Հայոց Ցեղասպանութիւն
Տես նաև Հայոց Ցեղասպանություն Արևելահայերեն տարբերակ
[խմբագրել] Մեծ Եղեռնի մասին
Առաջին Համաշխարհային պատերազմին ընթացքին, Երիտասարդ Թուրքերը հարմար տեսան հաշվեհարդար տեսնել կայսրութեան հպատակ հայերու նկատմամբ: Երիտասարդ Թուրքերը դեռեւս իրականացուցին 1911թ.Սալոնիկ քաղաքը տեղի ունեցած գաղտնի ժողովի որոշումը: Նախատեսուեր էր, որ կայսրութեան տարածքը բնակող մահմեդականները պէտք է թրքացուին, իսկ քրիստոնեաները՝ բնաջնջուին: Ծրագրի հեղինակներն էին Թալէաթ փաշան (ներքին գործերու նախարար), էնուեր փաշան (ռազմական գործերի նախարար), Ճեմալ փաշան (Պաղեստինեան ճակատի հրամանատար), Պէհաէտտին Շաքիր պէյը (Երիտասարդ Թուրքերու կեդրոնական կոմիտէի անդամ) եւ ուրիշներ:
Մտադրուելով ոչնչացնել հայերուն` անոնք ուզեցին վերացնել Հայկական հարցը: Հայերը և Հայաստանը արգելք կը նկատուէին Երիտթուրքական ծրագրի ճանապարհին: Անոնց երազած «Մեծ Թուրան»-ը պետք է ձգուեր Վոսփորէն մինչեւ Կեդրոնական Ասիա: Առաջին աշխարհամարտի տարիներուն Երիտասարդ Թուրքերը ջարդեր կազմակերպեցին նաեւ կայսրութեան ներս գտնուող ասորիներուն, յոյներուն եւ արաբներուն:
1915-ի եւ յաջորդ տարիներու իրադարձութիւնները միանշանակ կը կոչուին ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹԻՒՆ: Ցեղասպանութիւն էր, քանի որ պետական մակարդակով ծրագրուած էր ամբողջ ազգի` հայ ժողովրդի բնաջնջում, ֆիզիքական ոչնչացումը... Ան քսաներորդ դարու առաջին ցեղասպանութիւնն էր, աննախադէպ իրադարձութիւն, որ տեղի ունեցաւ հայերուն հետ: Այս անհերքելի իրականութիւնը յամառօրէն չ՛ընդունիր Թրքական կառավարութիւնը: Վերջինին հետեւելով` իրականութեան դէմ աշխարհի պետութիւններու մեծ մասը իրենց աչքերը փակ կը պահեն:
