Հերքում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հերքում, տրամաբանական գործողություն, երբ ցույց է տրվում դատողության կամ դատողությունների համակարգի (այդ թվում՝ տեսության, հիպոթեզի) կեղծությունը կամ չհիմնավորվածությունը։ Հերքում, ինչպես և ապացուցումը, ունի իր թեզիսը, հիմքերը և եղանակը։ Դատողության չհիմնավորվածությունը ցույց տալը դեռևս չի նշանակում ապացուցել նրա կեղծությունը։ Այդ և այլ նկատառումներով հերքում պետք է դիտել որպես ապացուցումից որոշակիորեն տարբեր ինքնուրույն տրամաբանական գործողություն։ Հերքման ձևերից է հանգեցումը անհեթեթության, երբ հերքվող դատողությունից բխեցվում է մի այլ դատողություն, որի կեղծությունը հայտնի է տվյալ կշռադատությունից դուրս, և դրանով հաստատվում է հերքվող դատողության կեղծությունը։ Այլ ձև է հերքվող դատողությանը հակասող դատողության ապացուցումը, որով նույնպես հաստատվում է (երրորդի բացառման օրենքի հիման վրա) հերքվող դատողության կեղծությունը։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png