Հայկական մուֆլոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայկական Մուֆլոն
Հայկական մուֆլոն
Գիտական դասակարգում
Թագավորություն Կենդանիներ
Տիպ Քորդավորներ
Դաս Կաթնասուններ
Կարգ Զույգ սմբակավորներ
Ենթակարգ Որոճողներ
Ընտանիք Bovidae
Ենթաընտանիք Caprinae
Ցեղ Ovis
Տեսակ Մուֆլոն
Լատիներեն անվանում
Ovis ammon gmelini Բլիֆ, 1840

Wikispecies-logo.svg
Դասակարգումը
Վիքիցեղերում

Commons-logo.svg
Պատկերներ
Վիքիպահեստում

ITIS 202413
NCBI 9938

Հայկական մուֆլոն (լատ.՝ Iranian red sheep, Armenian sheep, Red sheep), կաթնասուն կենդանի։

Հայկական Մուֆլոն (Armeniana Nasonov), անդրկովկասյան լեռնային ոչխար, սնամեջ եղջյուրավորների ընտանիքի վայրի ոչխար։ Բնաշխարհիկ տեսակ է, ունի սահմանափակ տարածում։ Մինչև 20-րդ դարի սկիզբը տարածվածության շրջանն ընգրկել է Հայկական լեռնաշղթայից մինչև Արագածի ստորոտները։ Այժմ կանգնած է անհետացման վտանգի եզրին։ Առանձնյակները ոչ մեծ խմբերով հանդիպում են Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում, Խոսրովի անտառ արգելոցում։

Կազմվածքը[խմբագրել]

Մարմնակազմվածքը սլացիկ է, կենդանի զանգվածը՝ ոչ մեծ։ Արուների մարմնի երկարությունը 130-135 սմ է, մաքիներինը ՝ 105-120 սմ, մնդավի բարձրությունը համապատասխանաբար ՝ 85-90 և 70-80 սմ, կենդանի զանգվածը ՝ 50-60 և 35-45 կգ։ Արուները օժտված են խոշոր եղջյուրներով, որոնք ձգվելով դեպի մնդավ, կազմում են շրջան։ Մաքիները հիմնականում անեղջյուր են։ Մայրերն առաջին ծինում ունենում են 1, հետագայում ՝ զույգ գառներ։ Մազածածկը կոպիտ է, կարճ, բաց շագանակագույն ՝ քստամազից և աղվամազից կազմված։ Հասուն արուների մեջքին կա սպիտակ թամբանման նշան։ Ընտանի ոչխարի ամենահավանական նախահայրերից է։ Ընտանի ոչխարի հետ տրամախաչումից տալիս է առողջ պտղատու սերունդ։ Ապրում է 12-14 տարի։

Պահելաձև[խմբագրել]

Բնակվում են լեռնային լանդշաֆտներում։ Էգերն ապրում են 100 առանձնյակից կազմված խմբերով, իսկ արուները՝ միայնակ։

Տարածվածություն[խմբագրել]

Տարածված են Հայկական լեռնաշխարհում՝ Հայաստանում և Իրանում։ Մուֆլոններ կան նաև Կիպրոս, Կորսիկա և Սարդինիա կղզիներում, սակայն պարզ չէ դրանք վայրենացած ոչխարներ են, թե իրական մուֆլոններ։

Հայկական Մուֆլոնը գրանցված է Կարմիրգրքում։