Հրատ
| Հրատ Հրատ մոլորակը |
|
|---|---|
| Ուղեծրի տվյալները | |
| Պերիհելին | 206,655 × 106 կմ; 1,381 ա. մ. |
| Ապոհելին | 249,232 × 106 կմ; 1,666 ա. մ. |
| Մեծ կիսաառանցքը | 227,943 × 106 կմ; 1,524 ա. մ. |
| Էքսցենտրիսիտետը | 0,0935 |
| Սիդերիկ պարբերությունը | 686,98 օր (1,8808476 տարի) |
| Սինոդիկ պարբերությունը | 779,94 օր |
| Ուղեծրային արագությունը | 24,13 կմ/վ |
| Թեքվածությունը | 1,85061° (էկլիպտիկայի նկատմամբ) 5,65° (Արեգակի հասարակածի նկատմամբ) |
| Ծագման անկյան երկայնությունը | 49,57854° |
| Պերիկենտրոնի արգումենտը | 286,46230° |
| Արբանյակների քանակը | 2 |
| Ֆիզիկական տվյալները | |
| Սեղմվածությունը | 0,00589 |
| Հասարակածի շառավիղը | 3396,2 կմ |
| Բևեռային շառավիղը | 3376,2 կմ |
| Մակերևույթի մակերեսը | 144 798 465 կմ2 |
| Ծավալը | 16,318 × 1010 կմ3 |
| Զանգվածը | 0,64185 × 1024 կգ |
| Միջին խտությունը | 3933 գ/սմ3 |
| Հասարակածային մակերևութային ձգողությունը | 3,711 մ/վ2 |
| Հասարակածային պտույտի արագությունը | 868,22 կմ/ժ |
| 2-րդ տիեզերական արագությունը | 5,027 կմ/վ |
| Պտույտի պարբերությունը | 24 ժամ 39 րոպե 36 վայրկյան |
| Առանցքի թեքումը | 24,94o |
| Ալբեդոն | 0,250 |
| Ջերմաստիճանը | -63oC (210 K) |
| Մթնոլորտը | |
| Մթնոլորտային ճնշումը | 0,4 - 0,87 կՊա |
| Բաղադրությունը | 95,32 % - Ածխաթթու գազ 2,7 % - Ազոտ 1,6 % - Արգոն 0,13 % - Թթվածին 0,08 % - Շմոլ գազ 0,021 % - Ջուր 0,01 % - Ազոտի օքսիդ |
Մարս (Հրատ, լատիներեն՝ Mars) Արեգակնային համակարգի չորրորդ մոլորակն է։
Մարսը - Արեգակնային համակարգի Արեգակից հեռավորությամբ չորրորդ և չափերով յոթերորդ մոլորակն է. մոլորակի զանգվածը կազմում է Երկրի զանգվածի 10,7 % մասը. Իր Մարս անունը ստացել է հռոմեական պատերազմի աստված Մարսի պատվին, հունական դիցաբանությունում՝ Արես: Երբեմն Հրատը անվանում են «կարմիր մոլորակ» մակերևույթի կարմրավուն երանգի պատճառով, որը ստացվում է երկաթի օքսիդի պատճառով:
Հրատը երկրային խմբի մոլորակ է նոսր մթնոլորտով (մթնոլորտային ճնշումը մակերևույթի մոտ 160 անգամ փոքր է երկրայինից): Հրատի մակերևույթային ռելյեֆի առանձնահատկություններից են հարվածային խառնարանները, ինչպես նաև հրաբուխները, հովիտները, անապատները եւ բևեռային սառցե գլխարկները:
Հրատը ունի երկու բնական արբանյակ - Ֆոբոսը և Դեյմոսը (հին հունարենից թագմանաբար - «վախ» և «սարսափ» - Արեսի երկու որդիների անունները, որոնք ուղեկցում էին նրան մարտի ժամանակ), որոնք համեմատաբար փոքր են (Ֆոբոսը - 26×21 կմ, Դեյմոսը - 13 կմ կտրվածքում) և ունեն անկանոն ձև:
Սկսած 1960-թ. Հրատի անմիջական ուսումնասիրություններով զբաղվել են ՍՍՀՄ («Մարս» և «Ֆոբոս» ծրագրեր), ԵՏԳ և ԱՄՆ («Մարիներ», «Վիկինգ», «Mars Global Surveyor» և այլ ծրագրեր) ավտոմատ կայաններով:
| Արեգակնային համակարգ |
|---|
|
|
| Արեգակ |
| Մոլորակներ · Գաճաճ մոլորակներ : · Փայլածու · Արուսյակ · Երկիր · Հրատ · Սերես · Լուսնթագ · Երևակ · Ուրան · Նեպտուն · Պլուտոն · Հոմեա · Մակեմակե · Էրիս · |
| Գաճաճ մոլորակի թեկնածուներ: Սեդնա · Օրկ · Կվավար · 2007 OR10 |
| Մոլորակների խոշոր արբանյակներ։ Լուսին · Կալիստո · Գանիմեդ · Եվրոպա · Իո · Տիտան · Էնցելադ · Միմաս · Հաբեթ · Տեֆիյա · Դիոնա · Ռեա · Օբերոն · Տիտանիա · Արիել · Ումբրիել · Միրանդա · Տրիտոն · Քարոն |
| Արբանյակներ / Օղակներ: Երկրի · Հրատի · Լուսանթագի/∅ · Երևակի/∅ · Ուրանի/∅ · Նեպտունի/∅ · Պլուտոնի · Հոմեայի · Էրիսի |
| Աստղաքարեր · Փոքր մոլորակներ · Աստերոիդներ/Աստերոիդի լուսիններ · Տրոյացիներ · Կենտավրոսներ · Տրանսնեպտունյան մարմիններ (Պլուտինոներ · Քյուբիվանոներ) · Դամոկլոիդներ · Գիսաստղներ |
| Տիեզերական փոշի · Փոքր մարմիններ · Երկրային խմբի մոլորակներ · Աստերոիդների գոտի · Գազային հսկաներ · Կոյպերի գոտի · Ցրված սկավառակ · Օորտի ամպ |
|
||||||||||||||||