Հմայակ Սիրաս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հմայակ Սիրաս
ԱԱՀ՝ Հմայակ Սիրաս
Ծննդյան օր՝ փետրվարի 15, 1902
Ծննդավայր՝ Կարաքիլիսե գյուղաքաղաք,

Ալաշկերտի գավառ (Արևմտյան Հայաստան)

Վախճանի օր՝ օգոստոսի 14, 1983
Վախճանի վայր՝ Երևան (Հայաստան)

Հմայակ Սիրաս (Հմայակ Սահակի Ոսկանյան, 1902, փետրվարի 15 - 1983, օգոստոսի 14), հայ արձակագիր, թարգմանիչ, «Կալեվալա» ընկերության (Ֆինլանդիա) պատվավոր անդամ (1974), ՀԽՍՀ մշակույթի վաստակավոր գործիչ (1968), ԽՍՀՄ գրողների միության անդամ 1934-ից։ Գրական անուն է ընտրել Հ, Սենկեվիչի «Յո երթաս» վեպի հերոս Սիրասի անունը։

Ծնվել է Արևմտյան Հայաստանի Ալաշկերտի գավառի Կարաքիլիսե գյուղաքաղաքում։ Սովորել է տեղի ութամյա դպրոցում։ Առաջին աշխարհամարտի ժամանակ ընտանիքով գաղթել և բնակություն է հաստատել Թիֆլիսում։ Եղել է գրաշար։ 1921-ին տեղափոխվել է Երևան։ 1922-25-ին սովորել է Երևանի համալսարանի պատմագրական ֆակուլտետում։ 1925-29-ին որպես քարտուղար աշխատել է Ախտայի (հետո` Հրազդան), Եղեգբաձորի և Արտաշատի շրջանային կուսակցական կոմիտեներում։ 1932-ին աշխատել է Մոսկվայի ժուռնալիստիկայի ինստիտուտը։ 1928-33-ին որպես խմբագիր աշխատել է (ընդմիջումներով) Լենինականի «Բանվոր» թերթում։ 1933-34-ին եղել է Երևանում լույս տեսնող «Հարվածային բանվոր» թերթի խմբագիրը։ 1934-40-ին և 1954-57-ին եղել է «Սովետական գրականություն» ամսագրի խմբագիրը, 1939-41-ին և 1946-48-ին` Հայաստանի գրողների միության վարչության քարտուղար։

Մասնակցել է Հայրենական մեծ պատերազմին, եղել է ռազմական թղթակից, ԽՍՀՄ պաշտպանության նախարարության գլխավոր քաղաքական վարչությունում հայկական հրատարակչությունների խնբագիր, թարգմանիչ։

Նրա առաջին պատմվածքը տպագրվել է 1922-ին, Երևանի «Մուրճ» ամսագրում։ Ռուսերեն լույս է տեսել Սիրասի «Անահիտ» (Մոսկվա, 1949, 1958), «Արարատ» (Մոսկվա, 1956, 1962, 1971), «Երգը» (Երևան, 1952), «Նախօրյակին» (Մոսկվա, 1965, 1973), «Անանուն աղջիկ» (Մոսկվա, 1968), «Հայրենի աշխարհ» (Մոսկվա, 1979), քրդերեն` «Մամեն ու Աշեն» (Երևան, 1935), «Լաթիֆե» (Երևան, 1936) գրքերը։

Պարգևատրվել է Հոկտեմբերյան հեղափոխության, Աշխատանքային կարմիր դրոշի 2, Կարմիր աստղի և «Պատվո նշան» շքանշաններով։

Մահացել է Երևանում։[1]

Հ. Սիրասի երկերի մատենագրությունը [խմբագրել]

Հ. Սիրասի կատարած թարգմանությունները (ռուսերենից) [խմբագրել]

Աղբյուրներ [խմբագրել]

  1. (1986) Գրական տեղեկատու։ Երևան: «Սովետական գրող», էջ 512-513։