Հոգեբան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հոգեբանը հոգեբանական կրթությամբ անհատն է, ով իրականացնում է հետազոտական և պրակտիկ մասնագիտական գործունեություն հոգեկան առողջության (հոգեբանական խորհրդատվություն, հոգեթերապիա և այլն) և հոգեբանության տարբեր ոլորտներում (իրավաբանական, կլինիկական, կազմակերպչական և այլն) [1][2][3]։

Մասնագիտության ներածություն[խմբագրել]

Անհրաժեշտ է տարբերել հոգեբանին հոգեբույժից (տես` Հոգեբուժություն), ով բարձրագույն բժշկական մասնգիտություն ունեցող անձն է և ով հիմնականում գործ ունի հոգեկան շեղումներ և խանգարումներ ունեցող մարդկանց հետ, իրականցնում է բուժում դեղամիջոցների օգնությամբ, և հոգեթերապևտից (տես` Հոգեթերապիա), ով իրականացնում է զանազան հոգեբանական խնդիրների, ինչպես նաև հոգեկան և վարքային խանգարումների բուժումը` հոգեթերապիայի միջոցով (երբեմն դեղորայքային բուժմանը զուգահեռ)[1][3] [4]։

Հոգեբան-խորհրդատուի արժեհամակարգ[խմբագրել]

Հոգեբան-խորհրդատուի արժեհամակարգը համարվում է խորհրդատվության առանցքային նախադրյալը։ Հոգեբանը պետք է օբյեկտիվ լինի, չպետք է խորհրդատվության գործընթացի մեջ դնի իր կյանքի փիլիսոփայությունը և արժեհամակարգը։ Նա պարտավոր է ամբողջությամբ կենտրոնանալու Այցելուի արժեքների վրա։ Ս.Պատտերսոնը տալիս է մի շարք պատճառներ, թե ինչու հոգեբանը պետք է խուսափի ազդեցություն ունենալ Այցելուի արժեքների վրա.

  • Յուրաքանչյուր անհատի կյանքի փիլիսոփայությունը ունիկալ է և ցանկալի չէ այն փաթաթել մեկ ուրիշին։
  • Ոչ մի հոգեբան չի կարող պնդել, որ ինքն ունի միանգամայն զարգացած, ադեկվատ կյանքի փորձ։
  • Արժեքների յուրացման ավելի նպատակահարմար վայրերն են ընտանիքը, դպրոցը, եկեղեցին և ոչ թե հոգեբանի սենյակը։
  • Անձը սեփական էթիկական համակարգը զարգացնում է՝ օգտվելով ոչ թե մեկ աղբյուրից և մեկ օրում, այլ որոշակի ժամանակահատվածում, կենսական գործոնների ազդեցության տակ։
  • Ոչ ոք չի կարող խանգարել այլ մարդու ունիկալ կյանքի փիլիսոփայության առաջացմանը, որը, ըստ նրա, ամենաիմաստավորվածն է։
  • Այցելուն իրավունք ունի չընդունել այլ մարդու էթիկական սկզբունքներն ու կյանքի փիլիսոփայությունը։

Հոգեբանը պետք է հստակ իմանա իր արժանիքները, ի ցույց դնի Այցելուի առաջ և չխուսափի արժեքային դիսկուսիաներից, քանի որ մի շարք խնդիրներ թաքնված են հենց Այցելուի արժեքային կոնֆլիկտներում կամ էլ նրանց կողմից սեփական արժեհամակարգի չհասկացման մեջ։

Սրանք են այն ոլորտները, որտեղ կարևոր է խորհրդատուի դիրքորոշումը, ընտանիքն է, սեքսը, կրոնը և այլն։

Արտաքին հղումներ[խմբագրել]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել]

  1. 1,0 1,1 Вачков И.В., Гриншпун И.Б., Пряжников Н.С. Введение в профессию психолог. — Изд-во: МОДЭК, МПСИ, 2007.
  2. Годфруа Ж. Что такое психология. Т.1. М.: Мир, 1992.
  3. 3,0 3,1 Psychologistst: Occupational Outlook Handbook. US Department of Labor
  4. Careers in Psychology: American Psychological Association

Աղբյուրներ[խմբագրել]

  • Р. Кочунас. Основы психологического консультирования. М., 1999.