Հեքսամեթիլենդիամին

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հեքսամեթիլենդիամին, H2N (CH2)6 NH2, ալիֆատիկ շարքի դիամին։ Անգույն, փայլուն բյուրեղային նյութ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 42°C, եռմանը՝ 204—205°C։ Լավ է լուծվում ջրում և օրգանական լուծիչներում։ Թորվում է ջրային գոլորշիներով։ Խոնավ օդում ծխում է, կլանում ածխաթթու գազ։ Անօրգանական և օրգանական թթուների հետ առաջացնում է աղեր։ Այդ հատկությունը օգտագործում են հեքսամեթիլենդիամինը քանակապես որոշելու համար։ Ունի ամիններին բնորոշ բոլոր հատկությունները։ Կոնդենսացման մեջ է մտնում երկհիմն թթուների հետ՝ առաջացնելով պոլիամիդային պոլիմերներ։ Մարդու օրգանիզմի վրա երկարատև ազդեցության դեպքում հեքսամեթիլենդիամինի գոլորշիներն առաջացնում են կենտրոնական, վեգետատիվ նյարդային համակարգի և այլ օրգանների խանգարումներ։ Հեքսամեթիլենդիամին արդյունաբերության մեջ ստանում են ադիպինաթթվի դինիտրիլը կատալիզատորների (պղինձ-կոբալտ) առկայությամբ, 125°C-ում և 600—625 կգ/սմ2 ճնշման տակ վերականգնելով՝ N=C (CH2)4С=N+4H2→H2N (CH2)6NH2։ Հեքսամեթիլենդիամինը մեծ քանակությամբ օգտագործվում է նայլոն ստանալու համար։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png