Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան

{{{անվանում}}}

Հայաստանի Պետական Ճարտարագիտական Համալսարանը (Պոլիտեխնիկ) (ՀՊՃՀ)՝ բարձրագույն ուսումնական հաստատություն է Հայաստանում։ Համալսարանի կենտրոնական մասնաճյուղը գտնվում է հանրապետության մայրաքաղաքում՝ Երևանում։

Մինչև 1991 թ. համալսարանը հայտնի էր որպես Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտ կամ պարզապես Երևանի Պոլիտեխնիկական Ինստիտուտ՝ ԵրՊԻ (հաճախ ոչ-պաշտոնապես անվանվում էր պոլիտեխնիկ)։

Ընդհանուր տեղեկություններ

ՀՊՃՀ առաջին մասնաշենք

Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանն իրավաժառանգորդն է Կառլ Մարքսի անվան Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի, որը հիմնադրվել է 1933 թ. ունենալով ընդամենը 2 ֆակուլտետ և 107 ուսանող։ Ինստիտուտն աճել է Հայաստանի ինդուստրացման տեմպերին համընթաց և 1980 – 1985 թթ. հասել իր զարգացման գագաթնակետին՝ ունենալով շուրջ 25000 ուսանողներ և 66-ից ավելի մասնագիտություններ, դառնալով Հայաստանի խոշորագույն բարձրագույն ուսումնական հաստատությունը և Խորհրդային Միության առաջատար ինժեներական դպրոցներից մեկը։

ՀՊՃՀ 2-րդ մասնաշենք

Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը 1991 թ. նոյեմբերի 29-ին վերակազմակերպվեց և վերանվանվեց Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարան (ՀՊՃՀ)։ ՀՊՃՀ կենտրոնական կրթահամալիրը գտնվում է Երևանում, իսկ մասնաճյուղային կրթահամալիրները՝ Գյումրիում, Վանաձորում և Կապանում։ ՀՊՃՀ կառավարման մարմիններն են Համալսարանի Խորհուրդը, Գիտական խորհուրդը, Ռեկտորատը, Ուսանողական խորհուրդը։

ՀՊՃՀ 9-րդ մասնաշենք

Համալսարանն ունի հենակետային վարժարաններ Երևանում և մարզերի մասնաճյուղերում, որոնց նպատակն է դեռ դպրոցում որոշել և հավաքագրել շնորհաշատ ապագա ճարտարագետների։ Համալսարանն իրականացնում է միջին, բարձրագույն և հետբուհական մասնագիտական կրթության 5 հիմնական կրթական ծրագրեր՝ կրտսեր ճարտարագետի, բակալավրի, մագիստրոսի և հետազոտողի որակավորման աստիճանների շնորհումով։

Բացի ուսումնական ստորաբաժանումներից, Համալսարանում գործում են մի շարք աջակցող ծառայություններ՝ Դասախոսների կատարելագործման կենտրոն, Ընդունելության հարցերի և ուսանողական կարիերայի աջակցման կենտրոն, Քոմփյութերային կենտրոն, Գիտատեխնիկական գրադարան՝ ավելի քան 1 միլլիոն միավոր գրականությամբ, տպարան և այլն, ինչպես նաև մշակութային, մարզական, սոցիալական և այլ օբյեկտներ, ուսումնամարզաառողջարարական ճամբարներ։ Համալսարանն ունի համակարգչային լայն ցանց՝ ավելի քան 1200 ժամանակակից համակարգիչներով և տեխնոլոգիական կարողությամբ մի շարք լսարաններ։

ՀՊՃՀ-ի օնլայն լսարան

Այսօր Համալսարանի հազարավոր շրջանավարտներ միավորվել են «ԵրՊԻ-ՀՊՃՀ Շրջանավարտների ասոցիացիա» հասարակական կազմակերպությունում՝ ձգտելով նպաստել իրենց Ալմա Մաթերի համակողմանի զարգացմանը։ Հիմնական կրթական ծրագրերով Համալսարանում այսօր սովորում են ավելի քան 10 հազար ուսանողներ, մագիստրանտներ և ասպիրանտներ։

ՀՊՃՀ օտարերկրյա քաղաքացիների ուսուցման բաժանմունքում և այլ դեպարտամենտներում հայերեն և անգլերեն լեզուներով ուսում են ստանում ավելի քան 500 արտասահմանցի ուսանողներ։

Համալսարանն իր զարգացած գիտահետազոտական համակարգով իրավամբ համարվում է տեխնիկական գիտությունների առաջատար կենտրոն։ ՀՊՃՀ-ն առաջինն էր Հանրապետությունում, որ ներդրեց բարձրագույն կրթության երկաստիճան, ապա՝ եռաստիճան համակարգերը, իսկ այսօր հաջողությամբ փորձարկում է կրեդիտների կուտակման և փոխանցման Եվրոպական ECTS համակարգը՝ Բոլոնիայի գործընթացի զարգացումներին համահունչ։

Համալսարանն անդամակցում է Եվրոպական համալսարանների ասոցիացիային, ներգրավված է Եվրոպական և միջազգային այլ կրթական և գիտական բազմաթիվ ծրագրերում (TEMPUS, TACIS, USAID, INTAS, NATO, NISCUPP և այլն)։

ՀՊՃՀ դեպարտամենտներ

ՀՊՃՀ քարտեզ

• Քիմիական տեխնոլոգիաների և բնապահպանական ճարտարագիտության դեպարտամենտ

• Էլեկտրատեխնիկական դեպարտամենտ

• Մեքենաշինության դեպարտամենտ

• Կիբեռնետիկայի դեպարտամենտ

• Էներգետիկայի դեպարտամենտ

• Ռադիոտեխնիկայի և կապի համակարգերի դետարտամենտ

• Քոմփյութերային համակարգերի և ինֆորմատիկայի դեպարտամենտ

• Մեխանիկայի և մեքենագիտության դեպարտամենտ

• Մաթեմատիկայի դեպարտամենտ

• Ընդերքաբանության և մետալուրգիայի դեպարտամենտ

• Տրանսպորտային համակարգերի դեպարտամենտ

• Հասարակական գիտություների և լեզուների դեպարտամենտ

• Միկրոէլեկտրոնային սխեմաներ և համակարգեր միջդեպարտամենտալ ամբիոն։

ՀՊՃՀ բաժանմունքներ

• Հեռակա ուսուցման բաժանմունք

• Օտարերկրյա քաղաքացիների ուսուցման բաժանմունք

ՀՊՃՀ մասնաճյուղեր

• Գյումրու մասնաճյուղ
• Վանաձորի մասնաճյուղ
• Կապանի մասնաճյուղ

Միջազգային կապեր

ՀՊՃՀ միջազգային համագործակցության քարտեզն այսօր ընդգրկում է՝

1. ԱՄՆ
   • Կալիֆոռնիայի պետական պոլիտեխնիկական (Պոմոնա) համալսարան
   • Նյու Ջերսիի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
   • Փերդյուի (Ինդիանա)
   • Բատոն Րուժի Հարավային (Լուիզիանա)
   • Գրեմբլինգի պետական (Լուիզիանա)
   • Նոր Օռլեանի պետական (Լուիզիանա) համալսարաններ
2. Գերմանիա
   • Իլմենաուի տեխնալոգիական համալսարան
   • Օպտոէլեկտրոնիկայի ինստիտուտ (Ուեսլինգ)
   • Շտուտգարտի տեխնիկական համալսարան
   • Դարմշտադի տեխնիկական համալսարան
3. Իսպանիա
   • Բարսելոնի ինքնավար
   • Ալիկանտեի համալսարաններ
4. Իտալիա
   • Հռոմի «Լա Սապիենզա»
   • «Տոր Վերգատա» համալսարաններ
   • Թուրինի պոլիտեխնիկական համալսարան
5. Հունաստան
   • Սալոնիկի Արիստոտելյան
   • Աթենքի ազգային տեխնիկական
   • Պիրեայի տեխնոլոգիական կրթության համալսարաններ
6. Մեծ Բրիտանիա
   • Արևմտյան Լոնդոնի Բրյունելի
   • Բելֆաստի թագավորական
   • Հադերսֆիլդի
   • Ուոլվերհամփթոնի համալսարաններ
7. Շվեդիա
   • Ստոկհոլմի Թագավորական Տեխնոլոգիական ինստիտուտ
   • Լունդի համալսարան
8. Չինաստան
   • Ջիլինի համալսարան
   • Շանհայի էլեկտրատեխնիկական համալսարան
   • Խուաջունի տեխնիկական համալսարաններ
9. Պորտուգալիա
   • Լիսաբոնի տեխնիկական համալսարան
10. Ռուսաստան
    • Մոսկվայի էներգետիկական ինստիտուտ
    • Բաումանի տեխնիկական
    • Մոսկվայի կապի և ինֆորմատիկայի տեխնիկական համալսարաններ
11. Սիրիա
    • Դամասկոսի համալսարան
12. Ուկրաինա
    • Ուկրաինական ազգային տեխնիկական համալսարան (Կիև)
    • Ուկրաինայի թեթև արդյունաբերության պետական ակադեմիա (Կիև)
13. Ֆինլանդիա
    • Օստրոբոսնիայի կենտրոնական պոլիտեխնիկական համալսարան

ՀՊՃՀ պատմության հիշարժան տարեթվեր

• 1933թ. փետրվարի 27-ին, Հայաստանի կոմունիստական կուսակցության Կենտկոմի և ՀԽՍՀ ժողկոմխորհի որոշմամբ միավորվեցին ՀԽՍՀ շինարարական և քիմիատեխնոլոգիական ինստիտուտները, և 1933թ. մարտի 1-ին հիմնադրվեց Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտը՝ երկու ֆակուլտետներով՝ շինարարական և քիմիատեխնոլոգիական։

• 1933թ. մարտի 14-ին, Կառլ Մարքսի մահվան 50 ամյակի կապակցությամբ ինստիտուտը վերանվանվեց Երևանի Կառլ Մարքսի անվան պոլիտեխնիկական ինստիտուտ։

• 1939թ. ՀԽՍՀ հեռակա ինդուստրիալ ինստիտուտը միացվեց ԵրՊԻ-ին՝ դառնալով նրա հեռակա բաժինը։

• 1942թ. սեպտեմբերի 1-ին բացվեց էլեկտրատեխնիկական ֆակուլտետը։

• 1944թ. սեպտեմբերի 1-ին բացվեց մեխանիկական ֆակուլտետը։

• 1946թ. աշնանը տեղի ունեցավ ինստիտուտի ուսանողական գիտական առաջին համաժողովը։

• 1947թ. ձևավորվեց ԵրՊԻ-ի ուսանողական գիտական ընկերությունը։

• 1953թ. ստեղծվեց ԵրՊԻ-ի լեռնային ֆակուլտետը։

• 1956թ. շահագործման հանձնվեց ԵրՊԻ-ի գրադարանի ընթերցասրահը՝ 45 հազար միավոր գրքով։

• 1957թ. մայիսի 1-ին, լույս տեսավ «Պոլիտեխնիկ» թերթի անդրանիկ համարը։

• 1959թ. հիմնադրվեցին ԵրՊԻ Լենինականի և Կիրովականի մասնաճյուղերը։

• 1961թ. կազմավորվեց ավտոմատացման և հաշվողական տեխնիկայի ֆակուլտետը։

• 1964թ. հիմնադրվեց ԵրՊԻ-ի կամերային նվագախումբը, որը հետագայում արժանացավ «ժողովրդական կոլեկտիվ» պատվավոր կոչմանը։

• 1966թ. Ավտոմատացման և հաշվողական տեխնիկայի ֆակուլտետը վերանվանվեց տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետ։

• 1972թ. կազմավորվեց ռադիոէլեկտրոնիկայի ֆակուլտետը՝ առանձնանալով տեխնիկական կիբեռնետիկայի ֆակուլտետից։

• 1972թ. կազմավորվեց էներգետիկայի ֆակուլտետը։

• 1972թ. Դիլիջանում բացվեց ԵրՊԻ-ի ռադիոէլեկտրոնիկայի ֆակուլտետի բաժանմունքը։

• 1974թ. ինստիտուտում ստեղծվեց հասարակական մասնագիտությունների ֆակուլտետը։

• 1978թ. տեխնիկական կիբեռնետիկայի և ռադիոտեխնիկայի ֆակուլտետների բազայի վրա հիմնադրվեց հաշվողական տեխնիկայի ֆակուլտետը։

• 1978թ. ռադիոէլեկտրոնիկայի ֆակուլտետը վերանվանվեց ռադիոտեխնիկայի ֆակուլտետ։

• 1985թ. մեխանիկական և մեքենաշինական ֆակուլտետների հիմքի վրա բացվեց տրանսպորտային ֆակուլտետը։

• 1991թ. Արցախում բացվեց ԵրՊԻ-ի Ստեփանակերտի մասնաճյուղը, որի բազայի վրա 1993թ. հիմնադրվեց Արցախի համալսարանը։

• 1991թ., նոյեմբերի 29, Հայաստանի Հանրապետության նախագահի թիվ ՆՀ-4 հրամանգրով ԵրՊԻ-ն վերակազմավորվեց Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանի։

• 1991թ., դեկտեմբերի 9, ՀՀ կառավարության թիվ 670 որոշմամբ ստեղծվեց Հայաստանի պետական ճարտարագիտական համալսարանը։

• 1992թ. բարձրագույն մաթեմատիկայի երեք ամբիոնների միավորմամբ ստեղծվեց մաթեմատիկայի դեպարտամենտը։

• 1992թ. հիմնադրվեց հասարակագիտական ֆակուլտետը, որը 1994թ.-ին վերակազմավորվեց սոցիալ-քաղաքական առարկաների և ընդհանուր տնտեսագիտության դեպարտամենտի։

• 1994թ. ստեղծվեց մեխանիկայի և մեքենագիտության դեպարտամենտը։

• 1994թ. ստեղծվեցին համալսարանի շրջանավարտների միությունը և ուսանողական խորհուրդը։

• 1996թ. ՀՊՃՀ-ն դարձավ Եվրոպական համալսարանների ընկերակցության անդամ։

• 1996թ. Կապանում ԵրՊԻ-ի ուսումնակոնսուլտացիոն կետի հիման վրա բացվեց ԵրՊԻ-ի Կապանի մասնաճյուղը։

• 2001թ. հուլիսին հիմնադրվեց Ուսանողական կարիերայի ծառայությունների կենտրոնը։

• 2001թ. ստեղծվեց ՀՊՃՀ «Միկրոէլեկտրոնային սխեմաներ և համակարգեր» միջդեպարտամենտալ ամբիոնը՝ «Լեդա Սիսթեմս» ԲԸ Հայաստանյան մասնաճյուղում։

• 2003թ. հոկտեմբեր, նշվեց ԵրՊԻ-ՀՊՃՀ հիմնադրման 70-ամյա հոբելյանը, որին մասնակցեցին ՀՀ Նախագահը, Վարչապետը և բազմաթիվ այլ հյուրեր։

• 2004թ. սեպտեմբեր, հիմնանորոգվեց և կահավորվեց Համալսարանի պատմական 1301 լսարանը՝ դառնալով Գիտական խորհրդի նիստերի և այլ հանդիսավոր միջոցառումների դահլիճ։

• 2005թ. սեպտեմբեր, ՀՀ կառավարության որոշմամբ Համալսարանին վերադարձվեց նրա ավանդական «Պոլիտեխնիկ» անունը։

• 2005թ. դեկտեմբեր, հրավիրվեց ՀՊՃՀ նոր Խորհրդի անդրանիկ նիստը, որի ժամանակ Խորհրդի նախագահ ընտրվեց ՀՀ ԳԱԱ նախագահ Ֆադեյ Սարգսյանը։

• 2006թ. մայիս, ՀՊՃՀ Շրջանավարտների միությունը վերակազմակերպվեց «Շրջանավարտների ասոցիացիայի», որի նախագահ ընտրվեց ՀՀ վարչապետ, պոլիտեխնիկցի Անդրանիկ Մարգարյանը։

Ռեկտորներ

1. Հովհաննես Բաբաջանյան 1934-1936
2. Հմայակ Ղոնդախչյան 1936-1937
3. Աշոտ Մելիքջանյանը 1937-ի օգոստոսից մինչև հոկտեմբեր
4. Միսակ Պետրոսյան 1937-1946
5. Պետրոս Մելքոնյան 1946-1965
6. Աշոտ Ասլանյան 1965-1966
7. Արծրուն Գասպարյան 1966-1980
8. Ռաֆայել Մովսիսյան 1980-1988
9. Յուրի Սարգսյան 1988-2006
10. Ոստանիկ Մարուխյան 2006-2011
11. Արա Ավետիսյան 2011-ից առ այսօր

Հայտնի շրջանավարտներ

• Կարեն Դեմիրճյան (ՀՀ քաղաքական և պետական գործիչ)
• Ռոբերտ Քոչարյան (ՀՀ 2-րդ նախագահ)
• Անդրանիկ Մարգարյան (ՀՀ նախկին վարչապետ)
• Վարդան Օսկանյան (ՀՀ արտաքին գործերի նախկին նախարար)
• Տիգրան Թորոսյան (ՀՀ ԱԺ նախկին նախագահ)
• Արթուր Մեսչյան (ճարտարապետ, երգիչ, երգահան)
• Հրանտ Վարդանյան (հայտնի գործարար)
• Խաչատուր Սուքիասյան (ԱԺ նախկին պատգամավոր, գործարար)
• Արա Երնջակյան (Երևանի Կամերային թատրոնի գեղարվեստական ղեկավար)
• Ֆադեյ Սարգսյան (ակադեմիկոս, նախկին վարչապետ և ԱԺ պատգամավոր)
• Գևորգ Էմին (գրող)
• Գրիգոր Գուրզադյան աստղագետ

Արտաքին Հղումներ

• ՀՊՃՀ-ի պաշտոնական կայք
• ՀՊՃՀ-ի բլոգ