Հայաստան (արեւմտահայերէն)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Հայաստանի Հանրապետութիւն
Հայաստան դրոշ Հայաստան զինանշանը
Ազգային հիմն՝
Մեր Հայրենիք
Մեր Հայրենիք

Հայաստան դիրքը
Մայրաքաղաք Երևան
40°16′N, 44°34′E
Ամենամեծ քաղաք մայրաքաղաք
Պետական լեզու(ներ) Հայերէն
Կառավարում Նախագահական Հանրապետութիւն
 -  Նախագահ Սերժ Սարգսեան
 -  Վարչապետ Տիգրան Սարգսյան
Անկախութիւն Սկսած ԽՍՀՄէն 
 -  Յայտարարուած Օգոստոսի 23 1990 
 -  Հաստատուած Սեպտեմբերի 21 1991 
Տարածք
 -  Ընդհանուր 29,800 կմ² (141րդ)
 -  Ջրային (%) 4.7
Բնակչություն
 -  2006 նախահաշիվը 3,219,400 (136րդ)
 -  2001 մարդահամարը 3,002,594 
 -  Խտություն 101 /կմ² (98րդ)
262 /մղոն²
ՀՆԱ (ԳՀ) 2005 գնահատում
 -  Ընդհանուր $14.17 բիլիոն (127րդ)
 -  Մեկ շնչի հաշվով $4,270 (115րդ)
Ջինի (2003) 33.8 (միջակ
ՄԶՀ (2004) Green Arrow Up Darker.svg 0.768 (միջակ) (80րդ)
Դրամական միավոր Դրամ (AMD)
Ժամային գոտի UTC (UTC+4)
 -  Ամռանը (DST) DST (UTC+5)
Ինտերնետ .am
Հեռախոսային կոդ +374

Հայաստանի Հանրապետութիւնը պետութիւն է Եվրոպիո և Ասիոյ սահմանագլխին, Հւ. Կովկասին մէջ։ 1991սեպտեմբեր 21-ին համաժողովրդական հանրաքուէով մը, Հայաստանը անկախացաւ։ Հայաստանի բնակչութեան 99%-ը «Այո» ըսաւ անկախութեան և Հայկական ԽՍՀ Գերագոյն Խորհուրդը ընդունեց «Անկախութեան մասին հռչակագիր» յռչակելով Հայաստանի Հանրապետութեան (ՀՀ) անկախութիւնը։ Սեպտեմբերի 21-ը կը նշուի որպէս ազգային տօն։

  • ՀՀ պետական լեզուն հայերէնն է իսկ գիրը՝ 5-րդ դարուն Մեսրոպ Մաշտոցի ստեղծած հայկական գիրը։
  • ՀՀ պետական կրօնը քրիստոնէութիւն է, հայ Առաքելական եկեղեցին՝ 301 թուականէն ի վեր։ Հայաստանը առաջին երկիրն է որ ընդունեց քրիստոնէութիւնը իբր պետական կրօն։
  • ՀՀ Սահմանադրութիւնը ընդունուեր է յուլիս 5 1995-ին և փոփոխութիւն կատարուեր է նոյեմբեր 27 2005-ին համաժողովրդական հանրաքուէով մը։

Աշխարհագրութիւն[խմբագրել]

Հայաստանի սահմանակից երկիրներն են հիւսիսէն՝ Վրաստանը, արևելքէն՝ Ատրպեճանը, հարաւէն՝ Իրանը, հարաւ-արևմուտքէն՝ Նախիջեվանը և արևմուտքէն՝ Տաճկաստանը։

Հայաստանը լեռնային երկիր է՝ 90%-ը ծովի մակարդակէն 1.000 մետր բարձր է։ Ամենաբարձր լեռը Արագածն է (4.090 մ)։ Ամենամեծ լիճը Սևանն է՝ 1.417 քառ. քմ։

Արևելեան Հայաստանի պատկերը՝ նկարահանուած ՆԱՍԱ-յի (ԱՄՆ) արբանեակէն:

Հայաստանի մեծ քաղաքները.

  1. Երևան։ 1.093.499
  2. Գիւմրի։ 148.383
  3. Վանաձոր։ 101.099
  4. Հրազդան 63,400
  5. Աբովեան 60,600
  6. Էջմիածին։ 49.514
  7. Կապան 46,500
  8. Արմավիր 45,100
  9. Հրազդան։ 40.796
  10. Արտաշատ 35,100
  11. Աշտարակ 29,800
  12. Գորիս։ 20.000