160 անգամ փոքր է երկրայինից): Հրատի մակերևույթային ռելյեֆի առանձնահատկություններից են հարվածային խառնարանները, ինչպես նաև հրաբուխները, հովիտները, անապատները եւ բևեռային սառցե գլխարկները:
Հրատը ունի երկու բնական արբանյակ - Ֆոբոսը և Դեյմոսը (հին հունարենից թագմանաբար - «վախ» և «սարսափ» - Արեսի երկու որդիների անունները, որոնք ուղեկցում էին նրան մարտի ժամանակ), որոնք համեմատաբար փոքր են (Ֆոբոսը - 26×21 կմ, Դեյմոսը - 13 կմ կտրվածքում) և ունեն անկանոն ձև:
Սկսած 1960-թ. Հրատի անմիջական ուսումնասիրություններով զբաղվել են ՍՍՀՄ («Մարս» և «Ֆոբոս» ծրագրեր), ԵՏԳ և ԱՄՆ («Մարիներ», «Վիկինգ», «Mars Global Surveyor» և այլ ծրագրեր) ավտոմատ կայաններով:

Արեգակնային համակարգ
Արեգակ Փայլածու Արուսյակ Լուսին Երկիր Ֆոբոս և Դեյմոս Հրատ Սերես Աստերոիդների գոտի Լուսնթագ Լուսնթագի բնական արբանյակներ Երևակ Երևակի բնական արբանյակներ Ուրան (մոլորակ) Ուրանի արբանյակներ Նեպտունի արբանյակներ Նեպտուն Պլուտոնի արբանյակներ Պլուտոն Կոյպերի գոտի Դիսնոմիա Էրիս Ցրված սկավառակ Օորտի ամպSolar System XXVII.png
Արեգակ
Մոլորակներ · Գաճաճ մոլորակներ : · Փայլածու · Արուսյակ · Երկիր · Հրատ · Սերես · Լուսնթագ · Երևակ · Ուրան · Նեպտուն · Պլուտոն · Հոմեա · Մակեմակե · Էրիս ·
Գաճաճ մոլորակի թեկնածուներ: Սեդնա · Օրկ · Կվավար · 2007 OR10
Մոլորակների խոշոր արբանյակներ։ Լուսին · Կալիստո · Գանիմեդ · Եվրոպա · Իո · Տիտան · Էնցելադ · Միմաս · Հաբեթ · Տեֆիյա · Դիոնա · Ռեա · Օբերոն · Տիտանիա · Արիել · Ումբրիել · Միրանդա · Տրիտոն · Քարոն
Արբանյակներ / Օղակներ: Երկրի · Հրատի · Լուսանթագի/ · Երևակի/ · Ուրանի/ · Նեպտունի/ · Պլուտոնի · Հոմեայի · Էրիսի
Աստղաքարեր · Փոքր մոլորակներ · Աստերոիդներ/Աստերոիդի լուսիններ · Տրոյացիներ · Կենտավրոսներ · Տրանսնեպտունյան մարմիններ (Պլուտինոներ · Քյուբիվանոներ) · Դամոկլոիդներ · Գիսաստղներ
Տիեզերական փոշի · Փոքր մարմիններ · Երկրային խմբի մոլորակներ · Աստերոիդների գոտի · Գազային հսկաներ · Կոյպերի գոտի · Ցրված սկավառակ · Օորտի ամպ

Անձնական գործիքներ
Անվանատարածքներ

Տարբերակներ
Գործողություններ
Նավարկում
Մասնակցել
Գործիքներ
Այլ լեզուներով