Հաշվիչ-վճռող սարք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Հաշվիչ վճռող սարք, անընդհատ ֆիզիկական մեծությունների հետ (որոնք համարվում են լուծվող մաթեմատիկական խնդրի փոփոխականների մոդելներ) մաթեմատիկական գործողություն կատարող սարք։ Պարզագույն Հ-վ. ս. մեկ որոշակի մաթեմատիկական գործողության (օրինակ, գումարման, բազմապատկման, ինտեգրման) մոդելն է։ Այդպիսի Հ-վ. ս. տվյալ մաթեմատիկական գործողությունը կարող է ավտոմատ կամ կիսավտոմատ իրականացնել մաթ. մեծությունների մոդելներին համապատասխանող ֆիզիկական մեծությունների միջոցով։ Հ-վ. ս-երը լինում են մեխանիկական, էլեկտրամեխանիկական, էլեկտրոնային, օպտիկական, հիդրավլիկական մագնիսական ևն։ Ամենատարածվածը էլեկտրոնային Հ-վ. ս-երն են, որոնցում որպես մոդելացնող ֆիզիկական մեծություն օգտագործվում է էլեկտրական հոսանքը կամ լարումը։ Հ-վ. ս-երը ըստ կատարող գործողության լինում են գումարող, բազմապատկող-բաժանող, ինտեգրող-դիֆերենցող, հատուկ նշանակության և բազմակողմանի, որոնք իրականացնում են մեկ կամ երկու փոփոխականների ֆունկցիաներ։ Հ-վ. ս-ի հիմնական մասը օպերացիոն ուժեղացուցիչներն են, որոնք ունեն մեծ ուժեղացման գործակցով հաստատուն հոսանքի ուժեղացուցիչ և արտաքին տարրերով պայմանավորված բացասական հակադարձ կապ։ Պարզ Հ-վ. ս-երից կազմվում են բարդ Հ-վ. ս-եր, որոնք կարող են լինել որոշակի մաթեմատիկական կախվածության կամ կախվածությունների մոդելներ։ Մեկ որոշակի համակարգի մոդելը իրագործող Հ-վ. ս-երը պատկանում են անալոգային հաշվիչ վճռող մեքենաների դասին։ Ա.Բադայան

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական տարբերակը վերցված է Հայկական սովետական հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png