Հայ մատենագիրների ցանկ

Հայ մատենագիրների այբբենական ցանկը

Ա

• Աբրահամ Ա Աղբաթանեցի (Է դար), Հայոց կաթողիկոս, «Գիրք թղթոց»-ում պահպանված նամակների հեղինակ:
• Աբրահամ Անկյուրացի
• Աբրահամ Մամիկոնյան (Զ դար), Տարոնի եպիսկոպոս, թարգմանիչ (Սոկրատ Սքոլաստիկոսի «Եկեղեցական պատմություն», Ֆիլոքսենես «Պատմութիւն վասն ժողովոյն Եփեսոսի»), «Թուղթ վասն ննջեցելոց» նամակի հեղինակ,
• Ագաթանգեղոս (Ե դար), «Հայոց պատմության» հեղինակ:
• Ահարոն Վանանդեցի (Թ դար)
• Անանիա Թարգմանիչ (Ե դար), «Երանելոյն Անանիայի Հայոց վարդապետի՝ ի խորհուրդ Յովհաննու մարգարէի» «Յաղագս Յովհաննու Մկրտչի, Անանիայի վարդապետի ասացեալ» ճառերի հեղինակ, ինչպես նաև Փիլոն Ալեքսանդրացու, Իրինեոսի գործերի հայերեն թարգմանիչ։
• Անանիա Շիրակացի (Է դար), ինքնակենսագրական, թվաբանական, չափագիտական, տոմարագիտական, տիեզերագիտական երկերի հեղինակ:
• Անանուն զրուցագիր (կարծեցյալ Շապուհ Բագրատունի) (Թ դար)
• Անդրեաս Եվդոկացի
• Առաքել Բաղիշեցի (ԺԴ–ԺԵ դարեր), «Ողբ մայրաքաղաքին Ստըմպօլայ», «Պատմութիւն սրբոյն Գրիգորի մեր լուսաւորչին...», «Ներբողեան տաղաչափական ի վերյա վարուց Մեծին Ներսեսի...» պոեմների, տաղերի, գանձերի, ողբերի ու այլ երգերի հեղինակ:
• Առաքել Դավրիժեցի (ԺԷ դար), «Պատմության» հեղինակ:
• Արիստակես Լաստիվերցի (ԺԱ դար), «Պատմության», ինչպես նաև «Մեկնութիւն ընթերցուածոց» աստվածաբանական երկի հեղինակ:
• Արտավազդ Վանահայր Երաշխավոր (Ը դար)
• Աթանաս Կոստանդնուպոլսեցի (ԺԸ դար), գիտական, կրոնական երկերի, տաղերի, նամակների հեղինակ:
• Ամիրդովլաթ Ամասիացի (ԺԵ դար), «Ուսումն բժշկության», «Ախտապատին», «Օգուտ բժշկության» բժշկագիտական բնույթի երկերի հեղինակ:

Բ

• Բաբկեն Ոթմսեցի (Զ դար), «Թուղթ Հայոց ի Պարսս, առ ուղղափառս» երկու թղթերի հեղինակ:
• Բարսեղ Արճիշեցի
• Բրաբիոն Նոտար Պալատեցի (ԺԸ դար), հայ գրչուհի:

Գ

• Գևորգ Ֆրանցես
• Գրիգոր Ակներցի
• Գրիգորիս Արշարունի (Ը դար)
• Գրիգոր Լուսավորիչ (Դ դար), նրա անունով մեզ է հասել «Հաճախապատում ճառերի» ժողովածուն
• Գրիգոր Խլափեցու Ծերենց
• Գրիգոր Քերթող (Զ դար), «Սրբասիրի տեառն Աբրահամու Հայոց Կաթողիկոսի ի Գրիգորէ նուաստէ քերդողէ» գրվածքի հեղինակ:
• Գյուտ Արահեզացի (Ե դար), Վաչե արքային ուղղված նամակի հեղինակ:

Դ

• Դավիթ Անհաղթ (Զ դար), փիլիսոփայական երկերի հեղինակ:
• Դավիթ Հարքացի (Է դար), «Իմաստասիրական և իմաստասիրելի հարցումներ», «Ի խնդրոյ Աշոտոյ Պատրիկի», «Բան հավատոյ ընդդէմ հեձուածողաց» գրվածքների հեղինակ:
• Դավիթ Քերական (Է դար), «Մեկնություն քերականի» երկի հեղինակ:
• Դանիել Աբեղա (ԺԶ դար), հայ ալքիմիկոս, «Յաղագս ոսկի շինելոյ» երկի հեղինակ:

Ե

• Եզնիկ Կողբացի (Ե դար), «Եղծ աղանդոց» քրիստոնեական-ջատագովական բնույթի երկի հեղինակ:
• Եղիշե (Ե դար), «Վարդանի և Հայոց պատերզմի մասին» երկի հեղինակ:
• Եսայի Հասան Ջալալյան
• Երեմիա Չելեպի

Զ

• Զաքարիա Ձագեցի (Թ դար)
• Զաքարիա Սարկավագ
• Զաքարիա Քանաքեռցի

Թ

• Թովմա Արծրունի (Թ դար)
• Թովմա Մեծոփեցի (ԺԴ–ԺԵ դարեր)
• Թեոդորոս Քռթենավոր (Է դար), «Ընդդէմ Մայրագումացոյն», «Ներբողեան ի սուրբ Խաչն» և «Գովեստ ի սուրբ Աստուածածինն» ճառերի հեղինակ:
• Թեոփիլոս (Թ դար)

Խ

• Խաչատուր Թոխաթցի
• Խոսրովիկ թարգմանիչ

Կ

• Կարապետ Բաղիշեցի
• Կիրակոս Գանձակեց
• Կոմիտաս Ա Աղցեցի (Է դար), «Կնիք հավատոյ» դավանաբանական ժողովածուի կազմող:
• Կոնստանտին Ջուղայեց
• Կոստանդ Ջուղայեցի
• Կորյուն (Ե դար), «Վարք Մաշտոցի» երկի հեղինակ:

Հ

• Համամ Արևելցի (Թ դար)
• Հակոբ Ղրիմեցի
• Հակոբ Շամախեցի
• Հեթում պատմիչ
• Հովհան Մանդակունի (Ե դար), քրիստոնեական ճառերի հեղինակ:
• Հովհան Որոտնեցի
• Հովհաննես Աղթամարցի
• Հովհաննես Գաբեղենացի (Զ դար), Հայոց եկեղեցու դավանաբանությանը վերաբերող նամակների (թղթեր) հեղինակ:
• Հովհաննես Դրասխանակերտցի (Թ-Ժ դարեր), «Հայոց պատմության» հեղինակ:
• Հովհաննես Երզնկացի
• Հովհաննես Թութոջի
• Հովհաննես Մայրագոմեցի (Է դար), «Խրատ վարուց», «Հաւատարմատ» և «Նոյեմակ» դավանաբանական երկերի հեղինակ:
• Հովհաննես Ծարեցի
• Հովհան Մամիկոնյան (Է դար), «Տարոնի պատմություն» երկի հեղինակ:
• Հովհաննես Սարկավագ
• Հովհաննես Օձնեցի (Ը դար)

Ղ

• Ղազար Փարպեցի (Ե դար), «Հայոց պատմության» հեղինակ:
• Ղևոնդ (Ը դար), «Պատմության» հեղինակ:

Մ

• Մաթուսաղա (Է դար), «Թուղթ վանս հավատոյ» գրվածքի հեղինակ:
• Մամբրե Վերծանող (Ե դար), քրիստոնեական ճառերի հեղինակ:
• Մատթևոս Ուռհայեցի
• Մաշտոց Եղիվարդեցի (Թ դար)
• Մարտիրոս Երզնկացի
• Մարտիրոս Ղրիմեցի
• Մարտիրոս Լեհացի
• Մեսրոպ Մաշտոց (Ե դար)
• Մխիթար Այրիվանեցի
• Մխիթար Անեցի
• Մովսես Արծկեցի
• Մովսես Բ Եղիվարդեցի (Զ-Է դարեր), Վրաց կաթողիկոս Կյուրիոնին հասցեագրված նամակի հեղինակ:
• Մովսես Խորենացի (Ե դար), Պատմահայր, «Հայոց պատմության» հեղինակ:
• Մովսես Կաղանկատվացի
• Մովսես Սյունեցի (Է դար), «Յաղագն Վարդավառին խորհրդոյ», «Պատասխանի թղթոյն Սահակա», «Յաղագն կարգաց եկեղեցւո բացայայտութիւնք» «Ի յերգս երից մանկանցն» գրվածքների հեղինակ:
• Մովսես Քերթող (Է դար), «Մեկնություն քերականին», «Յաղագս միոյ բնութեան բանին մարմնացելոյ», «Ի հավատոյ ճառէն Մոսէսի Հայոց քերթողահաւրն» երկերի հեղինակ:
• Մովսես Ցուրտավեցի (Զ-Է դարեր), Հայոց եկեղեցու դավանաբանությանը վերաբերող նամակների հեղինակ:

Ն

• Ներսես Բագրևանդցի (Զ դար), Հայ եկեղեցու դավանաբանությանը վերաբերող նամակների հեղինակ:
• Ներսես Շնորհալի (ԺԲ)
• Ներսես Լամբրոնացի
• Ներսես Ռաժիկ (Զ դար), «Սուրբ Հիզտիբուզիտի վկայաբանություն» երկի հեղինակ:

Շ

• Շահմուրադ Բաղիշեցի

Պ

• Պետրոս Սյունեցի (Զ դար), «Գովեստ Աստուածածնի», «Յաղագս հաւատոյ», «Ճառ Ծննդեան», «Յաղագս մարմնավորութեանն Տեառն» աստվածաբանական երկերի հեղինակ:

Ս

• Սահակ Պարթև (Ե դար), Կ.Պոլսի պատրիարք Պղոկլին ուղղված նամակի և հոգևոր բանաստեղծությունների հեղինակ:
• Սահակ Ձորոփորեցի (Է դար), մի շարք ծիսական կանոնների և ճառերի հեղինակ («Ճառ Արմավենյաց»), շարականագիր («Էջմիածինն ի Հօրէ», «Ուրախ լեր, սուրμ եկեղեցի», «Որ նշանաւ ամենայաղթ», «Ի Ս. Խաչն», «Այսօր ուրախացեալ» և այլն):
• Սահակադուխտ Սյունեցի (Ը դար)
• Սամվել Անեցի
• Սարգիս Փիլիսոփա
• Սեբեոս (Է դար), «Պատմության» հեղինակ:
• Սիմեոն Ապարանցի
• Սողոմոն Մաքենացի (Ը դար)
• Սմբատ Սպարապետ
• Ստեփանոս Ասողիկ
• Ստեփանոս Սյունեցի (Ը դար)
• Ստեփանոս Օրբելյան

Վ

• Վահրամ Րաբունի
• Վանական Վարդապետ
• Վարդան
• Վարդան Արևելցի
• Վրթանես քերթող (Զ-Է դարեր), «Յաղագս պատկերամարտից» երկի, ինչպես նաև Հայոց եկեղեցու դավանաբանությանը վերաբերող նամակների հեղինակ:
• Վահան եպիսկոպոս Նիկիո (Թ դար)

Ու

• Ուխտանես

Փ

• Փավստոս Բյուզանդ (Ե դար), «Հայոց պատմության» հեղինակ:
• Փիլոն Տիրակացի (Է դար), «Ժամանակագրության» հեղինակ:

Ք

• Քերովբե Վարդապետ (Թ դար)

Անանուն երկեր

• Սուրբ Շուշանիկի վկայաբանությունը (Ե-Զ դարեր)
• Վաչագան արքայի կյանքը և վարքը (Զ դար)

Տես նաև

• Հայ գրականություն
• Հայ հին թարգմանական գրականության ցանկ
• Հայ պատմիչներ

Արտաքին հղումներ

• Մատենադարան